نقش درمانACT در اختلافات زناشویی از دیدگاه زوجهای تازه ازدواج کرده مورد مطالعه شهر رشت
الموضوعات : Social issues associated with spouse choosing, changing marriage patterns, divorce, and family instability
رضا قاسمی جوبنه
1
,
مجتبی جانعلیپور چناررودخانی
2
,
امیرمحمد توخش
3
,
مریم دلدار گوهردانی
4
1 - استادیار مشاوره، گروه روانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرمآباد، ایران
2 - کارشناس ارشد مشاوره خانواده، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
3 - کارشناس ارشد مشاوره توانبخشی، دانشکده روانشناسی و علومتربیتی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
4 - کارشناس ارشد روانشناسی و آموزش کودکان استثنائی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
الکلمات المفتاحية: ازدواج, زوج, اختلاف زناشویی, رابطه و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد.,
ملخص المقالة :
اختلاف در رابطۀ زناشویی، طبیعی است، ولی نیازمند مدیریت و حل سازنده بهویژه در زوجهای تازه ازدواج کرده است. هدف پژوهش حاضر، موردپژوهی اثربخشی درمان اختلافات زناشویی از دیدگاه زوجهای تازه ازدواج کرده بود. جامعه مورد مطالعه شامل تمامی زوجین تازه ازدواج کرده مراجعهکننده به مراکز مشاوره شهر رشت -که ACT را دریافت کردند- بود. با توجه به فراخوانی پژوهشگران در مراکز مشاوره شهر رشت، تعداد 30 نفر (15 زوج) اعلام کردند که حاضر به شرکت در پژوهش هستند. با توجه به اشباح نظری با 12 نفر (6 زوج) از شرکتکنندگان مصاحبه شد. در این پژوهش، پژوهشگران از مصاحبه نیمهساختاریافته استفاده کردند. مصاحبهها به روش هفتمرحلهای کلایزی و به کمک نرمافزار MAXQDA تحلیل شد. مضامین اصلی پژوهش شامل تغییر در تفکر و احساس، کاهش اختلاف، چالشها و موانع در درمان، تأثیر بر ارزشها و اهداف مشترک و توجه به احساسات و تأثیرات طولانیمدت درمان بود. بر اساس یافتهها، ACT در حل اختلافات زوجها مؤثر بود، تلویحات مهمی برای مشاوران خانواده دارد تا با استفاده از ACT موجب غنیسازی زندگی زناشویی زوجها، تحکیم خانواده و به تبع آن، پیشگیری از بیثباتی در ازدواج شوند.
امیری، زهره و اصغر نوروزی و شهنام ابوالقاسمی (1403) «اثربخشی زوجدرمانی پذیرش و تعهد بر انتظارات زناشویی و هوش ارتباط جنسی در زوجین دارای تعارضات زناشویی»، پویاییهای روانشناختی در اختلالهای خلقی، 3(4)، صص 45- 63.
https://doi.org/10.61838/kman.pdmd.3.4.4.
ایزدی، مهنوش و امید مرادی و کاکابرایی (1403) «اثربخشی بسته آموزشی سلامت جنسی بر دانش و نگرش جنسی زنان و مردان در آستانه ازدواج شاغل در دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه»، مجله علوم روان¬شناختی، سال بیست¬وسوم، شماره 133، صص 165-182.
http://dx.doi.org/10.52547./JPS.23.133.165.
آرمین، محمد و دیجه عرب شیبانی ( 1403) «اثربخشی درمان پذیرش و تعهد بر کیفیت زندگی در افراد مبتلا به بیماری مزمن در ایران: مرور نظامند و فراتحلیل»، مجله تحقیقات علوم رفتاری، 22(3)، صص 563-574.
http://dx.doi.org/22.3.15/10.48305.
پورسید آقایی، زهراسادات و زهرا محمودی و معصومه زیبایینژاد (1403) «تأثیر زوجدرمانی گروهی بر اساس رویکرد پذیرش و تعهد بر تعارضات زناشویی و طلاق عاطفی زوجین»، مجله روانشناسی و روانپزشکی شناخت، 11(3)، صص 54-66.
http://dx.doi.org/10.32598/shenakht.11.3.54.
خانجانی وشکی، سحر و عبداله شفیعآبادی و ولیاله فرزاد و مریم فاتحیزاده (1395) «مقایسه اثربخشی زوجدرمانی شناختی رفتاری و زوجدرمانی مبتنی بر پذیرش و تعهد بر صمیمیت زناشویی زوجین متعارض شهر اصفهان»، دانش و پژوهش در روانشناسی کاربردی، سال هفدهم، شماره 4 (پیاپی 66)، صص 31-40.
https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.17352029.1395.14.4.7.5.
دیدهبان، رودابه و محمدحسین محبی نورالدینوند (1404) «اثربخشی زوجدرمانی کوتاهمدت راهحلمحور بر رضایت جنسی و همجوشی زناشویی در زوجین دارای تعارضات زناشویی»، نشریه پژوهش توان¬بخشی در پرستاری، سال یازدهم، شماره 3، صص 101-110.
http://dx.doi.org/10.22034/IJRN.11.3.101.
ربانی، شیرین و محمدمسعود دیاران و فهیمه نامدارپور (1401) «بررسی کیفی علل تعارض زوجین در یک مطالعه اکتشافی»، مجله دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، سال شصت¬وپنجم، شماره 5، صص 1-5.
https://doi.org/10.22038/mjms.2022.67921.4027.
رستمی، مهدی و شکوه نوابینژاد و ولیالله فرزاد (1398) «آسیبشناسی مشکلات زوجین در مرحله نامزدی: یک مطالعه کیفی»، روان¬شناسی خانواده، سال ششم، شماره 1، صص 55-68.
https://doi.org/10.29252/ijfp.6.1.55.
رضاپور میرصالح، یاسر و ملیحه مصیبی و زهرا خندقی و بتول ناظمی (1400) «شناسایی و سطحبندی عوامل مؤثر بر تعارضات اولیه زناشویی در زوجین تازه ازدواج کرده با رویکرد مدلسازی ساختاری تفسیری (ISM)»، خانوادهپژوهی، سال هفدهم، شماره 4، صص 541-560.
https://doi.org/10.52547/JFR.17.4.541.
رهبری، شکرانه و ابراهیم نعمتی و معصومه اسمعیلی (1400) «الگوهای ارتباطی در زنان دارای تعارض زناشویی: یک مطالعه کیفی»، فصلنامه فرهنگی- تربیتی زنان و خانواده، سال شانزدهم، شماره 55، صص 83-113.
https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.26454955.1400.16.55.4.0.
عبداللهی، اصغر و حسن احدی و بیوک تاجری و کبری حاجیعلیزاده (1400) «تدوین الگوی مفهومی عوامل شکلدهنده طلاق در پنج سال اول زندگی: یک مطالعه داده-بنیاد»، مجله علوم روانشناختی، سال بیستم، شماره ۹۷، صص 1-12.
https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.17357462.1400.20.97.10.7.
عظیمیفر، شیرین و مریمالسادات فاتحیزاده و فاطمه بهرامی و احمد احمدی و احمد عابدی (1395) «مقایسة اثربخشی زوجدرمانی شناختی- رفتاری و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر افزایش شادی زناشویی زوجین ناراضی شهر اصفهان: یک پژوهش مورد منفرد»، مجله روانشناسی و روانپزشکی شناخت، سال سوم، شماره 2، صص 56-81.
https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.25886657.1395.3.2.1.2.
عقیلی، سیدمجتبی و فاطمه یزدانیمهر (1402) «اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد به شیوه مجازی بر پریشانی روانشناختی، تابآوری و مشکلات خواب در معلمان در دوران همهگیری شیوع کرونا»، فصلنامه علمی فرهنگ در دانشگاه اسلامی، سال یکم، شماره 46، صص 145-164.
https://www.doi.org/10.22034/ciu.2023.46.145.
فصاحتی، شیده و علی کوپکن شیرافکن و محمد قمری (1402) «اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر نگرش به ازدواج و ملاکهای انتخاب همسر در دانشجویان مجرد»، پژوهشهای مشاوره، سال بیست¬ودوم، شماره ۸۸، صص ۱۴۸-۱۷۲.
https://dx.doi.org/10.18502/qjcr.v22i88.15458.
قربانی، وجیهه و رویا فرنودیمهر و سمانه سلطانآبادی و نرگس یگانه (1400) «تأثیر درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT) بر اضطراب، استرس و رضایت زناشویی افراد متأهل مبتلا به سرطان پستان»، رویش روانشناسی، 10(8)، صص 103- 114.
https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.2383353.1400.10.8.5.9.
ناجی اصفهانی، زهرا و جهانگیر جهانگیری و عبدالعلی لهساییزاده (1397) «کاوش در چگونگی حل مسئله در بین همسران تازه ازدواج کرده شهر اصفهان»، فصلنامه مطالعات راهبردی زنان، سال بیست¬ویکم، شماره 81، صص 83-109.
https://doi.org/10.22095./JWSS.2018.89246.
ولایتی، الهه و محمدرضا نیلی احمدآبادی و اسماعیل زارعی زوارکی و پرویز شریفی درامدی (1397) «طراحی الگوی آموزشی مبتنی بر نظریة بارشناختی براساس تحلیل محتوای کیفی و اعتباریابی درونی و بیرونی آن»، فصلنامه روانشناسی تربیتی، سال چهاردهم، شماره 49، صص 1-27.
https://doi.org/10.22054/jep.2019.9326.1360.
Aalami, Mahdi, Taimory, Saeed & Ahi, Ghasem. (2020) The Efficacy of Acceptance and Commitment Therapy (ACT) on Marital Conflicts and Improvement of Intimacy in Divorce Applicant Couples. Quarterly Journal of Social Work, 9(3), 12-19.
http://dx.doi.org/10.52547/rbs.18.1.13.
Ahmadi, Khodabkhsh, Rezazade, Majid, Saadat, Hassan, Kimiaei, Seyed Ali, & Hoseyn Zade, Nima. (2015) Contribution of marital conflict to marital quality in short and long-term marriages: An actor-partner interdependence model. Journal of education and health promotion, 4, 42.
https://doi.org/10.4103/2277-9531.157228.
Aravind, Arya, Agarwal, Manju, Malhotra, Shahzadi, & Ayyub, Sayma (2025) Effectiveness of acceptance and commitment therapy on mental health issues: a systematic review. Annals of Neurosciences, 32(4), 321-327.
doi: 10.1177/0972753124130074/10.1177.
Armanpanah, Azadeh, Sajjadian, Ilnaz, & Nadi, Mohammad Ali. (2020) The mediating role of marital conflicts in the relationship between communication beliefs, emotional disorders, marital relationships, and marital satisfaction of women with addicted spouses.
https://dx.doi.org/10.29252/etiadpajohi.14.55.9.
Beris Letafati, Ramin, Kiani, Ahmad Reza, & Sheykholeslami, Ali. (2024) Comparison of the Effectiveness of the Schema Mode Tand Emotional-focused Therapy on Emotional Adjustment in New Married Couples with Conflict. Journal of Counseling Research.
https://doi.org/10.18502/qjcr.v23i89.15790.
Brassington, Lindsay, Ferreira, Nuno Bravo., Yates, Shona, Fearn, Jackie, Lanza, Pam, Kemp, Kim, & Gillanders, David. (2016) Better living with illness: A transdiagnostic acceptance and commitment therapy group intervention for chronic physical illness. Journal of Contextual Behavioral Science, 5(4), 208-214.
https://doi.org/10.1016/j.jcbs.2016.09.001.
Braun, Virginia, & Clarke, Victoria (2006) Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101.
https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa.
Camisasca, Elena, Miragoli, Sarah, & Di Blasio, Paloa. (2016) Families with distinct levels of marital conflict and child adjustment: Which role for maternal and paternal stress?. Journal of Child and Family Studies, 25(3), 733-745.
https://doi.org/ 10.1007/s10826-015-0261-0.
Dewhurst, Edel, Novakova, Barbora, & Reuber, Markus. (2015) A prospective service evaluation of acceptance and commitment therapy for patients with refractory epilepsy. Epilepsy & Behavior, 46, 234-241.
https://doi.org/10.1016/j.yebeh.2015.01.010.
Dildar, Saadia, Sitwat, Aisha, & Yasin, Sumaira. (2013) Intimate enemies: Marital conflicts and conflict resolution styles in dissatisfied married couples. Middle-East Journal of Scientific Research, 15(10), 1433-1439.
https://doi.org/10.5829/idosi.mejsr.2013.15.10.11581.
Dinmohaamadpour, Malihe, Tavanaei, Solmaz, Kabiri, Elnaz, Hajiyousefi, Elaheh, Beki Ardekani, & Mohebian, Mehran. (2024) The Effectiveness of Systemic Family Therapy on Marital Conflicts and Marital Burnout of Couples. Iranian Evolutionary Educational Psychology Journal, 6(2), 157-169.
https://doi.org/10.22034/6.2.157.
Fung, Kenneth. (2015) Acceptance and commitment therapy: Western adoption of Buddhist tenets?. Transcultural Psychiatry, 52(4), 561-576. https://doi.org/10.1177/1363461514537544.
Hayes, Steven C, Luoma, Jason B, Bond, Frank W, Masuda, Akihiko, & Lillis, Jason. (2006). Acceptance and commitment therapy: Model, processes and outcomes. Behaviour research and therapy, 44(1), 1-25.
https://doi.org/10.1016/j.brat.2005.06.006.
Ito, Masahiro, & Muto, Takashi. (2020) Effectiveness of acceptance and commitment therapy for irritable bowel syndrome non-patients: A pilot randomized waiting list controlled trial. Journal of Contextual Behavioral Science, 15, 85-91.
https://doi.org/10.1016/j.jcbs.2019.11.009.
Kämper, Ella., Katajavuori, Nina, & Asikainen, Henna (2025). Effects of an ACT-based online intervention on university students' psychological flexibility, well-being and study skills. Journal of University Teaching and Learning Practice, 22(2), 1-26.
https://doi.org/10.53761/pgsppe36.
Khosravi, Farajullah, Mirzamani Bafghi, Seyed Mahmood, & Jaafari Roshan, Marjan Roshan. (2025) Effectiveness of Acceptance and Commitment Therapy on Conflict Resolution Strategies in Conflicting Couples. Iranian Evolutionary Educational Psychology Journal, 7(1), 189-200.
https://doi.org/10.22034/7.1.189.
Lavner, Justin A, Karney, Benjamin R, & Bradbury, Thomas N. (2014) Relationship problems over the early years of marriage: stability or change?. Journal of family psychology: JFP: journal of the Division of Family Psychology of the American Psychological Association (Division 43), 28(6), 979–985.
https://doi.org/10.1037/a0037752.
Mohammadian, Shabnam, Asgari, Parviz, Makvandi, Behnam, & Naderi, Farah. (2021) Effectiveness of acceptance and commitment therapy on anxiety, cognitive avoidance, and empathy of couples visiting counseling centers in Ahvaz City, Iran. Journal of Research and Health, 11(6), 393-402.
https://dx.doi.org/10.32598/JRH.11.6.1889.1.
Naderi Moghaddam, Nahide., Panah Ali, Ali, Aghdasi, Ali Naghi , & Hejazi, Masoud. (2023) The Effectiveness of Acceptance and Commitment Therapy on Marital Conflict and Emotional Divorce of Women Facing Divorce. Women’s Health Bulletin, 10(2), 122-132.
https://doi.org/10.30476/whb.2023.97237.1204.
Öst, Lars Göran. (2014) The efficacy of acceptance and commitment therapy: an updated systematic review and meta-analysis. Behaviour research and therapy, 61, 105-121.
https://dx.doi.org/10.1016/j.brat.2014.07.018.
Panton, K. R, Bebbington, K, Finlay-Jones, A, Bufacchi T, Davey, M, Smith, M, & Fried, L. (2025) Acceptance and Commitment Therapy (ACT) intervention in adolescents with type 1 diabetes: A pilot and feasibility study. Journal of Health Psychology, 13591053251328961.
https://doi.org/10.1177/13591053251328961.
Peterson, Brennan D., Eifert, Georg H, Feingold, Tal, & Davidson, Sarah. (2009)Using Acceptance and Commitment Therapy to treat distressed couples: A case study with two couples. Cognitive and Behavioral Practice, 16(4), 430-442.
https://doi.org/10.1016/j.cbpra.2008.12.009.
Saunders, Benjamin, Sim, Julius, Kingstone, Tom, Baker, Shula, Waterfield, Jackie, Bartlam, Bernadette, ... & Jinks, Clare. (2018) Saturation in qualitative research: exploring its conceptualization and operationalization. Quality & quantity, 52(4), 1893-1907.
https://doi.org/10.1007/s11135-017-0574-8.
Yu, Lin., & McCracken, Lance M. (2016) Model and processes of acceptance and commitment therapy (ACT) for chronic pain including a closer look at the self. Current pain and headache reports, 20(2), 12.
https://doi.org/10.1007/s11916-016-0541-4.
