نقش واسطهای استفاده آسیبزا از گوشی هوشمند در رابطه بین استرس ادراکشده، ایستادگی، عزتنفس و عملکرد تحصیلی دانشآموزان
محورهای موضوعی : روانشناسیذبیح الله کاوه فارسانی 1 , زهرا جانقربان 2
1 - گروه مشاوره، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران.
2 - گروه روانشناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران.
کلید واژه: استفاده آسیبزا ازگوشی هوشمند, استرس ادراکشده, ایستادگی, عزتنفس, عملکرد تحصیلی,
چکیده مقاله :
هدف از پژوهش حاضر تعیین نقش واسطهای استفاده آسیبزا از گوشی هوشمند در رابطه بین استرس ادراکشده، ایستادگی، عزتنفس و عملکرد تحصیلی بود. روش پژوهش حاضر توصیفی از نوع همبستگی و معادلات ساختاری بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه دانشآموزان دبیرستانی دورۀ دوم شهر اصفهان بودند که 250 نفر از آنان به روش خوشهای چندمرحلهای و براساس ملاکهای ورود و خروج انتخاب شدند و به مقیاس استرس ادراکشده کوهن (1983)؛ مقیاس کوتاه اعتیاد به گوشی هوشمند کووان و همکاران (2013)؛ مقیاس عزتنفس روزنبرگ (1965)؛ مقیاس پایداری دارکوث و کیون (2009) و معدل تحصیلی پاسخ دادند. برای تجزیه و تحلیل دادهها از آمار توصیفی، ضریب همبستگی پیرسون و آزمون معادلات ساختاری با استفاده از نرمافزارهای AMOS و SPSS استفاده شد. تحلیل دادهها نشان داد رابطه منفی و معناداری بین استفاده آسیبزا از گوشی هوشمند و استرس ادراکشده با عملکرد تحصیلی و رابطه مثبت و معناداری بین ایستادگی، عزتنفس و عملکرد تحصیلی وجود داشت (05/0 و 001/0<p). همچنین نتایج معادلات ساختاری نشان داد استرس ادراکشده، ایستادگی و استفاده آسیبزا از گوشی هوشمند بر عملکرد تحصیلی اثر مستقیم (01/0<p) و استرس ادراکشده، ایستادگی و عزتنفس با میانجیگری استفاده آسیبزا از گوشی هوشمند بر عملکرد تحصیلی اثر غیرمستقیم داشتند (001/0<p). بنابراین با توجه به اینکه نوجوانان از گوشیهای هوشمند خود زیاد استفاده میکنند، متولیان امر باید استراتژیهایی جهت پیشگیری و مداخله اعتیاد به گوشیهای هوشمند در نظرگیرند.
Objective: This research investigates mediating role of problematic smartphone use on the relationship between Perceived stress, grit, self-esteem and academic performance. Method: This research Method was a descriptive-correlational and structural equations. The statistical population of the research included all second-year high school students in Isfahan city, 250 of whom were selected by a multi-stage cluster method and based on the entry and exit criteria, and the questionnaires of Cohen's Perceived Stress Scale (1983) ); Cowan et al.'s Smartphone Addiction Short Scale (2013); Rosenberg's self-esteem scale (1965); Duckworth &Quinn Short Grit Scale (2009) and academic grade answered. Results: The results showed that the model has a good fit; Also, the data analysis showed that there is a negative and significant relationship between the problematic smartphone use and perceived stress, and a positive and significant relationship between grit and self-esteem with academic performance (p<0.001 and 0.05). Also, the results of structural equations showed that perceived stress, grit and problematic smartphone use have a direct effect on academic performance (p<0.01) and perceived stress, grit and self-esteem with the mediation of problematic smartphone use had an indirect effect on academic performance (p<0.001). Conclusion :The results of this research can be used by families, educators, managers and education policy makers to consider these variables in planning to improve their academic performance and also considering the high use of adolescents. From smartphones, consider prevention and intervention strategies for smartphone addiction.
باقری، فرزین؛ شباهنگ، رضا؛ سادات عباسی، اکرم؛ موسوی؛ سیده مریم؛ حاجی علیانی، وحید و شهریاری سرحدی، مرضیه. (1398). پیشبینی انگیزش تحصیلی براساس استحکام روانی و ظرفیت نگهداری تلاش و علاقه برای اهداف بلندمدت. فصلنامه سلامت روان کودک، 6(4)، 22-13.
بشلیده، کیومرث؛ یوسفی، ناصر؛ حقیقی، جمال و بهروزی، ناصر. (1391). بررسی ساختار عاملی مقیاس عزتنفس روزنبرگ با سه شکل واژهپردازی مثبت ، منفی و نیمی از مادهها مثبت و نیمی منفی در دانشجویان دانشگاه شهید چمران اهواز. مطالعات روانشناسی تربیتی، 9(15)، 41-61.
پیری، ولی؛ شهنی ییلاق، منیجه و آتش افروز، عسگر. (1401). آزمایش مدل رابطه التزام تحصیلی با اهمالکاری تحصیلی، غیبت از مدرسه و عملکرد تحصیلی ازطریق نقش میانجیگری پایستگی تحصیلی در دانشآموزان. مجله روانشناسی، 26 (4)، 336-327.
حاجی حسینی، شادی؛ فتی، لادن و فتحی آشتیانی، علی. (1401). بررسی ویژگی های روانسنجی و ساختارعاملی نسخه فارسی مقیاس اعتیاد به گوشی هوشمند. مجله روانشناسی، 26 (2)، 32-24.
خلیدار، ریحانه و فتحی آشتیانی، مینا. (1403). رابطه بین صمیمت خانواده بر عزتنفس نوجوانان: نقش میانجیگری اعتیاد به اینترنت. مجله روانشناسی، 28 (2)، 131-123.
معروفی زاده، سامان؛ زارعیان، آرمین و سیگاری، ناصح. (1393). خصوصیات روانسنجی نسخههای 14، 10 و 4 عبارتی مقیاس تنش درک شده در بیماران مبتلا به آسم. پایش، 13(4)، 465-457.
Ampofo, E. T., & Osei-Owusu, B. (2015). Students’ academic performance as mediated by students’ academic ambition and effort in the public senior high scjools in Ashanti Mampong Municipality of Ghana. International Journal of Academic Research and Reflection, 3(5), 19-35.
Borzikowsky, C., & Bernhardt, F. (2018). Lost in virtual gaming worlds: Grit and its prognostic value for online game addiction. The American journal on addictions, 27(5), 433–438.
Britwum, F., Amoah, S. O., Acheampong, H. Y., & Adjei, E. (2022). Self-esteem as a predictor of students’ academic achievement in the colleges of education. International Journal of Learning and Teaching, 14(1), 29-40.
Cheng, K.T, & Hong, F.Y. (2017). Study on relationship among university students’ life stress, smart mobile phone addiction, and life satisfaction. Journal of Adult Development, 24, 109–118.
Duckworth, A. L., & Quinn, P. D. (2009). Development and validation of the Short Grit Scale (GRIT–S). Journal of personality assessment, 91(2), 166-174.
Duckworth, A. L., Kirby, T. A., Tsukayama, E., Berstein, H., & Ericsson, K. A. (2011). Deliberate practice spells success: Why grittier competitors triumph at the National Spelling Bee. Social psychological and personality science, 2 (2), 174–181.
Ehrenberg, A., Juckes, S., White, K. M., & Walsh, S. P. (2008). Personality and self-esteem as predictors of young people's technology use. Cyberpsychology & behavior, 11(6), 739-741.
Elani, H. W., Allison, P. J., Kumar, R. A., Mancini, L., Lambrou, A., & Bedos, C. (2014). A systematic review of stress in dental students. Journal of dental education, 78(2), 226-242.
Felisoni, D. D., & Godoi, A. S. (2018). Cell phone usage and academic performance: An experiment. Computers & Education, 117, 175-187.
Fernández Martín, F. D., Arco Tirado, J. L., & Hervás Torres, M. (2020). Grit as a predictor and outcome of educational, professional, and personal success: a systematic review. Psicologí a Educativa 26(2),163-173
Hasan, N., & Bao, Y. (2020). Impact of e-Learning crack-up” perception on psychological distress among college students during COVID-19 pandemic: A mediating role of “fear of academic year loss. Children and youth services review, 118, 105355.
Hawi, N. S., & Samaha, M. (2016). To excel or not to excel: Strong evidence on the adverse effect of smartphone addiction on academic performance. Computers & Education, 98, 81-89.
Keles, B., McCrae, N., & Grealish, A. (2020). A systematic review: The influence of social media on depression, anxiety, and psychological distress in adolescents. International Journal of Adolescence and Youth, 25 (1), 79-93.
Kim, C., Kwak, K., & Kim, Y. (2022). The Relationship between stress and smartphone addiction among adolescents: The mediating effect of grit. Current Psychology, 42, 8451-8459.
Kötter, T., Wagner, J., Brüheim, L., & Voltmer, E. (2017). Perceived medical school stress of undergraduate medical students predicts academic performance: an observational study. BMC medical education, 17(1), 1-6.
Kwon, M., Kim, D.-J., Cho, H., & Yang, S. (2013). The smartphone addiction scale: development and validation of a short version for adolescents. PloS one, 8(12), e83558.
Lam, L. T., Peng, Z., Mai, J., & Jing, J. (2009). Factors associated with internet addiction among adolescents. Cyberpsychology & behavior: the impact of the Internet, multimedia and virtual reality on behavior and society, 12(5),551-5.
Lee, J., Sung, M.-J., Song, S.-H., Lee, Y.-M., Lee, J.-J., Cho, S.-M., Shin, Y.-M. (2018). Psychological factors associated with smartphone addiction in South Korean adolescents. The Journal of Early Adolescence, 38(3), 288-302.
Li, C., Liu, D., & Dong, Y. (2019). Self-esteem and problematic smartphone use among adolescents: A moderated mediation model of depression and interpersonal trust. Frontiers in psychology, 10, 2872.
Liu, Q.-Q., Zhang, D.-J., Yang, X.-J., Zhang, C.-Y., Fan, C.-Y., & Zhou, Z.-K. (2018). Perceived stress and mobile phone addiction in Chinese adolescents: A moderated mediation model. Computers in Human Behavior, 87, 247-253.
Liu, X., Zhao, Y., Li, J., Dai, J., Wang, X., & Wang, S. (2020). Factor structure of the 10-item perceived stress scale and measurement invariance across genders among Chinese adolescents. Frontiers in psychology, 9(11), 537.
Maroufizadeh, S., Zareiyan, A., & Sigari, N. (2014). Psychometric properties of the 14, 10 and 4-item Perceived Stress Scale among asthmatic patients in Iran. Payesh (Health Monitor), 13(4), 457-465.
Marsh, H. W., & Craven, R. G. (2006). Reciprocal effects of self-concept and performance from a multidimensional perspective: Beyond seductive pleasure and unidimensional perspectives. Perspectives on Psychological Science, 1(2), 133–163. https://doi.org/10.1111/j.1745-6916.2006.00007.x
Mason, H. D. (2018). Grit and academic performance among first-year university students: A brief report. Journal of Psychology in Africa, 28(1), 66-68.
Monteiro, N. M., Balogun, S. K., & Oratile, K. N. (2014). Managing Stress: The Influence of Gender, Age and Emotion Regulation on Coping among University Students in Botswana. International Journal of Adolescence and Youth, 19(2), 153-173.
Pascoe, M. C., Hetrick, S. E., & Parker, A. G. (2020). The impact of stress on students in secondary school and higher education. International Journal of Adolescence and Youth, 25(1), 104–112.
Robins, R. W., Trzesniewski, K. H., & Donnellan, M. B. (2012). A brief primer on self-esteem. The Prevention Researcher, 19(2), 3-8.
Rozgonjuk, D., Kattago, M., & Täht, K. (2018). Social media use in lectures mediates the relationship between procrastination and problematic smartphone use. Computers in Human Behavior, 89, 191-198.
Sandi, C. (2013). Stress and cognition. Wiley Interdisciplinary Reviews: Cognitive Science, 4(3), 245-261.
Shahsavarani, A. M., Azad Marz Abadi, E., & Hakimi Kalkhoran, M. (2015). Stress: Facts and theories through literature review. International Journal of Medical Reviews, 2(2), 230-241.
Thomas, J. J., & Borrayo, E. A. (2016). The impact of perceived stress and psychosocial factors on missed class and work in college students. Journal of College Counseling, 19(3), 246-260.
Vargas-Ramos, J. C., Lerma, C., Guzmán-Saldaña, R. M. E., Lerma, A., Bosques-Brugada, L. E., & González-Fragoso, C. M. (2021). Academic Performance during the COVID-19 Pandemic and Its Relationship with Demographic Factors and Alcohol Consumption in College Students. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(1), 365.
Wang, J.-L., Wang, H.-Z., Gaskin, J., & Wang, L.-H. (2015). The role of stress and motivation in problematic smartphone use among college students. Computers in Human Behavior, 53, 181-188.
Wang, P., Zhao, M., Wang, X., Xie, X., Wang, Y., & Lei, L. (2017). Peer relationship and adolescent smartphone addiction: The mediating role of self-esteem and the moderating role of the need to belong. Journal of behavioral addictions, 6(4), 708-717.
Wang, X., Hegde, S., Son, C., Keller, B., Smith, A., & Sasangohar, F. (2020). Investigating mental health of US college students during the COVID-19 pandemic: cross-sectional survey study. Journal of medical Internet research, 22(9), e22817.
West, M. R., Kraft, M. A., Finn, A. S., Martin, R. E., Duckworth, A. L., Gabrieli, C. F., & Gabrieli, J. D. (2016). Promise and paradox: Measuring students’ non-cognitive skills and the impact of schooling. Educational Evaluation and Policy Analysis, 38(1), 148-170.
Young, K.Y.S. (2007). Cognitive Behavior Therapy with internet Addicts: Treatment Outcomes and implications. Cyberpsychology & Behavior, 10, 5, 671-679.
Zheng, L. R., Atherton, O. E., Trzesniewski, K., & Robins, R. W. (2020). Are self‐esteem and academic achievement reciprocally related? Findings from a longitudinal study of Mexican‐origin youth. Journal of personality, 88(6), 1058-1074.
