سنجش مؤلفههای طراحی معماری پاتوق فرهنگی- هنری بر اساس تعامل بانوان هنرمند و شهروندان (محدوده مورد مطالعه: پارک مخصوص بانوان و خانواده شهر دزفول)
الموضوعات : مطالعات محله در شهرهای ایرانی اسلامی
مریم حربیان
1
,
کوروش مؤمنی
2
,
مائده مقدم
3
1 - دانشآموخته کارشناسی¬ارشد، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه صنعتی جندیشاپور دزفول، دزفول، ایران
2 - دانشیار گروه معماری، دانشگاه صنعتی جندیشاپور دزفول، دزفول، ایران
3 - دانشجوی دکتری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه صنعتی جندیشاپور دزفول، دزفول، ایران
الکلمات المفتاحية: پاتوق فرهنگی هنری, تعاملات اجتماعی, بانوان هنرمند, طراحی مشارکتی و پارک خانواده و بانوان شهر دزفول.,
ملخص المقالة :
ارتباطات اجتماعی طبق هرم مازلو، یکی از نیازهای اصلی انسان است. یکی از راههای برطرف کردن این نیاز انسانی، فضاهای جمعی همچون پاتوقهای شهری است. امروزه جای خالی چنین فضاهای شهری که بتوانند در عین تأمین نیاز شهروندان امروز، تبدیل به فضایی ماندگار با ایجاد حس تعلق و آرامش شوند، بسیار احساس میشود. از طرفی دیگر، برای فعالیت هنرمندان بهویژه در حوزه صنایع دستی، وجود فضایی جمعی برای برقراری ارتباط بین هنرمندان و شهروندان، ضروری است. در راستای بررسی مؤلفههای معماری تأثیرگذار بر افزایش تعاملات اجتماعی، پژوهشی در پارک مخصوص بانوان و خانواده شهر دزفول انجام شد. بدین منظور با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی و پیمایشی و توزیع 278 پرسشنامه هدفمند، نگرش بانوان هنرمند و شهروندان شهر دزفول درباره مؤلفههای معماری پاتوق فرهنگی هنری مؤثر برای افزایش تعاملات اجتماعی جمعآوری شد. روایی پرسشنامه را اساتید دانشگاهی تأیید کردند و پایایی پرسشنامه با ضریب 75/8 آلفای کرونباخ به دست آمد. سپس با استفاده از نرمافزار SPSS26 و آزمونهای آمار استنباطی، تجزیه و تحلیل شد. نتایج این تحقیق بیانگر آن است که به ترتیب اولویت، چهار مؤلفه اقلیمی، فعالیتی، فرهنگی و کالبدی در این امر، نقش پررنگی دارند. همچنین ارتباط مؤلفه فرهنگی با سایر مؤلفهها بیشتر است. اشاره به مهمترین مؤلفههای طراحی معماری پاتوق فرهنگی- هنری و رتبهبندی آنها، طراحی مشارکتی پاتوق فرهنگی- هنری بر اساس سنجش نیاز افراد ذینفع، از مهمترین نتایج این پژوهش است.
آقاملایی، ریحانه (1396) «تجدید حیات شهری با رویکرد فرهنگی»، منظر، سال نهم، شماره 39، صص 50-59.
اسدپور، هاجر و محمود قلعه نویی و آرمین بهرامیان و محمود محمدی (1403) «رتبهبندی چالشهای معنایی- هویتی منظر شهری در نظام شهرسازی ایران»، نشریه علمی معماری و شهرسازی ایران، سال پانزدهم، شماره 1، صص 43-57.
https: //www.magiran.com/p2782608.
برهانیفر، سحر و محمد ابراهیم مظهری و ویدا تقوایی و بهزاد وثیق و رضا اشرف زاده (1400) «بررسی مؤلفههای تأثیرگذار بر اجتماعپذیری مجتمعهای مسکونی با رویکرد حفظ خلوت (نمونه مورد مطالعه: مجتمع مسکونی ششصد دستگاه مشهد)»، نشریه علمی مطالعات شهری، سال دهم، شماره 38، صص 91-106.
doi: 10.34785/J011.2021.982.
بهرامی، بختیار و علی راستکار و نینا خلیقی و نیلا قزوینه (1403) «مطالعه نقش کیفیتهای فضایی- اجتماعي بر تعاملات اجتماعي سالمندان در محلات؛ ارائه یک مدل مفهومی»، نشریه علمی معماری و شهرسازی ایران، سال پانزدهم، شماره 1، صص 259-276.
https: //www.magiran.com/p2782621.
بهزادفر، مصطفی و ارسلان طهماسبی (1392) «شناسایی و ارزیابی مؤلفههاي تأثیرگذار بر تعاملات اجتماعی؛ تحکیم و توسعه روابط شهروندي در خیابانهاي شهري (نمونه مورد مطالعه: سنندج)، باغ نظر، سال دهم، شماره 25، صص 17-28.
پورعابدینی، سعیده و عابد تقوی و حسن هاشمی زرج اباد (1402) «تحلیل منطق اجتماعی حاکم بر کالبد فضای محلات بافت تاریخی- فرهنگی بشرویه در عصر قاجار با رویکرد نحو فضا»، مطالعات شهر ایرانی- اسلامی، سال سیزدهم، شماره 48، صص 71-87.
doi: 20.1001.1.2228639.1401.12.48.2.6.
ترکمان، احمد و مجتبی قائد و سوگل شمتوب (1396) «پاتوق، فضای جمعی شهری و معماری و محل تعاملات اجتماعی و فرهنگی (نمونه موردی: شهر برازجان)»، فصلنامه علمی و پژوهشی پژوهش و برنامهریزی شهری، سال هشتم، شماره 31، صص 225-248.
doi: 20.1001.1.22285229.1396.8.31.12.0.
تبریزی، امید و مصطفی مختاباد امرئی و محسن فیضی (1393) «اثرات طراحی فضاهای شهری و معماری جمعگرا بر تعاملات و ارتباطات اجتماعی»، مدیریت شهری، سال سیزدهم، شماره 37، صص 257-272.
حبیبی، مهدی (1397) زیباییشناسی و فلسفة هنر، تهران، آوای کلار (کتاب اصلی در سال1393 منتشر شده است).
حسنپور، آناهیتا و سمیه امیدواری و محمدحسین صدرارحامی (1397) «بررسی عوامل مؤثر بر ارتقای تعاملات اجتماعی در فضاهای شهری (نمونه موردی: میدانچه جلفا-اصفهان)»، معماریشناسی، سال یکم، شماره 5، صص 10-18.
دانشپور، سید عبدالهادی و مریم چرخچیان (1386) «فضای عمومی و عوامل مؤثر بر حیات جمعی»، باغ نظر، سال چهارم، شماره 7، صص 19-28.
ربیعی،کامران و طاهره شریعتمنش (1399) «پاتوق و توليد اجتماعي فضا: مطالعة پديدارشناسانة زندگي روزمره در پاتوق¬هاي زنانة اصفهان»، زن در توسعه و سیاست، سال هجدهم، شماره 2، صص 263-292.
doi: 10.22059/jwdp.2020.294167.1007758.
رمضانی، حمید و علی حاتمی و نادر مطیع حقشناس و میلاد تفنگچی مهیاری (1403) «زمینهها و عوامل مرتبط با کیفیت زندگی شهری محلات منطقه یک شهر تهران: کاربرد مدل چندسطحی»، مطالعات شهر ایرانی- اسلامی، سال چهاردهم، شماره 53، صص 39-58.
https: //iic.ihss.ac.ir/Article/42146.
شجاعی، دلارام و پروین پرتوی (1394) «عوامل مؤثر بر ایجاد و ارتقای اجتماعپذیری در فضاهای عمومی با مقیاسهای مختلف شهر تهران (نمونه موردی: فضاهای عمومی دو محله و یک ناحیه در منطقه 7 تهران»، باغ نظر، سال دوازدهم، شماره 34، صص 93-108.
شجاعی، سادات و پویا دولابی (1394) «آسیبشناسی کیفیت طراحی فضاهای عمومی در معماری فرهنگسرا»، دومین کنفرانس بینالمللی پژوهش در مهندسی، علوم و تکنولوژی، صص 2-3.
غراب، ناصرالدین (1380) «تأثیرات محیط شهری در از خود بیگانگی انسان»، فصلنامه مدیریت شهری، سال دوم، شماره 8، صص 84-93.
کربلایی حسینی غیثاوند، ابوالفضل و جمالالدین سهیلی (1397) «بررسی نقش مؤلفههای کالبدی محیط در اجتماعپذیری فضاهای فرهنگی با استفاده از تکنیک چیدمان فضا (مورد مطالعاتی: مجتمعهای فرهنگی دزفول و نیاوران)»، معماری و شهرسازی آرمانشهر، سال یازدهم، شماره 25، صص 361-373.
نخعی شریف، امیرمسعود و هیرو فرکیش (1401) «روشهای نقد در معماری مطالعات تطبیقی نقد فلسفه هنر در معماری»، هنر مدیریت سبز، سال یکم، شماره 2، صص 59-73.
doi: 10.30480/agm.2021.3598.1014.
وزیری، وحید و نادر حاجلو و علی رضایی شریف و صدف کرامتی (1394) «بررسی شاخصهای تعیینکننده مفهوم شادی در طراحی پاتوقهای شهری (محدوده مورد مطالعه: منطقه یک شهر اردبیل)»، نشریه علمی- پژوهشی انجمن علمی معماری و شهرسازی ایران، سال ششم، شماره 2، صص 19-28.
همافر، زهرا و علی سیفی ساسانسرا (1402) «شناسایی فضاهای همگانی ناامن در محلههای شهری و بازطراحی آنها با رویکرد ارتقای امنیت محیطی (مورد مطالعه: محلههای نارمک، سنگلج، کارگر شمالی و باغ شاطر تهران)»، اقتصاد و برنامهریزی شهری، سال چهارم، شماره 3، صص 72-87.
Doi: 10.22034/uep.2023.389188.1360.
Canter, D. (1977) The phycology of plase. Londen: Architectural press LTD.1-9.
Carr, S. mark, F. leanne, R. & Stone, A. (1992) Public space, messachusetts: Cambridge university press.1-15. Couch, Ch. Sykes, O. & Brosthingaus, W. (2011) Thirty years of urban regeneration in brithain. Germany & Farance: The importance of context and path dependency. Progress in planning.75(1) ,1-52.
DOI: 10.1016/j.progress.2010.12.001.
Jennings, V.& Bamkole, O. (2019) The Relationship between Social Cohesion and Urban Green Space: An Avenue for Health Promotion, Int. J. Environ. Res. Public Health, 16(3): 452.
doi: 10.3390/ijerph16030452.
Kroeber, A. L.& Kluckhohn, C. (1952) Culture: A Critical Review of Concepts and Definitions. Cambridge, Massachusetts: Peabody Museum Press.
Kwon, S. & Sailer, K. (2015). Seeing & being seen insidea museum & a department store, A Comparison study in Visibility & Copresence Patterns. In Proceedings of the10th International Space Syntax Symposium, London.
Narvaez, L. & Griffiths, S. (2012) Configurational Econ-omies,the Value of Accessibility in Urban Development, International Transaction Journal of Engineering, Man-agement, & Applied Sciences & Technologies, 3(3),293–309.
Wesz, J.G.B. Miron, L.I.G. Delsante, I. & Tzortzopoulos, P. (2023) Urban Quality of Life: A Systematic Literature Review. Urban Sci, 7(2).
