بررسی تطبیقی و ارزیابی خطمشیهای فضای مجازی در سطح بینالمللی و ملی؛ مطالعه تطبیقی سند راهبرد بینالمللی فضای مجازی هلند و سند راهبردي جمهوري اسلامي ايران در فضاي مجازي
الموضوعات : انتقال فناوري و تجاريسازي پژوهشسیدرضی آقاسیدی 1 , احمد ودادی 2 , محمدرضا ربیعی مندجین 3 , علی رضائیان 4
1 - دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 - دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 - دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
4 - دانشگاه شهیدبهشتی، تهران، ایران
الکلمات المفتاحية: فضای مجازی, خطمشیگذاری, ارزیابی خطمشی, سند راهبردی فضایمجازی, تحلیل تطبیقی خطمشی, سایبر ژئوپلتیک.,
ملخص المقالة :
رشد فناوری بهویژه ظهور فضای مجازی در همه ابعاد زندگی بشری و حکمرانی در سطح جهانی، ملی، سازمانی و فردی انسانها، تأثیرات شگرفی رقم زده است و پیشرفتهای سریع فناوری، زندگی مردمان را تحت تأثیر خود قرار میدهد، خطمشیگذاری بههنگام، اثربخش و قابل ارزیابی و بهبود مستمر در فضایمجازی بیش از پیش موردنیاز است. سطح بلوغ خطمشیهای فضای مجازی میتواند یک کشور را در دنیای ژئوپلیتیک فضای مجازی در انزوای ژئوپلیتیکی، چالش ژئوپلیتیکی و یا تحول ژئوپلیتیکی قرار دهد که همه اینها ضرورت بررسی تطبیقی و ارزیابیهای مستمر خطمشیهای ملی و بینالمللی را نمایان میسازد. لذا ما در این پژوهش ضمن بهرهگیری از مطالعات تطبیقی با روش جرج اف بردی به مطالعه تطبیقی و ارزیابی خطمشیهای راهبردی فضای مجازی بینالمللی هلند و سند راهبردی فضای مجازی جمهوری اسلامی ایران پرداختهایم. نتایج این پژوهش حاکی از آن است که رویکرد تدوین سند بین دو سند کاملاً متفاوت بوده است. غلبهی رویکرد عینیتگرا و از پایین به بالا، اهداف محدود و مشخص، بازه زمانی کوتاهمدت و نگارش اهداف مبتنی بر چالشهای شناساییشده در سند راهبردی کشور هلند، قابلیت این سند را برای اجرا، بیشتر ساخته است و به جهت درج نتایج مورد انتظار امکان ارزیابی میزان دستیابی به اهداف روشنتر شده است. از اینرو، برای دستیابی به اهداف نگارششده در سند، پیشنهاد شده است، مدلی جامع برای ارزیابی خطمشیهای فضای مجازی به منظور بهبود مستمر خطمشیهای این حوزه و کاستن از شکاف دیجیتال طراحی شود.
1- عاملی، سعیدرضا، و حسنی، حسین. دوفضاییشدن آسیبها و ناهنجاریهای فضای مجازی: مطالعه تطبیقی سیاستگذاریهای بینالمللی. تحقیقات فرهنگی ایران، 5(1 (پیاپی 17))، 1-30، (1391).
2- زمانیان، معصومه، شریفی، سیدمهدی، شیخالاسلامی، محمدحسن، و نرگسیان، عباس،. مطالعه تطبیقی دیپلماسی دیجیتال آمریکا، بریتانیا، چین و روسیه، پژوهشنامه رسانه بینالملل، 7(1)، 11-44، 1401.
3- محمدی، حافظ، مطالعه تطبیقی شاخصهای حکمرانی سایبری در کشورهای جهان، دومین همایش ملی حکمرانی اسلامی، ۱۳۹۹.
4- پیرنیا، کوثر و ابریشمیراد. محمدامین. «نظارت بر مصوبات شورای عالی فضای مجازی در نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران». پژوهشهای نوین حقوق اداری زمستان - شماره 17، از 367 تا 391، ۱۴۰۲.
5- فیروزآبادی، سیدابوالحسن، و آزادی احمدآبادی، جواد. تحلیل پیشینه حکمرانی فضای مجازی جمهوری اسلامی ایران. دانش سیاسی، 16(2 (32 پیاپی)، 563-598، ۱۳۹۹.
6- ساقی، مهدی، راجی، سیدمحمدهادی و رضائی صدرآبادی، محسن. الگوی تنظیمگری فضای مجازی با تمرکز بر رمزارزشها؛ مطالعۀ تطبیقی شورایعالی فضای مجازی با شورایعالی امنیت فضای مجازی چین. حقوق فناوریهای نوین 249-267، ۱۴۰۳.
7- آزاد، اسدالله؛ حسنزاده، محمد شمهای از سیبرنتیک: نظریه اطلاعات و کاربردآن در کتابداری و اطلاعرسانی. مطالعات کتابداری و سازماندهی اطلاعات، (1382).
8- حاجیعلی محمدی، مقصود؛ موذنزادگان، حسنعلی؛ رضویفرد، بهزاد تولید، ارسال و مورد معامله قراردادن آثار مستهجن و مبتذل در فضای مجازی. پایاننامه کارشناسیارشد. تهران، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبایی. (۱۳۹۴).
9- قليپور، رحمتالله، تصميمگيري سازماني و خطمشيگذاري عمومي، تهران، سمت، ص 96، (1389).
10- داناييفرد، حسن، «روششناسي تدوين خطمشي ملي كارآفريني: چارچوب مفهومي، توسعه كارآفريني، سال دوم، ش 6، ص 155-125، (1388).
11- اسميت، كوين بي و كريستوفر دابليو لاريمر، درآمدي بر نظريه خطمشيگذاري عمومي، ترجمة حسن داناييفرد، تهران، صفار. ص 16، (1392).
12- شکری، زینب؛ داناییفرد، حسن؛ خیرگو، منصور؛ فانی، علیاصغر. چگونگی ارزشیابی کیفیت خطمشیهای عمومی در ایران: پژوهشی اکتشافی مبتنی بر روششناسی ترکیبی. مدیریت سازمانهای دولتی، دوره 6، شماره 2، 79 تا 94، (1397).
13- داناییفرد، حسن، و همکاران، روششناسی پژوهش کیفی در مدیریت: رویکردی جامع، انتشارات صفار، تهران، چاپ دوم. 105-104. (1398).
14- قلیپور، رحمتالله و ابراهیم غلامپور آهنگر، فرایند سیاستگذاری عمومی در ایران، تهران: مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی، ص 81، (1389).
15- اشتریان، کیومرث. متغیرهاي استراتژیک در سیاستگذاري فرهنگی، انتشارات میزان، ص 122، (1389).
16- الوانی، سیدمهدی، و فتاح شریفزاده، فرایند خطمشیگذاری عمومی، انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی، چاپ هفتم، تهران. (فصلنامه مديريت)، سال هشتم، شماره 21، ص 88-103، (1388).
17- رضا اسدیفرد؛ سیدحبیباله طباطبائیان؛ جهانیار بامداد صوفی؛ محمدرضا تقوا. "چرخه عمر شبکههای همکاری علم و فناوری، رهیافت (1391).
18- Karataş, A., The Comparative Analysis of National Cyber Security Policies: United States, United Kingdom and Turkey Examples. Journal of Academic Social Resources, vol. 5, no.19, 737-751, 2020.
19- Odebade, Benkhelifa, E. A Comparative Study of National Cyber Security Strategies of ten nations. arXiv.Org, abs/2303.13938, 2023.
20- Dye, Thomas, Policy Analysis: What Government Do, The university of Albama Press.p:1, (1976).
21- Chompucot M C. Major Factors Affecting Educational Policy Implementation Effectiveness for the Three Southern most Provinces of Thailand as Perceived by School Directors, Dissertation for the Degree of Doctor of Philosophy, National Institute of Development Administration. (2011).
22- Anderson, James E, Public Policy Making, Cengage Learning, p: 6, (2014).
23- Wayne Parsons, Public policy: An Introduction to the Theory and Practice of Policy Analysis, Publisher: Edward Elgar, the University of Michigan.p: 463, (1995).
24- DeLeon, P A Democratic Approach to Policy Implementation. Paper, prepared for presentation at the Annual Meeting of the American Political, Science Association, August 31, San Francisco. P: 6, (2001).
25- Sabatier, P. A. & Mazmanian, D. The Implementation of Public Policy: A Framework of Analysis. Policy Studies Journal, 8(4): 538-560. (1979).
26- Linder, S. & Peters, G A Design Perspective on Policy Implementation. Lexington, MA: Lexington Books. (1987).
27- Sabatier, P. Towards Better Theories of the Policy Process. Political Science and Politics June. University of California Press. (1991).
28- Howlett, M, Ramesh, M, & Perl, AStudying Public Policy: Policy Cycles and Policy Subsystems (3th ed.). Toronto: Oxford University Press. (2009).
29- Barrett, S. & Fudge, C. Examining the Policy-action Relationship. Methuen: London. (1981)
30- Barrett, S. & Fudge, C. Policy and Action: Essays on the Implementation of Public Policy, (eds). London: Methuen. (1981).
31- Barrett, S. & Hill, M. Policy, Bargaining and Structure in Implementation Theory. Policy and Politics, 12(3): 219-240. (1984).
32- Barrett, S. Implementation Studies: Time for a Revival? Personal Reflections on 20 Years of Implementation Studie, (2004).
33- Goggin, M., Bowman, A., Lester, J. & O'Toole, LImplementation Theory and Practice, Toward a Third Generation. Illinois: Scott, Foresman/ Little, Brown Higher Education. (1990).
34- Elmore, R.FForward and Backward Mapping. In K. Hanf and T.A.J. Toonen (eds). Policy Implementation in Federal and Unitary Systems, pp. 33–70. Dordrecht: Martinus Nijhoff. (1985).
35- Esser, F., & Vliegenthart, RComparative research methods. The international encyclopedia of communication research methods, (2017).
36- Mill, J. S. A System of Logic (8th Ed.). Ratiocinative and Inductive. Gutenberg EBook. (2009).
37- Brady Jr, A comparative analysis of selected program planning procedures for adult educational activities as perceived by adult educators and urban plannersin Florida. the Florida state university. (1969).
38- Shipan, Charles R., and Craig Volden. “Bottom-Up Federalism: The Diffusion of Antismoking Policies from U.S. Cities to States. American Journal of Political Science 50(4): 825–43. (2006).
39- Collingridge, D. S., & Gantt, E. E. Republished: The quality of qualitative research. American Journal of Medical Quality, 34(5), 439-445, 2019.
40- Humphreys, L., Lewis Jr, N. A., Sender, K., & Won, A. S. Integrating qualitative methods and open science: Five principles for more trustworthy research. Journal of Communication, 71(5), 855- 874, 2021.
41- FitzPatrick, B. Validity in qualitative health education research. Currents in Pharmacy Teaching and Learning, 11(2), 211-217, 2019.
42- Hayashi, P., Abib, G., & Hoppen, N. Validity in qualitative research: A processual approach. The Qualitative Report, 24(1), 98-112, 2019.
43- Thomas, E., & Magilvy, J. K. Qualitative rigor or research validity in qualitative research. Journal for specialists in pediatric nursing, 2011.
44- Chaiton A. Dibbits T. Paquet G. Roy J. Wilson C. The Collaborative Challenges OF Regional Governance, policy issues for Canada and beyond, p.111, (2002).
45- Rossi, P., Lipsey, M., Freeman, H. Evaluation: A Systematic Approach (7th ed.). Thousand Oaks: SAGE. (2003)
