بررسی تأثیر دانشضمنی و دانش صریح بر عملکرد مالی با نقش میانجی بازارمداری و نوآوری در شرکتهای فناور دانشگاه فردوسی مشهد
الموضوعات : مديريت دانش
سیده ملیحه حسینی
1
,
سید مرتضی غیور باغبانی
2
1 - دانشگاه بین المللی امام رضا (ع)
2 - استادیار دانشگاه بین المللی امام رضا (ع)
الکلمات المفتاحية: دانشضمنی, دانشصریح, بازارمداری, نوآوری, عملکرد مالی.,
ملخص المقالة :
با توجه به روند سریع و پیشبینیناپذیر تغییرات فناوری، شرکتها با رقابت شدیدی مواجه هستند و برای تبدیل ایدههای نوآورانه به محصولات قابل عرضه در بازار اقدامات ویژهای را انجام میدهند. از اینرو دانش و عملکرد مالی از اهمیت بسزایی برخوردارند که در ترکیب با بازارمداری میتوانند به عملکرد برتر دست یابند. هدف پژوهش حاضر بررسی تأثیر دانشضمنی و دانشصریح بر عملکرد مالی با نقش میانجی بازارمداری و نوآوری در شرکتهای فناور دانشگاه فردوسی مشهد است. این پژوهش از لحاظ هدف، کاربردی و از لحاظ ماهیت، توصیفی همبستگی است. جامعه آماری شامل 160 شرکت فناور میباشند که براساس جدول کرجسی و مورگان تعداد 113 شرکت بهعنوان نمونه بصورت تصادفی طبقهای انتخاب شدند. ابزار جمعآوری اطلاعات در این پژوهش پرسشنامه استاندارد میباشد که روایی آن در بعد صوری و محتوایی با نظر متخصصان و در بعد کمی از طریق تحلیل عاملی تأییدی، روایی همگرا و واگرا مورد تأیید قرار گرفت. همچنین پایایی ابزار از طریق آلفای کرونباخ و پایایی مرکب تأیید گردید. تجزیه و تحلیل دادهها با روش مدلیابی معادلات ساختاری و با استفاده از نرم افزار PLS انجام شد. نتایج پژوهش بیانگر این است که دانشضمنی و دانشصریح بهطور مستقیم بر بازارمداری تأثیرگذارند و بازارمداری نیز بر نوآوری تأثیرگذار است و همینطور بازارمداری بر عملکرد مالی تأثیرگذار است و نوآوری نیز بر عملکرد مالی تأثیرگذار است و از طرفی دانشضمنی و صریح از طریق متغیر میانجی بازارمداری بر عملکرد مالی تأثیرگذار است و در نهایت بازارمداری هم از طریق متغیر میانجی نوآوری توانست عملکرد مالی را تحت تأثیر قرار دهد.
1- محمددوست، کاظم، سعیدنیا، حمیدرضا و راهچمنی، احمد.، "ارائه الگوی بازارگرایی برای شرکتهای دانشبنیان ایران"، بررسیهای بازرگانی، شماره 112، صفحات 45-62، 1400.
2- فرتاش، کیارش، خیاطیان، محمدصادق، مرادیان، صارمی و محسنی کیاسری، "ارائه چارچوب ارزیابی واحدهای فناور مستقر در پارک علم و فناوری دانشگاه تربیت مدرس با استفاده از روش اقدام پژوهی"، فصلنامه مدیریت توسعه فناوری، شماره 3، صفحات 151-184، 1399.
3- بیکانی، امید، ارزیابی عملکرد شرکتها با نسبتهای مالی، تهران، دیباگران، 1401.
4- شفیعی، شهرام، زارعیان، حسین و براخاص قرمیش، حسین، "تأثیر هوش تجاری بر عملکرد مالی از طریق نوآوری و موفقیت برند (مطالعۀ موردی: باشگاههای خصوصی ورزشی شهر رشت)"، مطالعات مدیریت ورزشی، شماره 41، صفحات 127-146، 1396.
5- ایمنی، محسن و مشعشعی، سیدمحمد، "بررسی عوامل مؤثر بر نوآوری و عملکرد در سازمانهای بخش خصوصی: نگرشی جدید مبتنی بر رویکرد مشارکتی"، حسابداری دولتی، شماره 1، صفحات 313-340، 1401.
6- حسینی، مهری، موسیخانی و سخدری، کمال، "علمسنجی مطالعات تأثیر نوآوری مدل کسب و کار بر عملکرد مالی"، دانش سرمایهگذاری، شماره 41، صفحات 49-73، 1401.
7- کاظمی ایمنآبادی، طالقانی، دلافروز، "بررسی رابطه بازارگرایی در راستای خلق و توسعه محصولات جدید بر عملکرد مالی شرکت (با تمرکز بر شرکت صنایع شیر ایران (پگاه)"، دانش سرمایهگذاری، شماره 48، صفحات 697-720، 1402.
8- جعفرنژاد، احمد، شریفیان، امیر و آقاسیلو، پیمان، نوآوری باز 2 در بستر دیجیتال، تهران، انتشارات دانشگاه تهران، 1400.
9- فلاح، محمد، سلامت بخش ورجوی، علیرضا و پهلوانی، علی، "تأثیر نوآوری مدل کسبوکار بر عملکرد مالی شرکتهای فعال در صنعت پتروشیمی"، دانش سرمایهگذاری، شماره 39، صفحات 609-622، 1400.
10- طیاران، شهرزاد، طوطیان، صدیقه و محمدی، آوا، "تأثیر ابعاد نوآوری سبز و فرهنگ نوآوری بر عملکرد مالی سازمان با توجه به نقش عملکرد زیستمحیطی"، اندیشه آماد، شماره 19، صفحات 103-120، 1399.
11- نامور، عماد، غفوریان، امیر، "تأثیر قابلیتهای مدیریت دانش بر عملکرد مالی با توجه به نقش میانجیگری نوآوری در شرکتهای دانشبنیان مشهد"، دهمین کنفرانس بینالمللی علوم مدیریت و حسابداری، 1403.
12- سیفاللهی، ناصر و حمیدزاده اربابی، علیرضا، "تحلیل اثر مدیریت دانش و جهتگیری بازار بر عملکرد بازار با نقش میانجی نوآوری باز (نمونه پژوهش: بانک تجارت)"، مدیریت دانش سازمانی، شماره 12، صفحات 89-122، 1400.
13- غیورباغبانی، سیدمرتضی، یگانهمفرد، منیره و حامد همراهیان، فائزه، "بررسی تأثیر مؤلفههای سرمایه اجتماعی بر قابلیت نوآوری از طریق تبادل دانش ضمنی"، فصلنامه زیستبوم نوآوری، شماره 3، صفحات 43-62، 1401.
14- طالبی، داود، اسماعیلی، محمدجواد، معززی خواهطهران، آزاده، "بررسی تأثیر قابلیتهای مدیریت دانش بر عملکرد نوآوری با اثر میانجی نوآوری باز (مورد مطالعه: پارک علم و فناوری پردیس)"، چشمانداز مدیریت صنعتی، شماره 46، صفحات 253-277، 1401.
15- آزادی، مهرداد، حیدری، عباس و میرابی، وحیدرضا، "ارائه مدل تأثیرگذاری بازارگرایی بر بهرهوری صنعت فرش دستبافت کشور"، مدیریت بهرهوری، شماره 1، صفحات 279-299، 1402.
16- سیفالهی، ناصر، "بررسی تأثیر بازارگرایی و ثبات مدیریتی بر عملکرد مالی شرکتها"، اقتصاد مالی، شماره 48، صفحات 261-277، 1398.
17- احمدی، علیاکبر و مرادی، فائزه، "بررسی تأثیر قابلیتهای فناوری اطلاعات بر عملکرد مالی از طریق نوآوری خدمات (مورد مطالعه: شرکتهای ارائهدهنده خدمات اینترنتی)"، نشریه علمی رویکردهای پژوهشی نوین مدیریت و حسابداری، شماره 24، صفحات 1581-1594، 1402.
18- قادری، اسماعیل، بابایی، یاور، اکبری اربطان، گلثوم، فردوسی، سجاد، "تبیین تأثیر خودکارآمدی کارآفرینی و قابلیت نوآوری بر عملکرد کسب وکارهای گردشگری (مورد مطالعه: شهر تبریز)"، برنامهریزی و توسعه گردشگری، شماره 9، صفحات 115-134، 1400.
19- طلاییفرد، نسرین، سنجریفرد، فرهاد و صالحی، نادر، "تأثیر مدیریت دانش مشتری، بر عملکرد کسبوکار با نقش میانجی قابلیت نوآوری در صنعت بیمه: مطالعه موردی در شرکت بیمه البرز"، مدیریت فردا، شماره 58، 1398.
20- اصغریصارم، علی، عزیزی، مرتضی و اجلی، مهدی، "تأثیر استراتژی مشتریمداری با قابلیت مدیریت منابع انسانی و نوآوری بر عملکرد مالی"، فصلنامه مطالعات مدیریت راهبردی، شماره 50، 1401.
21- Fernández-Portillo, A,. Almodóvar-González, M., Sánchez-Escobedo, M. C., & Coca-Pérez, J. L, "The role of innovation in the relationship between digitalisation and economic and financial performance, A company-level research," European Research on Management and Business Economics, vol. 28, pp. 100-190, January 2022.
22- Buli, B.M, "Entrepreneurial orientation, market orientation and performance of SMEs in the manufacturing industry: Evidence from Ethiopian enterprises," Management Research Review, vol. 40, pp. 292-309, 2017.
23- Mahmood, T. and M.S. Mubarik, "Balancing innovation and exploitation in the fourth industrial revolution: Role of intellectual capital and technology absorptive capacity," Technological forecasting and social change, 160, 120248,
2020. 24- Zaim, H., S. Muhammed and M. Tarim, "Relationship between knowledge management processes and performance: critical role of knowledge utilization in organizations," Knowledge Management Research & Practice, vol. 17, pp. 24-38, 2019.
25- Salehi, M., Fahimi, M. A., Zimon, G & Homayoun, S, "The effect of knowledge management on intellectual capital, social capital, and firm innovation," Journal of Facilities Management, vol. 20, pp. 732-748, 2022.
26- Chaithanapat, P, Punnakitikashem, P., Oo, N. C. K. K., & Rakthin, S, "Relationships among knowledge-oriented leadership, customer knowledge management, innovation quality and firm performance in SMEs," Journal of Innovation & Knowledge, vol. 7, pp. 100-162, March 2022.
27- Okafor, A, B.N. Adeleye, and M. Adusei, "Corporate social responsibility and financial performance: Evidence from US tech firms," Journal of cleaner production, 292, 126078, January 2021.
28- Yildiz, T. and Z. Aykanat, "The mediating role of organizational innovation on the impact of strategic agility on firm performance," World Journal of Entrepreneurship, Management and Sustainable Development, vol. 17, pp. 765-786, January 2021
29- Tjahjadi, B., Soewarno, N., Nadyaningrum, V., & Aminy, A, "Human capital readiness and global market orientation in Indonesian Micro-, Small-and-Medium-sized Enterprises business performance," International Journal of Productivity and Performance Management, vol. 71, pp. 79-99, 2022.
30- Le, P.B., Lei, H., Le, T. T., Gong, J., & Ha, A. T, "Developing a collaborative culture for radical and incremental innovation: the mediating roles of tacit and explicit knowledge sharing," Chinese Management Studies, vol. 14, pp. 957-975, 2022.
31- Alhakimi, W. and M. Mahmoud, "The impact of market orientation on innovativeness: evidence from Yemeni SMEs," Asia Pacific Journal of Innovation and Entrepreneurship, vol. 14, pp. 47-59, 2020.
32- D'souza, C, Nanere, M., Marimuthu, M., Arwani, M., & Nguyen, N, "Market orientation, performance and the mediating role of innovation in Indonesian SMEs," Asia Pacific Journal of Marketing and Logistics, vol. 34, pp. 2314-2330, November 2022.
33- Mammassis, C.S. and K.C. Kostopoulos, "CEO goal orientations, environmental dynamism and organizational ambidexterity: An investigation in SMEs," European Management Journal, vol. 37, pp. 577-588, 2019.
34- Lai, Y., G. Saridakis, and S. Johnstone, "Human resource practices, employee attitudes and small firm performance," International Small Business Journal, vol. 35, pp. 470-494, 2017.
35- Lei, H., L. Gui, and P.B. Le, "Linking transformational leadership and frugal innovation: the mediating role of tacit and explicit knowledge sharing," Journal of Knowledge Management, vol. 25, pp. 1832-1852, 2021.
36- López-Cabarcos, M.Á., S. Srinivasan, and P. Vázquez-Rodríguez, "The role of product innovation and customer centricity in transforming tacit and explicit knowledge into profitability," Journal of Knowledge Management, vol. 24, pp. 1037-1057, 2020.
37- Islam, M.T. and D. Chadee, "Stuck at the bottom: Role of tacit and explicit knowledge on innovation of developing-country suppliers in global value chains," International Business Review, vol. 32, 101898, 2023.
38- De Toni, D., R.A. Reche, and G.S. Milan, "Effects of market orientation, innovation strategies and value-based pricing on market performance," International Journal of Productivity and Performance Management, vol. 71, pp.
3556-3580, 2022. 39- Dash, A, "Mediating effect of firm’s customer centricity and market orientation on the relationship between the knowledge management and business performance," VINE Journal of Information and Knowledge Management Systems, (ahead-of-print), June 2022.
40- Habel, J., Kassemeier, R., Alavi, S., Haaf, P., Schmitz, C., & W ieseke, J, "When do customers perceive customer centricity? The role of a firm’s and salespeople’s customer orientation," Journal of Personal Selling & Sales Management, vol. 40, pp. 25-42, 2020.
41- Ibrahim, M. and X.V. Vo, "Exploring the relationships among innovation, financial sector development and environmental pollution in selected industrialized countries," Journal of Environmental Management, 284, pp. 112057, 2021.
42- Wikhamn, W, "Innovation, sustainable HRM and customer satisfaction," International Journal of Hospitality Management, vol. 76, pp. 102-110, 2019.
43- Huang, Z.-x., K. Savita, and J. Zhong-jie, "The Business Intelligence impact on the financial performance of start-ups," Information Processing & Management, vol. 59, pp. 102-761, 2022.
44- Xie, X., T.T. Hoang, and Q. Zhu, "Green process innovation and financial performance: The role of green social capital and customers’ tacit green needs," Journal of Innovation & Knowledge, vol. 7, 100165, January 2022.
45- Ajer, B., L. Ngare, and I. Macharia, "Drivers of innovation in the agro-food micro, small and medium enterprises of Uganda," Journal of Agribusiness in Developing and Emerging Economies, March 2023.
46- Erena, O.T., M.M. Kalko, and S.A. Debele, "Organizational factors, knowledge management and innovation: empirical evidence from medium-and large-scale manufacturing firms in Ethiopia," Journal of Knowledge Management, vol. 27, pp. 1165-1207, 2022.
47- Schulze, A., J.D. Townsend, and M.B, Talay, "Completing the market orientation matrix: The impact of proactive competitor orientation on innovation and firm performance," Industrial Marketing Management, 103, pp. 198-214, 2022.
48- Kazemian, S., Djajadikerta, H. G., Trireksani, T., Mohd-Sanusi, Z., & Alam, M. M, "Corporate governance and business performance of hotels in Western Australia: analysis of market orientation as a mediator," Business Process Management Journal, vol. 28, pp. 585-605, January 2022.
49- Cheah, S.L.-Y., Y.-P. Ho, and S. Li, "Search strategy, innovation and financial performance of firms in process industries," Technovation, 105, pp. 102-257, February 2021.
50- Zahid, M., Naeem, H., Aftab, I., & Mughal, S. A, "From corporate social responsibility activities to financial performance: role of innovation and competitive advantage," Asia Pacific Journal of Innovation and Entrepreneurship, vol. 15, pp. 2-13, 2021.
51- Hutahayan, B, "The relationships between market orientation, learning orientation, financial literacy, on the knowledge competence, innovation, and performance of small and medium textile industries in Java and Bali," Asia Pacific Management Review, vol. 26, pp. 39-46, 2021.
52- Kazemian, S., Djajadikerta, H. G., Roni, S. M., Trireksani, T., & Mohd-Sanusi, Z, "Accountability via social and financial performance of the hospitality sector: the role of market orientation," Society and Business Review, vol. 16, pp. 238-254, November 2021.
53- Ode, E. and R. Ayavoo, "The mediating role of knowledge application in the relationship between knowledge management practices and firm innovation," Journal of Innovation & Knowledge, vol. 5, pp. 210-218, 2020.
54- De Oliveira, J.A.S., Basso, L. F. C., Kimura, H., & Sobreiro, V. A, "Innovation and financial performance of companies doing business in Brazil," International Journal of Innovation Studies, vol. 2, pp. 153-164, November 2018.
55- Ashrafi, A. and A.Z. Ravasan, "How market orientation contributes to innovation and market performance: the roles of business analytics and flexible IT infrastructure," Journal of Business & Industrial Marketing, vol. 33, pp. 970-983, April 2018.
