کارآزمایی بالینی اثربخشی زوجدرمانی شناختی- رفتاری مبتنیبر هیجان در کاهش فرسودگی و بهبود صمیمیت زناشویی زوجین متعارض
الموضوعات :
راضیه ندری
1
,
مسعود صادقی
2
,
فیروزه غضنفری
3
1 - گروه روانشناسی، دانشکدهادبیات و علومانسانی، دانشگاه لرستان، خرمآباد، ایران.
2 - گروه روانشناسی، دانشکدهادبیات و علومانسانی، دانشگاه لرستان، خرمآباد، ایران.
3 - روه روانشناسی، دانشکدهادبیات و علومانسانی، دانشگاه لرستان، خرمآباد، ایران.
الکلمات المفتاحية: زوجدرمانی شناختی- رفتاری مبتنیبر هیجان, فرسودگی زناشویی, صمیمیت زناشویی, طرح آزمایشی تکآزمودنی, تعارض زناشویی,
ملخص المقالة :
رضایت زناشویی و ارتباطات ميان زوجين پيامدهای متعددی بهدنبال دارد؛ در دهه نخست زندگی مشترک، رضایت زناشویی کاهش مییابد و تعارضات رخ خواهند داد. این تعارضات میتوانند باعث افزایش فرسودگی زناشویی و کاهش صمیمیت زناشویی شوند. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی درمان شناختی- رفتاری مبتنیبر هیجان بر فرسودگی زناشویی و صمیمیت زناشویی در زوجین انجام شد. جامعه آماری، شامل زوجین دارای تعارض زناشویی مراجعهکننده به مراکز مشاوره خانواده شهرستان الشتر و حجم نمونه شامل سه زوج (6 نفر) بود که بهطور داوطلبانه انتخاب شدند و تحت زوجدرمانی شناختی- رفتاری مبتنی برهیجان قرار گرفتند. در این پژوهش از طرح تکموردی چند خط پایه استفاده شد. پروتکل زوجدرمانی شناختی- رفتاری مبتنیبر هیجان در 15 جلسه مداخله 60 دقیقهای اجرا گردید و آزمودنیها به پرسشنامههای فرسودگی زناشویی پاینز (1996) و صمیمیت زناشویی واکر و تامپسون (1983) پاسخ دادند. دادهها به روش ترسیم دیداری، شاخص تغییر پایا و فرمول درصد بهبودی تحلیل شدند. یافتههای پژوهش حاکیاز این است که زوجدرمانی شناختی- رفتاری مبتنیبر هیجان بر کاهش فرسودگی زناشویی و افزایش صمیمیت زناشویی تأثیرگذاری مثیت و معنادار داشته است. ازاینرو، بهرهگیری از زوجدرمانی شناختی- رفتاری مبتنیبر هیجان برای زوجین متعارض مراجعهکننده به مراکز روانشناسی نتیجهبخش خواهد بود.
اعتمادی، عذرا. (1386). افزایش صمیمیت زناشویی. تازههای روان درمانی، 13(50)، 21-42. http://noo.rs/WNIb4
پناهیفر، سجاد؛ میردریکوند، فضلاله؛ صادقی، مسعود. (1401). مقایسه اثربخشی زوجدرمانی طرحواره محور، هیجان مدار و درمان مبتنیبر پذیرش و تعهد بر کارکردهای صمیمیت زوجین در آستانه طلاق در خانوادههای نظامی. پرستار و پزشک در رزم؛ ۱۰ (۳۴): ۶۶-۸۱. DOI:10.29252/npwjm.10.34.66
جعفری، لیلا؛ رحیمیان بوگر، اسحاق؛ جراره، جمشید؛ تقوائی نیا، علی. (1402). مقایسه زوجدرمانی متمرکز بر هیجان و زوجدرمانی گاتمن بر سازش زناشویی و چهار اسب سوارکار نابودگر زوجین. مجله روانشناسی؛3 (27): 242-250. http://iranapsy.ir/Article/37415/FullText
خیلدار، ریحانه؛ فتحی آشتیانی، مینا.(1403). رابطه بین صمیمت خانواده بر عزت نفس نوجوانان: نقش میانجیگری اعتیاد به اینترنت. مجله روانشناسی. 1(28)، 123-131. http://www.iranapsy.ir/fa/Article/45109
زمانیفر، مژگان؛ کشاورزی ارشدی، فرناز؛ حسنی، فریبا؛ و امامیپور، سوزان. (1401). مقایسه اثربخشی زوجدرمانی شناختی- رفتاری با زوجدرمانی سیستمی- رفتاری بر صمیمیت و تمایزیافتگی خود در زوجین با تعارض زناشویی. مجله علوم روانشناختی. (117)21: 1798-1779. DOI: 10.52547/JPS.21.117.1779
سالمی، یاسمین؛ ابویی، آزاده؛ سعیدمنش، محسن. (1400). پیشبینی رضایت جنسى زنان متأهل برمبنای تعهد زناشویی، صمیمیت زناشویی و سبکهای دلبستگى در دوران کرونا. خانواده درمانی کاربردی. 2(5): 94-115. http://noo.rs/8Q1NA
صالحی، حسین؛ جهانگیری، علی؛ بخشی پور، ابوالفضل. (1400). مقایسه اثربخشی زوجدرمانی شناختی- رفتاری و زوجدرمانی مبتنیبر پذیرش و تعهد بر کاهش دلزدگی زناشویی زوجین. سلامت جامعه، 15(1): 19-29. DOI:10.22123/CHJ.2021.246660.1573
صفا کرمانشاهی، یاسمن؛ نیکویی، فاطمه؛ حیاتی، غلامحسن.(1400). اثربخشی رفتار درمانی دیالکتیکی بر سازگاری و صمیمیت زناشویی زنان دچار تعارضات زناشویی. رویش روان شناسی. ۱۰ (۱۲) :۱۶۹-۱۷۸. DOI:20.1001.1.2383353.1400.10.12.9.1
قاسمی فرحناز، افشاری نیا کریم، امیری حسن. (1402). مقایسه اثربخشی زوجدرمانی هیجان مدار و زوجدرمانی شناختی- رفتاری بر دلزدگی زوجین. مجله علوم پزشکی رازی. ۳۰ (۳) :۸۱-۹۰. http://rjms.iums.ac.ir/article-1-7443-fa.html
محمدی، محمد؛ اژه ای،جواد؛ غلامعلی لواسانی، مسعود.(1397). اثربخشی آموزش رویکرد هیجان مدار بر دلزدگی زناشویی و میل به طلاق در زوج ها.مجله روانشناسی، 4 (22):362-378. http://iranapsy.ir/Article/21368/FullText
مسعودی، زهرا؛ اسمخوانی اکبرینژاد، هادی. (1403). اثربخشی زوجدرمانی هیجانمدار بر بخشش و صمیمیت جنسی زنان آسیبدیده از خیانت زناشویی. مجله روانشناسی، (28)2: 162-170. http://www.iranapsy.ir/Article/45475
نبیئی، آناهیتا؛ حسینی، سعیده السادات؛ کاکابرایی، کیوان؛ امیری، حسن. (1400). الگوی معادلات ساختاری در رابطه بین گرایش به طلاق با مهارتهای ارتباطی و سلامتخانواده اصلی با نقش واسطهای صمیمیت زناشویی. فصلنامه علمی روشها و مدلهای روانشناختی، 12(1): 131-143. DOI:10.30495/JPMM.2021.4728
ندری، راضیه؛ صادقی، مسعود؛ غضنفری، فیروزه. (1402). اثربخشی درمان شناختی- رفتاری مبتنیبر هیجان بر نشخوار ذهنی خشم و فضیلتهای زناشویی در زوجین متعارض. روانشناسی خانواده..(2) 10، 104-119 DOI: 10.22034/ijfp.2024.2014107.1272
یوسفی، ناصر؛ عزیزی، آرمان. (1397). تبیین مدلی برای پیش بینی تعارض زناشویی بر اساس تمایز یافتگی و تیپهای شخصیتی. فرهنگ مشاوره و روان درمانی (فرهنگ مشاوره)، 9(35): 57-78. SDOI: https://doi.org/10.22054/qccpc.2018.31499.1811
Afifi T, Granger D, Ersig A, Tsalikian E, Shahnazi A, Davis S, et al. (2019). Testing the theory of resilience and relational load (TRRL) in families with type I diabetes. Health communication; 34(10):1107- 19. DOI: 10.1080/10410236.2018.1461585
Alavimoghadam S T, Mafakheri A, Jahangiri A. Effectiveness of Emotion-Focused Couple Therapy in Marital Burnout, Marital Forgiveness, and Communication Styles of Couples Affected by Extramarital Relationships. Avicenna J Neuro Psycho Physiology 2021; 8 (3) :151-156. DOI: 10.32592/ajnpp.2021.8.3.106.
Bagheri, R., Ostovar, S., Griffiths, M. D., Mohd Hashim, I.H. (2023). Server connection versus marital disconnection: An investigation of the effect of internet addiction on couple burnout in Iran. Technology in Society. 72(2) DOI:10.1016/j.techsoc.2022.102163
Blatterer, H. (2015). Everyday Friendships: Intimacy as Freedom in the Complex World. New York: Palgrave Macmillan.
Bodenmanna, G., Kessler, M., Kuhn, R., Hocker, L., Randall, A. (2020). Cognitive-Behavioral and Emotion-Focused Couple Therapy: Similarities and Differences. Clinical Psychology in Europe, 2(3). DOI: 10.32872/cpe. v2i3.2741
Buhler, J, L., Krauss, S., & Orth, U. (2021). Development of relationship satisfaction across the life span: A systematic review and meta-analysis. Psychological Bulletin, 147(10), 1012-1053. DOI: 10.1037/bul0000342
Christensen, A., Doss, B. D., & Jacobson, N. S. (2020). Integrative behavioral couple therapy: A therapist’s guide to creating acceptance and change. Marital and Family Therapy 47(3):805-806. DOI:10.1111/jmft.12487
Clark, D. A., Donnellan, M. B., Robins, R. W. (2020). Antisocial traits, negative emotionality, and trajectories of relationship quality in Mexican-origin couples. Journal of personality disorders, 34(4), 27-47. DOI: 10.1521/pedi_2019_33_410.
Durães, R. S. S., Khafif, T. C., Lotufo-Neto, F., & Serafim, A. D. P. (2020). Effectiveness of cognitive behavioral couple therapy on reducing depression and anxiety symptoms and increasing dyadic adjustment and marital social skills: An exploratory study. The Family Journal, 28(4), 344-355. DOI:10.1177/1066480720902410
Fincham, F. D., & Beach, S. R. H. (2023). Attributions in marriage: A decade in review. Journal of Family Theory & Review, 15(2), 123-145. https://doi.org/10.1111/jftr.12501
Fischer MS, Baucom DH, Cohen MJ. (2016). Cognitive-Behavioral Couple Therapies: Review of the Evidence for the Treatment of Relationship Distress, Psychopathology, and Chronic Health Conditions. Fam Process, 55(3):423-42. doi: 10.1111/famp.12227.
Fredrickson, B. L. (2001). The role of positive emotions in positive psychology: The broaden-and-build theory of positive emotions. American Psychologist, 56(3): 218-226. DOI: 10.1037//0003-066x.56.3.218
Glisenti, K., Strodl, E., King, R., & Greenberg, L. (2021). The feasibility of emotion-focused therapy for binge-eating disorder: a pilot randomized wait-list control trial. Journal of Eating Disorders, 9(1), 1-15. DOI: 10.1186/s40337-020-00358-5
Greenman, P. S., & Johnson, S. M. (2022). Emotionally focused therapy: Attachment, connection, and health. Current Opinion in Psychology, 43, 146-150. DOI: 10.1016/j.copsyc.2021.06.015
Gurman, A., & Jacobson, N. (2015). Therapy with couples: Clinical Hand book of Couple Therapy. New York: Guilford press.
Jackson, J.B, Miller RB, Oka M, Henry RG. (2014). Gender Differences in Marital Satisfaction: A Meta–analysis. Journal of Marriage and Family,76(1):105-29. https://doi.org/10.1111/jomf.12077
Jafari, A., Alami, A., Charoghchian, E., Delshad Noghabi, A., & Nejatian, M. (2021). The impact of effective communication skills training on the status of marital burnout among married women. BMC women's health, 21 (1), 1-10. DOI:10.1186/s12905-021-01372-8
Jesse, M. T., Shkokani, L., Eshelman, A., De Reyck, C., Abouljoud, M., & Lerut, J. (2018). Transplant surgeon burnout and marital distress in the sandwich generation: the call for organizational support in family life. In Transplantation proceedings, 50(10), 2899-2904. https://doi.org/10.1016/j.transproceed.2018.01.053
Johnson, S. M. (2008). Hold me tight. Seven conversations for a lifetime of love. New York: Little, Brown and Company.
Khajevand, A., & Ghorbani Nejad, S. (2022). The Effectiveness of Cognitive-Behavioral Therapy on the Psychological Capital of Couples Seeking Divorce. International Journal of Applied Behavioral Sciences, 9(2), 16–22. https://doi.org/10.22037/ijabs.v9i2.34566
Liu M, Li L, Xiao Y, Wang X, Ye B, Wang X, Geng F. (2023) The psychological mechanism underlying neuroticism on divorce proneness: The chain mediating roles of negative partner support and couple burnout and the moderating role of economic level. Affective Disorders; 327:279-284. DOI: 10.1016/j.jad.2023.01.092
Pines, A. M. (1996). Couple burnout: Causes and cures, Routledge.
Sahoo, S., Pattnaik, J. I., Mehra, A., Nehra, R., Padhy, S. K., & Grover, S. (2021). Beliefs related to sexual intimacy, pregnancy and breastfeeding in the public during COVID-19 era: a web-based survey from India. Journalof Psychosomatic Obstetrics & Gynecology, 42(2), 100-107. DOI: 10.1080/0167482X.2020.1807932
Siegel A, Levin Y, Solomon Z. (2019). The role of attachment of each partner on marital adjustment. Family Issues; 40(4):415-34. DOI:10.1177/0192513X18812005
Tahir K, Khan N. (2021). Mediating role of body image between sexual functioning and marital intimacy in Pakistani women with breast cancer. Psycho‐Oncology; 30(2), 260-266. DOI:10.1002/pon.5563
Walker, A. J., & Thompson, L. (1983). Intimacy and intergenerational aid and contact among mothers and daughters. Marriage and the Family, 10, 841-849. https://doi.org/10.2307/351796
