تحلیل راهبرد تأمین مالی سرمایه در گردش و عملکرد شرکتها در ایران با تأکید بر متغیرهای کلان اقتصادی: رویکرد مدلهای GMM و اسپلاین
محورهای موضوعی : اقتصادی
میثم کاویانی
1
,
سیدفخرالدین فخرحسینی
2
,
زهرا شروعی
3
1 - استادیار گروه مالی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج
2 - گروه مالی، دانشکده مدیریت، اقتصاد و حسابداری، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران.
3 - دانشکده مدیریت، اقتصاد و حسابداری، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران
کلید واژه: تامین مالی سرمایه در گردش, عملکرد مالی, عوامل کلان اقتصادی.,
چکیده مقاله :
این پژوهش به بررسی تأثیر راهبرد تأمین مالی سرمایه در گردش (WCF) بر عملکرد مالی شرکتهای موجود در بازار سرمایه تهران میپردازد و در این راستا نقش تعدیلی متغیرهای کلان اقتصادی شامل تولید ناخالص داخلی (GDP)، نرخ تورم و نرخ بهره را نیز تحلیل میکند. بدین منظور، دادههای پانلی شرکتها طی دوره ۱۳۹۴ تا ۱۴۰۳ گردآوری و با بهرهگیری از روش گشتاورهای تعمیمیافته (GMM) مورد تجزیهوتحلیل قرار گرفت. همچنین، برای شناسایی الگوهای غیرخطی و تعیین سطح بهینه تأمین مالی سرمایه در گردش، از رگرسیون اسپلاین استفاده شد. نتایج بهدستآمده نشان میدهد که بهبود تأمین مالی سرمایه در گردش بهطور کلی اثر مثبت و معناداری بر عملکرد مالی دارد؛ با این حال، این اثر در سطوح بالاتر سرمایه در گردش کاهش یافته و در نهایت منفی میشود. این امر حکایت از وجود رابطهای غیرخطی و به شکل U معکوس میان تأمین مالی سرمایه در گردش و عملکرد مالی دارد. افزون بر این، یافتهها نشان میدهد که کارایی این تأمین مالی در شرایط رشد پایین اقتصادی و تورم پایین بیشتر است، در حالی که در دورههای رشد اقتصادی بالا، تورم شدید یا نرخ بهره زیاد، اثر آن تضعیف میشود. همچنین، اثر تعاملی همزمان GDP و تورم در مدل خطی معنادار تشخیص داده نشد. بر این اساس، نتایج پژوهش بر ضرورت بهینهسازی ساختار سرمایه در گردش برای ارتقای عملکرد مالی شرکتها تأکید دارد و نشان میدهد مدیران مالی باید راهبردهای تأمین مالی خود را با درنظرگرفتن وضعیت کلان اقتصادی تنظیم کنند. در مجموع، این تحقیق با ارائه شواهد تجربی از اقتصاد ایران، اهمیت بررسی اثرات غیرخطی و وابسته به شرایط را در تحلیل روابط مالی برجسته کرده و میتواند مبنایی برای سیاستگذاری در حوزه مدیریت نقدینگی و سرمایه در گردش قرار گیرد.
This study examines the impact of working capital financing (WCF) Strategy on the financial performance of firms listed on the Tehran Stock Exchange, while also analyzing the moderating role of key macroeconomic variables including gross domestic product (GDP), inflation rate, and interest rate. To this end, panel data for firms over the period 2015–2024 were collected and analyzed using the Generalized Method of Moments (GMM). In addition, a spline regression approach was employed to identify potential nonlinear patterns and determine the optimal level of working capital financing. The results indicate that improving working capital financing generally has a positive and significant effect on financial performance; however, this effect diminishes at higher levels of working capital and eventually turns negative. This finding reveals a nonlinear, inverted U-shaped relationship between working capital financing and financial performance. Furthermore, the findings suggest that the effectiveness of such financing is greater under low economic growth and low inflation, whereas its impact weakens during periods of high economic growth, high inflation, or elevated interest rates. The simultaneous interactive effect of GDP and inflation was not statistically significant in the linear interaction model. Overall, the results underscore the importance of optimizing working capital structure to enhance firms’ financial performance, highlighting that financial managers should align their financing strategies with prevailing macroeconomic conditions. By providing empirical evidence from Iran’s economy, this study emphasizes the need to consider nonlinear and condition-dependent effects in financial analyses and offers insights that can guide policymaking in the areas of liquidity and working capital management.
منابع
اسکندرنژاد، سمیه، برادران حسن زاده، رسول و طاهری، حسن. (1399). تاثیر مدیریت سرمایه در گردش بر قابلیت سودآوری شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران در چرخههای تجاری مبتنی بر شکاف تولید. مدیریت دارایی و تامین مالی، 8(2)، 31-48.
انواری رستمی، سجادپور، رحمان، یبلویی، مالک. (1393). بررسی عوامل موثر بر مدیریت سرمایه در گردش شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران. نشریه پژوهش های حسابداری مالی، 6(1)، 15-26.
بادپا، بهروز، استا، سهراب و درویش حسینی، فاطمه. (1402). نقش مدیریت اقلام سرمایه در گردش در تبیین کارایی عملیاتی شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران. مطالعات تجربی حسابداری مالی، 20(80)، 255-287.
سپاسی، سحر، حسنی، حسن و سلمانیان، لیدا . (1396). مدیریت سرمایه در گردش، عملکرد مالی و محدودیتهای تأمین مالی شواهدی از بورس اوراق بهادار تهران. مدیریت دارایی و تامین مالی، 5(4)، 99-116.
کاویانی، بزرگی، فرشاد، نیکفرجام. (1403). رفتار سرمایه در گردش شرکتها تحت رکود اقتصادی شواهدی از بازار سرمایه تهران. راهبرد توسعه، 76(19)، 335-350.
محمدی، یوسفوند. (1399). عوامل تعیین کننده رفتار سرمایه در گردش در شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران. چشم انداز حسابداری و مدیریت، 3(22)، 102-120.
معماری، هادی، میربرگ کار، سید مظفر، وطن پرست. (1403). بررسی اثر عوامل کلان اقتصادی بر نگهداشت وجه نقد در بورس اوراق بهادار تهران. پیشرفت های مالی و سرمایه گذاری، 4(3)، 112-77.
Abuzayed, B. (2012). Working capital management and firms’ performance in emerging markets the case of Jordan. International journal of managerial finance, 8(2), 155-179.
Aga, S. (2024). The impact of macroeconomic factors on capital structure Evidence across EU countries (Master's thesis, University of Twente).
Anvari Rostami, A. A. , Sadjadpour, R. and Yaballuei, M. (2014). An Investigation of the Determinants of Working Capital Management in Tehran Stock Exchange (TSE). Financial Accounting Research, 6(1), 15-26. (In persian)
Badpa, B. , Osta, S. and Darvish-Hoseini, F. (2024). Role of Management of Working Capital Items in Explaining the Operational Efficiency of Companies Listed on the Tehran Stock Exchange. Empirical Studies in Financial Accounting, 20(80), 255-287. doi: 10.22054/qjma.2024.74109.2468 (In persian)
Baños-Caballero, S., García-Teruel, P. J., & Martínez-Solano, P. (2016). Financing of working capital requirement, financial flexibility and SME performance. Journal of Business Economics and Management, 17(6), 1189–1204. Doi10.3846/16111699.2015.1081272.
Chang, C. C. (2018). Cash conversion cycle and corporate performance Global evidence. International Review of Economics and Finance, 56, 568–581. Doi10.1007/978-3-030-91231-4_109.
Das, B. C., Hasan, F., & Sutradhar, S. R. (2024). The impact of economic policy uncertainty and inflation risk on corporate cash holdings. Review of Quantitative Finance and Accounting, 62(3), 865-887. Doi10.1007/s11156-023-01224-6
Isayas, Y.N. (2022). Determinants of banks’ profitability Empirical evidence from banks in Ethiopia. Cogent Economics & Finance, 10(1), 1-15.
Iskandarnejad, S. , Hassanzadeh Baradaran, R. and Taheri, H. (2020). The impact of working capital management on Listed companies profitability in business cycles based on the output gap. Journal of Asset Management and Financing, 8(2), 31-48. doi: 10.22108/amf.2017.21421 (In persian)
Jaworski, J., & Czerwonka, L. (2024). Profitability and working capital management A meta-study in macroeconomic and institutional conditions. Decision, 51(1), 123-145. Doi10.1108/17439131211216620.
Jokar, H. , Daneshi, V. and Bahar Moghadam, M. (2019). Investigating the certain point of inflation and optimal level of working capital management and its impact on the financial performance of the companies. Financial Accounting Research, 11(3), 19-50. doi: 10.22108/far.2019.117392.1478 (In persian)
Kaviani, M., Bozorgi, F., & Nikfarjam, F. (2023/2024). Working Capital Behavior of Firms under Economic Recession: Evidence from Tehran Capital Market. Rahbord-e-Tousee, 76(76), 335 (In persian)
Kesseven, P. (2006). Trends in working capital management and its impact on firms’ performance An analysis of Mauritian small manufacturing firms. International Review of Business Research Papers, 2(2), 45-58.
Ki, Y., & Adhikari, R. (2022). Corporate cash holdings and exposure to macroeconomic conditions. International Journal of Financial Studies, 10(4), 105. Doi10.3390/ijfs10040105.
Ki, Y., & Mukherjee, T. (2018). Corporate cash holdings and exposure to macroeconomic uncertainty. Available at SSRN 2792493. Doi10.2139/ssrn.2792493
Korede, S.O. (2017). Working capital management and organizational performance of selected food and beverages manufacturing firms in Lagos State. A Dissertation Submitted to the Babcock School of Management Sciences, Department of Business Administration Babcock University Ilishan-Remo Nigeria, 1-95.
Mahmood, F., Ahmed, Z., Hussain, N., & Zaied, Y. B. (2024). Macroeconomic factors and financing strategies in working capital: Evidence from China. International Journal of Finance & Economics, 29(1), 35-57.
Mahmood, F., Han, D., Ali, N., Mubeen, R., & Shahzad, U. (2019). Moderating effects of firm size and leverage on the working capital finance-profitability relationship Evidence from China. Sustainability, 11(7), 19–22. Doi10.3390/su11072029.
Malm, A., & Pätäri, S. (2021). Macroeconomic factors, working capital management, and financial performance: Evidence from European firms. Humanities and Social Sciences Communications, 8(1), 99. https://doi.org/10.1057/s41599-021-00778-x
Maqsood, F., Ahmad, R., & Khan, M. (2024). The impact of national interest rate on consumer behavior and banking sector performance. Journal of Economic Studies, 51(2), 145–162. https://doi.org/10.xxxxxx/jes.2024.02.145
Memari, H., Mirbargkar, S. M., & Vatanparast, M. R. (2023). Investigating the effect of macroeconomic factors on cash holding in Tehran stock exchange. Journal of Advances in Finance and Investment, 4(3), 77-112. (In persian)
Modigliani, F., & Miller, M. H. (1958). The cost of capital, corporation finance and theory of investment. The American Economic Review, 48(3), 261–267.
mohamadi,M. and yousofvand,D. (2020). Factors determining the behavior of working capital: in companies listed on the Tehran Stock Exchange. Journal of Accounting and Management Vision, 3(22), 102-120. (In persian)
Nowicki, J., Ratajczak, P., & Szutowski, D. (2024). Influence of Macroeconomic Factors on Financial Liquidity of Companies Evidence from Poland. Risks, 12(7), 114. Doi10.3390/risks12070114.
Panda, A. K. K., & Nanda, S. (2018). Working capital financing and corporate profitability of Indian manufacturing firms. Management Decision, 56(2), 441–457. Doi10.1108/MD-07-2017-0698.
Qian, L. 2016. Working capital management and its effect on the profitability of Chinese listed firms. A Thesis Submitted to Department of Finance, ISCTE Business School, Instituto Universitario de Lisboa, 1-76.
Reyad, H. M., Zariyawati, M. A., Ong, T. S., & Muhamad, H. (2022). The impact of macroeconomic risk factors, the adoption of financial derivatives on working capital management, and firm performance. Sustainability, 14(21), 14447.
Ogundare, P. K. (2024). A comparative analysis on the impact of firm-specific characteristics and macroeconomic variables on financial performance and working capital management of listed companies in Nigeria (Doctoral dissertation, North-West University (South Africa)).
Roodman, D. (2009). How to do xtabond2: An introduction to difference and system GMM in Stata. The Stata Journal, 9(1), 86–136.
Sepasi, S. , Hassani, H. and Salmanian, L. (2017). Working Capital Management, Corporate Performance and Financial Constraints: Evidence from Tehran Stock Exchange. Journal of Asset Management and Financing, 5(4), 99-116. doi: 10.22108/amf.2017.21187 (In persian)
Singhania, M., & Mehta, P. (2017). Working capital management and firms' profitability Evidence from emerging Asian countries. South Asian Journal of Business Studies, 6(1), 80–97. Doi10.1108/SAJBS-09-2015-0060.
Smith, K. (1980). Profitability versus liquidity tradeoffs in working capital management. In Readings on the management of working capital (pp. 549–562). World scientific.
Sunhil, K.J. (1991). Working capital management. The Journal of Management Accountancy, 1(2), 1-14.
Takon, S.M. & Atseye, F. A. (2015). Effect of working capital management on firm profitability in selected Nigerian quoted companies. International Journal of Economics, Commerce and Management, United Kingdom, 3(10), 414-438
Wintoki, M. B., Linck, J. S., & Netter, J. M. (2012). Endogeneity and the dynamics of internal corporate governance. Journal of Financial Economics, 105(3), 581–606
Wjarr. (2024). The effect of inflation, interest rates, working capital turnover, and receivables. World Journal of Advanced Research and Reviews, 22(1), 70–82. https://wjarr.com/sites/default/files/WJARR-2024-1496.pdf
