ضرورت تصویب قانون خاص مقابله با خشونت علیه زنان در پرتو سیاست جنایی تقنینی ایران با نگاهی به اسناد بینالمللی
محورهای موضوعی : اخلاق و تربیت اسلامی
طوبی کرامتی
1
,
اسمعیل رحیمی نژاد
2
,
فاطمه گلابی
3
,
رضا فانی
4
,
هادی دادیار
5
1 - دانشجوی دکترای حقوق کیفری و جرم شناسی، دانشکده حقوق، الهیات وعلوم سیاسی، گروه حقوق کیفری و جرم شناسی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران
2 - دانشگاه آزاد اسلامی، تهران
3 - استاد، جامعه شناسی و گروه های اجتماعی، دانشکده حقوق و علوم اجتماعی، دانشگاه تبریز. ایران
4 - استادیار، گروه حقوق، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز. ایران
5 - استادیار، گروه حقوق جزا و جرم شناسی، دانشکده حقوق و الهیات و علوم سیاسی، واحد تبریز. دانشگاه آزاد اسلامی. تبریز. ایران
کلید واژه: خشونت علیه زنان, سیاست جنائی, اسناد بین المللی, پیشگیری از آسیب دیدگی زنان.,
چکیده مقاله :
لزوم تصویب «قانون مقابله با خشونت علیه زنان» بعنوان سندی خاص در ایران و قابل ارائه درعرصه بینالمللی. خشونت علیه زنان از چالش های جدی حقوق بشر و مانع تحقق عدالت جنسیتی است. سیاست جنایی تقنینی ایران با نگاهی به اسناد بین المللی و اتخاذ سیاستی افتراقی، «لایحه پیشگیری از آسیب دیدگی زنان و ارتقای امنیت آنان در برابر سوء رفتار» (صرفنظر از عنوان متغییرش) را تدوین نموده و سؤال این است، آیا در این لایحه تدابیر پیشگیرانه، حمایتی و کیفری لازم برای مقابله با خشونت علیه زنان مقرر گردیده که با رفع ابهام و ایراداتش، به تصویب قانونی خاص و جامع منجر شود؟ تحقیق از نوع کیفی و به روش توصیفی و تحلیلی بوده و داده ها بصورت اسنادی و جستجوی درمنابع، جمع آوری و مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. این لایحه نقایصی از جمله عدم جرم انگاری خشونت خانگی با مصادیق آن، قتلهای ناموسی، خشونتهای نوظهور و تبعیض داشته و ایراداتی در مفاهیم، کیفرگذاری، زن محوری، بعضاً تعارض با قوانین موجود و تکرار تکالیف ذاتی دستگاههای اجرایی دارد. همچنین شباهت سیاست جنایی تقنینی ایران و اسناد بینالمللی را در پیشگیری و مقابله با خشونت علیه زنان با ارتقای اگاهی عمومی، فرهنگ سازی و ضمانت اجرا، و تفاوتشان را در مفاهیم، تعریف خشونت، نوع مجازات، موقعیت زنان در دسترسی به عدالت، برابری حقوق با نفی ویژگیهای ذاتی زنان و مردان و توانمندسازی زن در خانواده نه جدای از آن، بیان می کند. تکمیل و تصویب این لایحه برای داشتن قانون خاصِ مقابله با خشونت علیه زنان لازم است تا با تدابیر پیشگیرانه، حمایتی و عدالت کیفریاش، هماهنگی دستگاههای اجرایی و مشارکت مردان و زنان بدون تقابل و با دفاع از حقوق همدیگر، خشونت مدیریت گردد و هر اصلاحی نیز درهمین قانون بعمل آید.
The need to pass the "Law to Combat Violence against Women" as a special document in Iran and to be presented in the international arena. Violence against women is a serious human rights challenge and an obstacle to the realization of gender justice. Iran's legislative criminal policy, with a view to international documents and adopting a discriminatory policy, has drafted the "Bill to Prevent Injury to Women and Promote Their Security Against Mistreatment" (regardless of its variable title). The question is, does this bill provide the necessary preventive, protective, and criminal measures to combat violence against women, which, by removing its ambiguities and shortcomings, will lead to the passage of a specific and comprehensive law? The research is qualitative and descriptive and analytical, and the data has been collected and analyzed in the form of documents and source searches. This bill has shortcomings, including the lack of criminalization of domestic violence and its examples, honor killings, emerging violence and discrimination, and has flaws in concepts, punishment, women-centeredness, sometimes conflict with existing laws and duplication of the inherent duties of executive bodies. It also expresses the similarity of Iran’s legislative criminal policy and international documents in preventing and combating violence against women by raising public awareness, creating culture and guaranteeing implementation, and their differences in concepts, defining violence, type of punishment, women’s position in access to justice, equality of rights with the negation of the inherent characteristics of women and men, and empowering women in the family, not separately from it. Completion and approval of this bill is necessary to have a specific law to combat violence against women, so that violence can be managed with preventive, supportive and criminal justice measures, coordination of executive bodies and participation of men and women without confrontation and by defending each other’s rights, and any amendments can be made to this law..
ابوالحسنی، امیرحسین؛ بهمهای، عبدالواحد. (1401). خشونت علیه زنان و راهکارهای پیشگیری از آن. فصلنامه تمدن حقوقی. دوره 5. شماره 11.
استاد هاشم، فاطمه. (1401). سیاست کیفری ایران در خصوص خشونت خانگی علیه زنان با تأکید بر قتل نفس. فصلنامه فقه جزای تطبیقی. دوره 2. شماره 2.
جلالي، محمود.(1383). حقوق بشر در حقوق بينالملل و وضعيت ايران. مجله دانشکده حقوق و علوم سياسی. شماره 66.
حاجی ده آبادی، محمدعلی؛ شیروانی، سمیرا. (1398). تامين امنيت زنان در برابر خشونت در حقوق كيفری ايران با نگاهی به لايحه تامين امنيت زنان. فصلنامه مطالعات حقوق. شماره 33.
حضرت پور، محبوبه؛ محمدی، عادل. (1397). نقش زنان در فرایند صلح و امنیت بینالمللی، تهران. انتشارات خرسندی. چاپ1.
حکیم زاده خوئی، پیمان؛ رجب زاده، آرام؛ ستوده، شهلا. (1400). اعتلای جایگاه حقوق بشری زنان با تأکید بر نظام حقوقی. فصلنامه فقه و حقوق نوین. دوره 2. شماره 5.
خسروی، علیرضا؛ بسامی، مسعود؛ قاسمی، مسعود. (1401). سیاستهای جنایی تقنینی در قبال منع خشونت علیه زنان در حقوق ایران و اسناد بینالمللی. ماهنامه علمی جامعه شناسی سیاسی ایران. سال 5. شماره 8.
خواجه پيري، عباس.(1385). مروري بر سير تکويني اسناد بينالمللي حقوق زنان. مجله حمايت. مرداد ماه.
دکسردی، والتراس.(1392). جرم شناسی انتقادی معاصر، مترجم مهرداد رایجیان اصلی و حمید رضا دانش ناری. تهران. دادگستر. چاپ دوم.
دهخدا، علی اکبر.(1377). لغت نامه. تهران. انتشارات دانشگاه تهران.
رحمتی فر، سمانه. (1401). حمایت حقوقی از زنان در برابر خشونت خانگی. دو فصلنامه حقوق بشر. سال 17. شماره 1. بهار و تابستان.
رنجبران، قاسم و دبیرزاده، الهه. (1390). خشونت بر زنان در حقوق کیفری ایران و اسناد بینالمللی. تهران. نشر فرهنگ شناسی. چاپ 1.
سامانه ملی قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران.
سایت رسمی سازمان های بین المللی.
شیخ بهایی، جمالالدین محمد؛ بهرامینژاد، علی؛ بهرامی خوشکار، محمد. (1400). تحلیل مبانی فقهی و حقوقی جرم انگاری خشونت علیه زنان. مجله حقوق پزشکی. ویژه نامه نوآوریهای حقوقی.
عبادي، شيرين. (1373). تاريخچه اسناد حقوق بشر در ايران. تهران. نشر روشنگران.
عظیم زاده اردبیلی، فائزه؛ ریاضت، زینب. (1394). سياست جنايي تقنيني ايران در قبال جرايم عليه زوجه در خانواده. دوفصلنامه فقه و حقوق خانواده. سال 20. شماره 63.
فانی، رضا؛ نخعی، یاسر.(1403). شرایط تحقق جنایت جنگی از طریق ارتکاب جرایم جنسی. مجله کانون وکلای دادگستری استان آذربایجان شرقی. سال 14. شماره 50.
محمد زاده، مهدی؛ بکشلو، رضا؛ عیسی زاده، بشیر. (1400). بررسی روح حاکم بر لایحه حفظ کرامت و حمایت از زنان در برابر خشونت. فصلنامه مطالعات راهبردی زنان. دوره 24. شماره 93.
محمودی، امیر رضا؛ مجیدی، هاله. (1401). کنترل، پیشگیری و مقابله با خشونت علیه زنان در قوانین موضوعه ایران. فصلنامه زن و مطالعات خانواده. سال 15. شماره 56.
محمدزاده، مهدی و حاجی علی خمسه، مرتضی و عیسی زاده، بشیر. (1401). نقد و بررسی لایحه «حفظ کرامت و حمایت از زنان در برابر خشونت» از منظر اصول و قواعد قانونگذاری. پژوهشنامه انتقادی متون و برنامه های علوم انسانی. دوره 22. شماره 6.
مرادی، پریسا؛ کرمی، موسی. (1402) زندگی، زن و دیگر هیچ ارزیابی انتقادی لایحه پیشگیری از آسیب دیدگی زنان و ارتقای امنیت آنان در برابر سوءرفتار. هشتمین کنفرانس ملی مطالعات مدیریت و اقتصاد در علوم انسانی. تهران.
مظهری، محمد. (1398). بررسی حقوقی حمایت از زنان کارگر در مقابل خشونت در محیط کار، پژوهشنامه زنان. پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. سال 10. شماره 3.
منصوری، حجت اله؛ کوشا، سهیلا؛ حاتمی، محمدرضا؛ آل کجباف، حسین. (1403). مطالعه انتقادی مقررات کنوانسیون منع تبعیض جنسیتی علیه زنان و ارائه الگوی اسلامی. فصلنامه پژوهش حقوق عمومی. دوره 26. شماره 83.
مهرپور، حسين.(1395). حقوق بشر در اسناد بينالمللي و موضع جمهوري اسلامي ايران. تهران. انتشارات اطلاعات.
نجفی ابرند آبادی، علی حسین. (1397). دایرۀالمعارف علوم جنایی، علوم جنایی حقوقی. تهران. نشر میزان. چاپ اول.
نجفی کشکولی، سمیرا. (1400). تحلیل حقوقی خشونت علیه زنان با توجه به حقوق بینالملل بشر. فصلنامه رهیافتهای نوین در مطالعات اسلامی. دوره 3، شماره 6.
