مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری تاریخ فلسفه 2008-9589 16 1 2025 12 16 From the Responsibility of Philosophy to Religious Education (A Case Study: Plato, Hirst, and Mullā Ṣadrā) از مسئولیت فلسفه تا تربیت دینی (مطالعه موردی: افلاطون، هرست و ملاصدرا) 101 124 fa مریم سلطانی کوهانستانی دانشگاه محقق اردبیلی پرستو مصباحی جمشید دانشگاه فرهنگیان 2025 6 26 <p style="direction: ltr;">The present study, focusing on the responsibility of philosophy, examines its relationship with religious education from the perspective of Plato, Hirst, and Mullā Ṣadrā. The research findings reveal that divine philosophers, unlike secular philosophers, consider education as related to knowledge and its ultimate goal as the flourishing of innate nature, resemblance to the divine origin, wise training, and at the highest level, training as a vicegerent of God. From this perspective, philosophy is responsible for guiding human reason, will, and human motives on a divine path. Accordingly, among divine philosophers, there is a positive relationship between the responsibility of philosophy and religious education. However, from the perspective of some theorists in the field of education, such as Hirst, who belong to the analytical tradition, this relationship is denied and, therefore, the ultimate goal of education is at best introduced as the education of a social human being. In the view of divine philosophers, religious education is the objective manifestation of the responsibility of philosophy. It is not a posterior matter subordinate to the responsibility of philosophy; rather, it is an a priori and fundamental horizon whose realization is identical with the realization of the responsibility of philosophy. In such a reading, speaking of the relationship between these two is not of the type of subject-predicate or basis-result relations, but rather of the type of the existential individuation of the responsibility of philosophy in religious education. This originates in the different anthropological, epistemological, and ontological foundations of these three philosophers.</p> <p>پژوهش پیش رو با تمرکز بر مسئولیت فلسفه، به بررسی رابطة آن با تربیت دینی از منظر افلاطون، هرست و ملاصدرا میپردازد. یافته&zwnj;های پژوهش نشان میدهد فیلسوفان الهی، برخلاف فیلسوفان سکولار، تربیت را ناظر به معرفت دانسته و غایت آن را شکوفایی فطرت، تشبّه به مبدأ الهی، تربیت حکیم و در بالاترین مرتبه، تربیت خلیفه&zwnj;الله میدانند. از این منظر، فلسفه در هدایت عقل، اراده و انگیزه&zwnj;های انسانی در مسیری الهی، مسئول است؛ بهمین دلیل نزد حکمای الهی، رابطه&zwnj;یی ایجابی میان مسئولیت فلسفه و تربیت دینی وجود دارد. اما از منظر برخی از نظریه&zwnj;پردازان حوزة تربیت، مانند هرست که در سنت تحلیلی قرار میگیرند، این رابطه انکار میشود و ازاینرو غایت تربیت، در بهترین حالت، تربیت انسان اجتماعی معرفی میگردد. در نظر فیلسوفان الهی، تربیت دینی تجلی عینی مسئولیت فلسفه است؛ تربیت دینی، نه امری پسینی و تابع مسئولیت فلسفه، بلکه افقی پیشینی و بنیادین است که تحقق آن، همان تحقق مسئولیت فلسفه است. در چنین خوانشی، سخن گفتن از نسبت این&shy;دو، نه از سنخ نسبتهای موضوع و محمول یا مبنا و نتیجه، بلکه از جنس تشخص وجودی مسئولیت فلسفه در تربیت دینی است. این امر ناشی از مبانی متفاوت انسان&zwnj;شناسی، معرفت&zwnj;شناسی و هستی&zwnj;شناسی این سه فیلسوف است.</p> http://hop.mullasadra.org/fa/Article/Download/50677