مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری خردنامه صدرا 1560-0874 31 2 2026 3 18 A New Reading of the Semantic Transformation of the Material and Immaterial the Transcendent Philosophy خوانشی نو از تحول معناشناختی مادی و مجرد در حکمت متعالیه 97 116 fa محمدرضا نورمحمدی موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی ره حسین احمدی موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی ره 2025 3 28 The division of beings into material and immaterial is one of the most important philosophical teachings with significant applications in religious studies. This issue has also been raised and discussed in Peripatetic and Illuminationist philosophies. Since most of the discussions of philosophers before Mullā Ṣadrā, on the one hand, are based on the Peripatetic doctrine of hyle and, on the other hand, only aim to differentiate material things from intellects, while overlooking the world of Ideas, this demarcation faces some conceptual and existential challenges. The present paper seeks to find the position of Transcendent Philosophy in this challenge. By examining the works of Mullā Ṣadrā, it argues that the Peripatetic division of beings into material and immaterial is not acceptable in the Transcendent Philosophy. In contrast, based on the principles of this school, we are faced with three new classifications of beings: 1) fixed and fluid; 2) body and non-body; 3) natural bodies and beings superior to natural bodies. In Mullā Ṣadrā's philosophical system, material and immaterial respectively mean “natural body” and “beings superior to natural bodies.” A detailed explanation of this view reveals that not only do the challenges faced by previous philosophies and the criticisms of some contemporaries not apply to this classification, but the chosen classification of the Transcendent Philosophy is also superior to the view of some contemporary philosophers who reduce the distinction between material and immaterial to sensible and insensible. تقسیم موجودات به مادی و مجرد از مهمترین آموزههای فلسفی است که کاربردهایی مهم در دین&zwnj;پژوهی دارد. این مسئله در فلسفۀ مشاء و اشراق نیز مطرح بوده و مورد بحث قرار گرفته است. از آنجاکه عمدۀ عبارات فیلسوفان پیش از صدرالمتألهین، از یکسو مبتنی بر آموزۀ هیولای مشائی است و از سوی دیگر، تنها درصدد تفکیک مادیات از عقول است و در آن، عالم مثال نادیده گرفته شده، این مرزبندی بلحاظ مفهومی و مصداقی با چالش روبروست. مقالة پیشرو درصدد است موضع حکمت متعالیه را در این چالش بیابد و میکوشد با تتبع در آثار صدرالمتألهین، نشان دهد که گرچه مرزبندی موجودات به مادی و مجرد با ادبیات مشائی در حکمت متعالیه پذیرفتنی نیست، بر اساس مبانی حکمت متعالیه، در برابر آن با سه دستهبندی جدید مواجهیم؛ که عبارتند از تقسیم موجود به: 1) ثابت و سیال، 2) جسم و غیر جسم، 3) جسم طبیعی و موجودات برتر از اجسام طبیعی. در این میان، در نظام فلسفی ملاصدرا، مادی و مجرد بترتیب بمعنای «جسم طبیعی» و «موجوداتِ برتر از اجسام طبیعی» است. با توضیح تفصیلی این دیدگاه آشکار میشود که نهتنها چالش دامنگیر فلسفههای پیشین و نیز خردهگیری برخی معاصران، در این دستهبندی راه ندارد، بلکه دستهبندی برگزیدۀ حکمت متعالیه بر دیدگاه برخی فیلسوفان معاصر که مادی و مجرد را به محسوس و نامحسوس تحویل میبرند نیز برتری دارد.

http://kherad.mullasadra.org/fa/Article/Download/49825