مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری خردنامه صدرا 1560-0874 31 1 2025 12 14 Gnostic Education Based on Intensifying Existential Knowledge in Mullā Ṣadrā’s View تربیت عرفانی مبتنی بر علم وجودی اشتدادی از دیدگاه ملاصدرا 39 60 fa حسین سلطانی اسفریزی دانشگاه اصفهان محمد بیدهندی دانشگاه اصفهان مهدی گنجور دانشگاه اصفهان 2024 11 11 <p style="direction: ltr;">The present paper, following a descriptive-analytical method, seeks to explain the goals and levels of gnostic education based on the intensifying existential knowledge and its implications in the Transcendent Philosophy. Based on his philosophical foundations, Mullā Ṣadrā considers knowledge commensurate with existence and subject to its rules, including intensity. Emphasizing the correspondence between the human existential levels and the levels of being, as well as considering knowledge, truth, and happiness as the structures of intensifying knowledge, Mullā Ṣadrā depicts a new image of human beings and the quality of the training of human souls while providing a new outlook on knowledge. In his philosophy, education is of different types, with the highest level being gnostic education, which itself contains multiple levels. The various stages of this kind of education are realized one after another for the perfection of the human soul. Therefore, in their educational journey, Man attains a superior level of existence and truth at each level of training through intensification in knowledge and, at each level of existence, they develop an understanding commensurate with it and attain a degree of happiness and pleasure appropriate to that perception. This perfectional process continues in this manner until attaining the ultimate goal of gnostic education, which is the knowledge of God and subsistence with Him. Research findings indicate that the pattern of “gnostic education based on intensifying science” possesses certain features and implications, such as universality, gradedness, and intensifying features, and acknowledges multiple gnostic intuitions and discoveries, without the mentee falling into the trap of relativism and pluralism. </p> <p>نوشتار پیش رو بروش توصیفی&zwnj;ـ&zwnj;تحلیلی، درصدد تبیین اهداف و مراتب تربیت عرفانی بر مبنای علم وجودی اشتدادی و دلالتهای آن در حکمت متعالیه است. ملاصدرا بر اساس مبانی فلسفی خود، علم را مساوق با وجود و دارای احکام آن، ازجمله اشتداد میداند. او با تأکید بر تناظر مراتب وجودی انسان با مراتب هستی، علم، حقیقت و سعادت بمثابۀ ساختارهای علم اشتدادی، ضمن ارائة نگرشی نو از علم، تصویری جدید از انسان و چگونگی تربیت نفوس انسانی ترسیم مینماید. در اندیشۀ وی، تربیت انواع مختلف دارد. بالاترین مرتبة آن، تربیت عرفانی است که خود ذومراتب بوده و مراتب مختلف آن در بستر علم وجودی اشتدادی، یکی پس از دیگری بمنظور استکمال نفس آدمی تحقق میابند. بر همین اساس، انسان در سیر تربیتی خود، در هر مرتبه از تربیت با اشتداد در علم، مرتبة برتری از هستی و حقیقت را احراز کرده و با قرار گرفتن در هر مرتبه از وجود، به ادراکی متناسب با آن نایل میگردد و به سعادت و لذتی متناسب با آن ادراک میرسد. این سیر استکمالی بهمین شیوه تا رسیدن به هدف غایی تربیت عرفانی که معرفت خداوند و بقاء بالله است، ادامه می&zwnj;یابد. یافتههای پژوهش حاکی از آنست که الگوی «تربیت عرفانی مبتنی بر علم اشتدادی» از شاخصه&zwnj;ها و دلالتهایی نظیر همگانی، تشکیکی و اشتدادی بودن آن و برسمیت شناختن فهمها و کشفهای عرفانی متعدد برخوردار است؛ بدون اینکه متربی در دام نسبیتگرایی و پلورالیسم گرفتار شود.</p>

http://kherad.mullasadra.org/fa/Article/Download/48545