خدیجه(س) پیشتاز در اسلام و پشتوانه برای حضرت رسول(ص)
محورهای موضوعی : اخلاق و تربیت اسلامی
1 - گروه معارف اسلامی، واحد گرمسار، دانشگاه آزاد اسلامی، گرمسار، ایران
کلید واژه: پیامبر اکرم, ام¬المومنین خدیجه, بانوی قریش, پیشتاز, پشتوانه.,
چکیده مقاله :
ام¬المومنین بانوی قریش از بانوان فرهیخته و تأثیرگذار در تاریخ اسلام است. با ورود در تجارت بر اقتصاد ربوی جاهلیت خط بطلان کشید، و در عصر آلودگیها که فرزندان را به پدران ناشناخته می¬شناختند و زنانی به ذوات الأعلام شهره بودند؛ به طاهره اشتهار یافت. کمالات ارزشمندش از وی شخصیتی ممتاز ساخت که مورد عنایت خاص حضرت رسول و مایه آرامش خاطرش بوده است. امتیازاتی که آتش حقد و حسادت دیگر بانوان و بدخواهان را مشتعل میساخت. بسیاری از اخبار و افسانه¬ها در خصوص خدیجه نشأت گرفته از جهالت و متأثر از اغراضی است که بدان پرداخته شد. در دو محور، پیشتازی و پشتوانه بودن وی به اختصار تبیین می¬گردد و به مواردی از بی مهریها پاسخ می¬دهد. او بعثت حضرت را از قبل انتظار می¬کشید. بنابراین تصدیق و باور وی از قبل بعثت بوده است. نخستین بانویی است که نور نبوت را مشاهده نموده و به حضرت ایمان آورد. او بانویی است فرهیخته که همه اعتبار و ثروت خود را در راه اهداف پیامبرش هزینه نمود. دوشیزه¬ای که به سران و امرای قوم و قبیله پاسخ منفی می¬دهد. و در نخستین ازدواج خود، به عقد حضرت در می¬آید. پیشتاز بود و پشتوانه، منش وی در هر دو محور و دیگر وجوه شخصیتی می¬تواند تاریخ¬ساز و الهام بخش باشد. به تعبیر قرآن کریم اسوه¬ای باشد برای همه مردم عالم. (نک: التحریم/ 12-11)
Umm al-Mu’minin, the Lady of Quraysh, was among the distinguished and influential women in the history of Islam. By entering into trade, she invalidated the usurious economy of the Age of Ignorance. In an era of corruption, when children were attributed to unknown fathers and women were known as possessors of banners, she became renowned as al-Tahirah (the Pure). Her noble virtues formed from her an exceptional personality who enjoyed the special attention of the Messenger and was a source of comfort to him—privileges that kindled the fire of spite and jealousy among other women and ill-wishers. Many reports and legends concerning Khadijah originated from ignorance and were influenced by motives that have been addressed. In two dimensions—her being a pioneer and a support—this study briefly elucidates her role and responds to certain instances of injustice. She awaited the Prophet’s mission beforehand; thus, her affirmation and belief preceded the proclamation of prophethood. She was the first woman to witness the light of prophethood and to believe in him. She was a cultivated woman who spent all her status and wealth in the path of her Prophet’s objectives. A maiden who rejected the chiefs and leaders of her people and tribe, and in her first marriage entered into matrimony with him. She was a pioneer and a support; her conduct in both aspects, and in other dimensions of her character, can be history-making and inspirational. As expressed in the Noble Qur’an, she can be a model for all the people of the world. (cf. al-Tahrim/11–12).
قرآن کریم
نهج¬البلاغه، ترجمه محمدمهدی فولادوند
ابن ابی الحدید، عزالدین ابوحامد، شرح نهج¬البلاغه، بتحقیق ابراهیم، محمدابوالفضل، داراحیاء الکتب العربیه، 1961.
ابن اثیر، عزالدین علی بن محمد، (1415ق)، أسدالغابه، بیروت، دارالکتب العلمیه.
ابن اسحاق، محمد، سیرة ابن اسحاق، بتحقیق حمیدالله، محمد، موسسه مطالعات و تحقیقات.
ابن حجر عسقلانی، ابوالفضل شهاب¬الدین، (1415ق)، الإصابه، بیروت، دارالکتب العلمیه.
ابن شهر آشوب، ابوجعفر محمدبن علی، (1412 ق)، المناقب آل ابیطالب، بیروت، دارالأضواء.
ابن عساکر، ابوالقاسم علی بن حسن، (1415ق)، تاریخ مدینه دمشق، بتحقیق عمر بن عزامه، محب¬الدین ابوسعید، بیروت، دارالفکر.
ابن کثیر، اسماعیل بن عمر، (1407ق)، البدایة و النهایة، بیروت، دارالفکر.
ابن هشام حمیدی، ابومحمد عبدالملک، (1383ق)، السیرة النبویه، مکتبه محمدعلی صبیح و أولاده.
امینی النجفی، عبدالحسین، (1387ق)، الغدیر، بیروت، دارالکتب العربی، الطبعة الثانیة.
بلاذری، احمدبن یحیی، (1394ق)، انساب الاشراف، بتحقیق محمودی، محمدباقر، بیروت، موسسه الأعلمی.
بیهقی، احمدبن حسین، (1405ق)، دلائل النبوة، بیروت، دارالکتب العلمیه.
تیجانی سماوی، سیدمحمد، (1371)، از آگاهان بپرسید (ترجمه کتاب فسألوا اهل الذکر) ترجمه مهری، سیدمحمدجواد، بنیاد معارف اسلامی.
جوینی، ابراهیم بن محمد، (1398ق)، فرائد السمطین، بتحقیق محمودی، محمدباقر، بیروت، موسسه المحمودی.
حاکم نیشابوری، ابوعبدالله محمد، (1411ق)، المستدرک علی صحیحین، بتحقیق عبدالقادر عطا، مصطفی، بیروت، دارالکتب العلمیه.
ذهبی، شمس¬الدین محمد، (1408ق)، تاریخ اسلام، تحقیق تدمیری، عمرعبدالسلام، بیروت، دارالکتاب العربی، 1409 و نیز داراحیاء التراث العربی.
سعدبن منیع، محمد، (1388ق)، طبقات الکبری، بیروت، دارصادر.
سیدرضی، محمدبن الحسین، (1380)، نهج البلاغه، ترجمه فولادوند، محمدمهدی، صائب.
شرف الدین، سیدعبدالحسین، (1380)، مناظرات (ترجمه المراجعات)، ترجمه نورمحمدخان، حیدرقلی، تهران، نشر سایه.
طباطبایی، سیدمحمدحسین، (1376)، المیزان، ترجمه موسوی همدانی، سیدمحمدباقر، بنیاد علمی و فکری علامه طباطبایی، چاپ پنجم.
طبرسی، فضل بن الحسن، (1425ق)، مجمع البیان، بیروت، موسسه الأعلمی للمطبوعات.
طبری، محمدبن جریر، (1403ق)، تاریخ طبری، بیروت، موسسه الأعلمی.
عسکری، سیدمرتضی، (1378)، نقش عایشه در احادیث اسلام، ترجمه کرمی، محمدجواد، دانشکده اصول دین.
______ ، (1377)، نقش عایشه در تاریخ اسلام، ترجمه سردارنیا، عطا محمد و دیگران، مرکز نشر انتشاراتی منیر، چاپ پنجم.
فروزانفر، بدیع¬الزمان، (1376)، احادیث و قصص مثنوی، تهران، امیرکبیر.
مجلسی، محمدباقر، (1403ق)، بحارالأنوار، بیروت، موسسه الوفاء، الطبعة الثانیه.
مرتضی عاملی، سیدجعفر، (1402)، سیره صحیح پیامبراعظم ، (ترجمه الصحیح من سیرة النبی الأعظم)، ترجمه تاج آبادی، حسین، نشر سفیر اردهال، چاپ دوم.
معرفت، محمدهادی، (1382)، تاریخ قرآن، تهران، انتشارات سمت، چاپ پنجم.
مولوی، جلال¬الدین محمد، (1375)، مثنوی معنوی، تصحیح الین نیکلسون، رینولد، انتشارات سنا.
