چگونگی پیدایش و سرانجام آسمانها در قرآن و مقارنۀ آن با یافتههای کیهانشناسی
محورهای موضوعی : کلام اسلامی
ابوذر پورمحمدی
1
,
فاطمه زمانی
2
,
آروین روانپاک
3
1 - استادیار، گروه علوم قرآن وحدیث، دانشکدۀ ادبیات، دانشگاه ولی عصر(عج) رفسنجان، رفسنجان، ايران
2 - کارشناس ارشد، گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکدۀ ادبیات، دانشگاه ولی عصر(عج) رفسنجان، رفسنجان، ايران
3 - دانشیار فیزیک نظری، گروه فیزیک، دانشکده علوم پایه، دانشگاه ولیعصر(عج) رفسنجان، رفسنجان، ایران
کلید واژه: کیهانشناسی, قرآن, آسمانها, خلقت.,
چکیده مقاله :
آسمان و شگفتی¬های آن همواره مورد توجه انسانها بوده و در هر دوره¬ای دانشمندان زیادی سعی کرده¬اند با کاوش در آسمانها و تحلیل داده¬هایی که از آن به دست می¬آورند به سؤالات مربوط به چگونگی پیدایش و سرانجام آسمانها پاسخ دهند. از دورۀ کپلر، کوپرنیک و نیوتن تا عصر اینشتین و هاوکینگ و دانشمندان معاصر تحولات زیادی در علم کیهانشناسی به وجود آمده است که حاصل آنها فرض آغاز خلقت کیهان از یک انفجار بزرگ یا فروپاشی یک جهان11بعدی به دو دنیای 4بعدی و 7بعدی است که دنیای چهار بعدی ما یکی از آنها می¬باشد. آنچه در همه این نظریات جلب توجه می¬نماید جایگاه خاص عنصر احتمال و تصادف در برخی از مراحل شکل¬گیری کیهان مانند لحظۀ آغاز است و این امر نشان می¬دهد، تنها خالق بی¬همتای این جهان با عظمت می¬تواند پاسخی متقن به سؤالات مربوط به پیدایش و سرانجام آسمانها بدهد. در پژوهش حاضر با روش تحقیق موضوعی در آیات قرآن کریم با کلیدواژۀ «سماوات»، پس از تدبر و بررسی بیش از 1500 آیه مربوط به موضوع «سماوات»؛ مشخص گردید آغاز خلقت کیهان از یک تودۀ متراکم بوده که با نظریۀ انفجار بزرگ مطابقت می¬کند. مدت زمان آفرینش آسمانها و زمین به صراحت «ستة ایّام» ذکر شده و شش هزار سال طول کشیده است. تعداد آسمانها به صراحت به صورت «سبع سماوات» ذکر شده و هفت عدد است. این آسمانها به صورت طبقه طبقه روی یکدیگر واقع شده¬اند و آنچه ما به عنوان آسمان محسوس مشاهده می¬کنیم همان آسمان اول است که از آن به «السّماء الدّنیا» تعبیر شده است. اگر چه این موارد اخیر با علم کیهانشناسی امروز مطابقت ندارد ولی احتمال تغییرات در یافته¬های علم کیهانشناسی با گذشت زمان و پیشرفت تکنولوژی وجود دارد. آسمانها، سرانجام، شکافته میشوند و پیچیده و جمع میشوند. این پایان با بعضی یافته¬های علم کیهانشناسی مربوط به پایان عمر کیهان هم مطابقت می¬کند.
The sky and its wonders have always attracted the attention of humans, and in every period, many scientists have tried to answer the questions related to the origin and the end of the sky by exploring the sky and analyzing the data they get from it. From the period of Kepler, Copernicus and Newton to the era of Einstein and Hawking and contemporary scientists, there have been many developments in cosmology, the result of which is the assumption that the creation of the universe began with a big explosion or the collapse of an 11-dimensional world into two 4-dimensional and 7-dimensional worlds, which is the 4-dimensional world. We are one of them; What attracts attention in all these theories is the special position of the element of probability and coincidence in some stages of the formation of the universe, such as the moment of the beginning, and this shows that only the unique creator of this universe with greatness can give a convincing answer. to the questions related to the origin and end of the heavens. In the present research, with the method of thematic research in the verses of the Holy Qur'an with the keyword "heavens", after considering and examining the interpretations of more than 1500 verses related to the context of the verses with the keyword "heavens", it was determined The beginning of the creation of the universe was from a dense mass, which corresponds to the theory of the big bang, and the duration of the creation of the heavens and the earth, which is explicitly mentioned as "six days", probably lasted about six thousand years, and the number of heavens, which is explicitly stated as " The mentioned "seven heavens" are seven numbers that are stacked on top of each other And what we observe as the tangible sky is the first sky, which is interpreted as "Al-Samaa Al-Dunya", although these recent cases do not correspond to today's cosmological science, but the possibility of changes in the findings of cosmological science with the passage of time And there is technological progress. Finally, the end of the heavens is their folding and gathering and returning to the initial state, which is consistent with some findings of cosmology related to the end of the life of the universe.
قرآن کریم
نهج البلاغه
اسماعیل پور، طلعت، (1389)،کیفیت خلقت جهان (مقایسه-ای میان دیدگاههای مفسران دین و نظریه انفجار بزرگ)، دانشگاه فردوسی مشهد، دانشکده الهیات و معارف اسلامی.
ابن عاشور، محمد الطاهر، (1984م)، تفسیر التحریر و التنویر، انتشارات الدار التونسیة للنشر، تونس.
بلادی، سیدعبدالعزیز، (1358ش)، آسمانهای هفت¬گانه، بی¬جا، موسسه مطبوعاتی عطایی.
پارسا، فروغ، (تابستان 1382)،آسمان¬ها در قرآن، مقالات و بررسیها، دفتر 73، ص39 تا 58.
پوران، حسین، (1388)، ترجمه و نقد و بررسی مدخل کیهانشناسی لایدن، دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم، دانشکده علوم قرآنی قم.
جوادی آملی، عبدالله، (1385)، تفسیر تسنیم، مرکز نشر اسراء، قم.
خلیل، عمادالدین، (1362ش)، آفرینش جهان از دیدگاه قرآن کریم، قم.
رازی، فخرالدین، (1401ه/1981م)، تفسیر الفخر الرّازی، انتشارات دارالفکر، بیروت.
رضایی اصفهانی، محمدعلی، (1387)، تفسیر قرآن مهر، چ1، انتشارات پژوهشهای تفسیر و علوم قرآن، قم.
روحانی مشهدی، ف، طالب پور،ع ، ذبیحی، الف، (1398)، تفسیر علمی "بغیر عمد ترونها" درباره "رفع" و "خلق" آسمانها در قرآن، مجله مطالعات تفسیری، تابستان شماره 38، ص89 تا 106.
روحانی مشهدی، ف، معارف، م، (1395)، ماهیت شناسی آسمانهای هفتگانه با تکیه بر مولفه¬های "خلق" و "امر" در آیات قرآن، مجله تحقیقات علوم قرآن و حدیث، شماره 30، ص151 تا 184.
زمانی قمشه¬ای، علی، (1392)، آسمان و ستارگان در قرآن، انتشارات آیت اشراق، قم.
شهرستانی، سیدهبه-الدین، (1356ش)، اسلام و هیئت، مطبعه الغری فی النجف.
شهیدی، فضل¬الله، (1360ش)، قرآن و کتابهای علمی در رابطه هفت آسمان و هفت زمین و خلقت انسان، خواجه، تهران.
صادقی، محمد، (1356)، زمین و آسمان و ستارگان از نظر قرآن، کتابفروشی (مصطفوی)بوذرجهرمی، تهران، چاپ2.
طالعی، شهرام، (1931م)، مقدمات کیهانشناسی، انتشارات آسمان شب، تهران.
طباطبایی، محمدحسین، (1374)، المیزان فی تفسیر القرآن، جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، ترجمه سید محمدباقر موسوی، چاپ پنجم، قم.
طنطاوی جوهری، (1351ه¬ق)، الجواهر فی تفسیر القرآن الکریم، انتشارات مصطفی البابی الحلبی و اولاده بمصر، مصر.
عبدالباقی، محمد فؤاد، (1364)، المعجم المفهرس لالفاظ القرآن الکریم، انتشارات دار الکتب المصریه.
قرائتی، محسن، (1388)، تفسیر نور، چ1، انتشارات مرکز فرهنگی درسهایی از قرآن، تهران.
کاکو، میچیو، (1987م)، فراسوی اینشتین، انتشارات فاطمی، ترجمه رضا خزانه، 1394، تهران.
کاکو، میچیو، (2004م)، جهانهای موازی، انتشارات مازیار، ترجمه علی هادیان، 1402، تهران.
کامرانیان، عباسعلی، (1394)، نکته¬های قرآنی درباره رازهای آسمان، انتشارات نور قرآن و اهل بیت (ع)، قم، چاپ اول.
کلز، پیتر، (2005م)، کیهانشناسی، نشر سینا، ترجمه نادیه حقیقتی، 1394، تهران.
گوبسر، استیو، (2008م)، کتاب آشنایی با نظریه ریسمان، انتشارات مازیار، ترجمه محمدعلی جعفری و محسن ایرجی، 1396، تهران.
لسانی فشارکی، محمدعلی، (1394)، روش تحقیق موضوعی در قرآن کریم، انتشارات موسسه بوستان کتاب، قم.
محمدبن اسکندرانی، (1279ق)، کشف الاسرار النورانیه فیما یتعلق بالاجرام السماویه والارضیه والحیوانات والنباتات والجواهرالمعدنیه.
مرادی، ایمان، (1373ش)، راز آسمانهای هفت¬گانه، معاونت فرهنگی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان
مسترحمی، سیدعیسی، (1387ش)، قرآن و کیهانشناسی، انتشارات پژوهش¬های تفسیر و علوم قرآن، قم.
مکارم شیرازی، ناصر، (1371)، تفسیر نمونه، چ10، انتشارات دارالکتابالإسلامیة، تهران.
نفیسی، زهرا(شادی)، (1374)، عقل و علم در تفسیر الجواهر، نشریه بینات( موسسه معارف اسلامی امام رضا(ع)، شماره 6، صفحات 136 تا 153.
نعمت الهی، همایون،(1394)، شگفتی¬های آفرینش در قرآن، انتشارات اردیبهشت.
وینبرگ، استفن، (1993م)، سه دقیقه اول، انتشارات فرهنگ معاصر، ترجمه محمدرضا خواجه¬پور، 1389، تهران.
هاچ، پاول، (1392)، ساختار ستارگان و کهکشان¬ها، ترجمه توفیق حیدرزاده، انتشارات موسسه جغرافیایی و کارتوگرافی گیتاشناسی، تهران.
هاوکینگ، استیون، (1988م)، تاریخچه زمان، انتشارات بانتام دل، ترجمه محمدرضا محجوب، انتشارات شرکت سهامی انتشار، تهران.
