چهارچوب نیازهای تنظیم گری زمینه وند هوش مصنوعی
محورهای موضوعی : هوش مصنوعی و رباتیکسید هادی سجادی 1 , هلیا یوسف نژاد 2
1 - عضو هیات علمی
2 - گروه مهندسی صنایع، دانشکده مهندسی، دانشگاه الزهرا(س)، تهران
کلید واژه: هوش مصنوعی, حکمرانی, تنظیم گری, تحلیل زمینه وند, الگوی PEST,
چکیده مقاله :
کاربرد گسترده هوش مصنوعی در حوزههایی مانند وسایل نقلیه خودران، سلامت و تشخیص پزشکی، دستیاری پژوهشگران با استفاده از مدلهای زبانی بزرگ، رباتیک و حوزههای دفاعی، نشاندهنده اهمیت روزافزون این فناوری در حوزه های عملکردی متنوع جوامع است. در این راستا صنایع و دولتها در سراسر جهان با انگیزه هایی چون افزایش کارایی اقتصادی و کیفیت زندگی، رفع کمبود نیروی کار، مقابله با پیری جمعیت و تقویت قدرت دفاع ملی، علاقهمند به کسب منافع بالقوه ناشی از هوش مصنوعی هستند و توسعه و استقرار این فناوری را به طرق گوناگون اعم از سیاتگذاری و تنظیمگری توسعه محور، در حوزههای مختلف تسریع کردهاند. در کنار کاربردها و مزایای غیرقابل انکار این فناوری، پیامدهای غیرمنتظره و ناخواسته ای نیز ایجاد می شود که نگرانیها و دغدغه هایی را بوجود آورده است. اگر چه ادبیات قابل توجهی در خصوص ابعاد حکمرانی و تنظیمگری هوش مصنوعی توسعه یافته، لیکن تنظیم گری زمینه وند (مبتنی بر بافتار) هوش مصنوعی، تا حدود زیادی مغفول مانده است. منظور از تنظیمگری زمینه وند در این پژوهش احصاء نیازهای تنظیم گری از دید دامنه های عملکردی متمایز است که در هر دامنه انتظارات، الزامات، ذینفعان، اقدامات و بطور عام گفتمان حاکم برآن متفاوت از دامنه های دیگر است. پژوهش حاضر این دامنه ها را در براساس الگوی PEST برگزید و مصادیق تنظیم گری مبتنی بر بافتار را در ابعاد محوری تنظیم گری هوش مصنوعی مشتمل بر پاسخگویی، ایمنی و امنیت، حریم خصوصی، شفافیت، توضیح پذیری، انصاف و عدم تبعیض، کنترل انسانی فناوری، مسئولیت حرفه ای و ارتقاء ارزشهای انسانی، در هر یک از دامنه های الگوی مذکور شامل دامنه سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فناورانه مورد واکاوی قرارداده و براساس آن نیازهای تنظیم گری را ارائه کرده است.
The widespread use of artificial intelligence in areas such as autonomous vehicles, health and medical diagnosis, assisting researchers using large language models, robotics and defense fields indicates the increasing importance of this technology in various functional areas. In this regard, industries and governments around the world, with incentives such as increasing economic efficiency and quality of life, eliminating labor shortages, dealing with population aging and strengthening national defense power, are interested in obtaining the potential benefits of artificial intelligence and have accelerated the development and deployment of this technology in various fields through various means, including development-oriented policymaking and regulation. Along with the undeniable applications and benefits of this technology, unintended consequences are also created that have raised concerns. Although a significant literature has been developed on the governance and regulation dimensions of artificial intelligence, the context-based regulation of artificial intelligence has been largely neglected. Contextual regulation in this study refers to the analysis of regulatory needs from the perspective of distinct functional domains, each of which has different expectations, requirements, stakeholders, actions, and generally the discourse governing it. The present study selected these domains based on the PEST model and analyzed examples of context-based regulation in the core dimensions of AI regulation, including accountability, safety and security, privacy, transparency, explainability, fairness and non-discrimination, human control of technology, professional responsibility, and promotion of human values, in each of the domains of the aforementioned model, including the political, economic, social, and technological domains, and presented regulatory needs based on that.
C. Rigano, "Using artificial intelligence to address criminal justice needs," National Institute of Justice Journal, vol. 280, no. 17, pp. 1-10, 2019. #
E. Musk, Interviewee, Elon Musk Warns Governors: Artificial Intelligence Poses 'Existential Risk'. [Interview]. 27 November 2017.#
D. B. Audretsch, C. S. Hayter and A. N. Link, "Concise guide to entrepreneurship, technology and innovation," Edward Elgar Publishing, 2015.#
N. Maslej, L. Fattorini, E. Brynjolfsson, J. Etchemendy, K. Ligett, T. Lyons and J. Manyika, "The AI index 2023 annual report," Stanford University, Stanford, 2023.#
H. Mollazadeh, A. Hashempoor, A. Sharifian, H. Namazi, S. Mirzaei and M. Dehghan, "Artificial intelligence technology and strategic approaches of governments," Vice-Presidency for science and technology affairs, Tehran, 2021. [In Persian]#
"An Introduction to the Philosophy of Artificial Intelligence," National Cyberspace Center Research Institute, Tehran, 2019. [In Persian]#
S. M. M. Ghamami, "Editor's Note: An Introduction to Why Legislate Artificial Intelligence," Quarterly Journal of Government and Law, vol. 5, no. 1, pp. 1-8, 2024. [In Persian]#
P. G. R. de Almeida, C. D. dos Santos and J. S. Farias, "Artificial intelligence regulation: a framework for governance," Ethics and Information Technology, vol. 23, no. 3, pp. 505-525, 2021. #
M. C. Buiten, "Towards intelligent regulation of artificial intelligence," European Journal of Risk Regulation, vol. 10, no. 1, pp. 41-59, 2019. #
B. Bukenya, S. Hickey and S. King, "Understanding the role of context in shaping social accountability interventions: towards an evidence-based approach," Institute for Development Policy and Management, University of Manchester, Manchester, 2012.#
J. T. Gonzales, "Implications of AI innovation on economic growth: a panel data study," Journal of Economic Structures, vol. 12, no. 1, p. 13, 2023. #
M. A. Trabelsi, "The impact of artificial intelligence on economic development," Journal of Electronic Business & Digital Economics, 2024. #
"Economic impacts of artificial intelligence," European Parliamentary Research Service, 2019.#
A.-Μ. Kanzola, K. Papaioannou and P. Petrakis, "Unlocking society's standings in artificial intelligence," Technological Forecasting and Social Change, vol. 200, pp. 106-123, 2024. #
T. Firoozan Sarnaghi and F. Ahmadzadeh, "Global Competitiveness Index (GCI) and Classification of Countries Based on Ethical Criteria," Journal of Decision Engineering, vol. 3, no. 9, pp. 103-138, 2019. [In Persian] #
E. K. Ghani, N. Ariffin and C. Sukmadilaga, "Factors influencing artificial intelligence adoption in publicly listed manufacturing companies: a technology, organisation, and environment approach," International Journal of Applied Economics, Finance and Accounting, vol. 14, no. 2, pp. 108-117, 2022. #
R. Kabalisa and J. Altmann, "AI technologies and motives for AI adoption by countries and firms: a systematic literature review," in Economics of Grids, Clouds, Systems, and Services: 18th International Conference, GECON 2021, 2021. #
