مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری راهبرد توسعه 1735-2460 22 85 2026 8 3 Investigating the role of the media in active community participation in sustainable development: Designing a conceptual model for Iran بررسی نقش رسانه‌ها در مشارکت فعال جامعه در توسعه پایدار: طراحی مدل مفهومی برای ایران 306 350 fa علیرضا تاجریان دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات/ علوم ارتباطات افسانه مظفری دانشگاه آزاد اسلامی-واحد علوم تحقیقات تهران حسینعلی جاهد دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران هادی خانیکی 2026 2 24 <p>Public participation is one of the fundamental pillars of achieving sustainable development, and the media plays a key role in facilitating and strengthening it. However, in Iran, despite the existence of extensive communication infrastructures, active community participation in sustainable development still faces challenges. The aim of this research is to design a conceptual model to explain the role of traditional and new media in active community participation in sustainable development in Iran. This article, which is an extract from the author's doctoral dissertation, identifies key variables affecting social participation by using a systematic literature review, analysis of communication and development theories, and the perspectives of experts in the field of media and development. The research method is qualitative, using thematic analysis, and data were collected through semi-structured interviews with 20 experts in the fields of media, sustainable development, and cultural policymaking, as well as the analysis of 15 domestic and international policy documents, and analyzed using MAXQDA software. The findings show that components such as media literacy, public trust, information transparency, and two-way interaction play a mediating role in the relationship between media and public participation. Also, the convergence of traditional and new media has been identified as a platform for increasing the effectiveness of development messages and strengthening active participation. Document analysis also showed that there is a significant gap between the views of experts and the content of existing policies; in such a way that the role of new media, media literacy, public trust, and media convergence has not been fully considered in domestic documents. By presenting a conceptual model, this article paves the way for future research to empirically test the identified relationships and offers specific policy suggestions in the form of a chain model of "awareness, empowerment, trust-building, synergy, and platform-building" to improve the role of the media in strengthening public participation in Iran.</p> <p>مشارکت عمومی، یکی از ارکان اساسی تحقق توسعه پایدار است و رسانه&zwnj;ها نقش کلیدی در تسهیل و تقویت آن ایفا می&zwnj;کنند. با این حال، در ایران، علی&zwnj;رغم وجود زیرساخت&zwnj;های ارتباطی گسترده، مشارکت فعال جامعه در توسعه پایدار همچنان با چالش&zwnj;هایی مواجه است. هدف این پژوهش، طراحی مدل مفهومی برای تبیین نقش رسانه&zwnj;های سنتی و نوین در مشارکت فعال جامعه در توسعه پایدار ایران است. این مقاله، با بهره&zwnj;گیری از مرور نظام&zwnj;مند ادبیات، تحلیل نظریه&zwnj;های ارتباطات و توسعه و همچنین دیدگاه&zwnj;های خبرگان حوزه رسانه و توسعه، به شناسایی متغیرهای کلیدی مؤثر بر مشارکت اجتماعی پرداخته است. روش پژوهش، کیفی از نوع تحلیل تماتیک بوده و داده&zwnj;ها از طریق مصاحبه&zwnj;های نیمه&zwnj;ساختاریافته با 20 نفر از خبرگان حوزه رسانه، توسعه پایدار و سیاست&zwnj;گذاری فرهنگی و همچنین تحلیل ۱۵ سند سیاستی داخلی و بین&zwnj;المللی جمع&zwnj;آوری و با استفاده از نرم&zwnj;افزار MAXQDA تحلیل شده است. یافته&zwnj;ها نشان می&zwnj;دهد که مؤلفه&zwnj;هایی همچون سواد رسانه&zwnj;ای، اعتماد عمومی، شفافیت اطلاعات و تعامل دوسویه، نقش میانجی&zwnj;گر در رابطه میان رسانه&zwnj;ها و مشارکت عمومی دارند. همچنین، همگرایی رسانه&zwnj;های سنتی و نوین به عنوان بستری برای افزایش اثربخشی پیام&zwnj;های توسعه&zwnj;ای و تقویت مشارکت فعال شناسایی شده است. تحلیل اسناد نیز نشان داد که بین دیدگاه&zwnj;های خبرگان و محتوای سیاست&zwnj;های موجود، شکاف قابل&zwnj;توجهی وجود دارد؛ به&zwnj;گونه&zwnj;ای که در اسناد داخلی، نقش رسانه&zwnj;های نوین، سواد رسانه&zwnj;ای، اعتماد عمومی و همگرایی رسانه&zwnj;ای به طور کامل مورد توجه قرار نگرفته است. این مقاله با ارائه مدل مفهومی، مسیر پژوهش&zwnj;های آتی را برای آزمون تجربی روابط شناسایی&zwnj;شده هموار می&zwnj;سازد و پیشنهادات سیاستی مشخصی را در قالب مدل زنجیره&zwnj;ای &laquo;آگاهی&zwnj;بخشی، توانمندسازی، اعتمادسازی، هم&zwnj;افزایی و بسترسازی&raquo; برای بهبود نقش رسانه&zwnj;ها در تقویت مشارکت عمومی در ایران ارائه می&zwnj;دهد.</p> http://rahbord-mag.ir/en/Article/Download/54406