مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری فصلنامه علمی توانمندی روان شناختی 1 4 2026 8 20 Predicting adaptive behavior of students with intellectual and developmental disabilities based on mothers' self-efficacy پیش بینی رفتارسازشی دانش آموزان دارای ناتوانی‌های هوشی-تحولی آموزش‌پذیر براساس خودکارآمدی مادران fa خدیجه آل آقا 2025 4 5 <p>Students with intellectual-developmental disabilities face numerous challenges in performing daily activities and social skills. On the other hand, the mental health and motivational beliefs of parents, especially mothers as the main caregivers, play a key role in the rehabilitation process of these children. The present study aimed to predict the adaptive behavior of students with intellectual-developmental disabilities based on the level of mothers' self-efficacy. This was a descriptive-correlational study. The statistical population consisted of all mothers with children with intellectual-developmental disabilities in Tehran in 2025, of which 315 people were selected through purposive sampling. In this study, the Weiland-Dahl Adaptive Behavior Questionnaire (1953) and the Luthans Psychological Capital Questionnaire (2007) were used. Pearson correlation test and simultaneous regression were used to analyze the data. The results showed that there is a positive and significant relationship between mothers' self-efficacy and students' adaptive behavior. The results of regression analysis also showed that mothers' self-efficacy has the ability to explain (28%) of the variance in adaptive behavior scores. In other words, with an increase in mothers' self-efficacy beliefs, the level of adaptive behavior in their children also improves. Based on the findings of this study, mothers' self-efficacy is an important variable in predicting the functional capabilities of children with intellectual disabilities. It is suggested that consultants and specialists in the field of exceptional education design intervention programs to improve mothers' self-confidence and coping skills, because empowering mothers will directly lead to improved quality of life and adaptive skills of these students.</p> <p>دانش&zwnj;آموزان دارای ناتوانی&zwnj;های هوشی-تحولی در انجام فعالیت&zwnj;های روزمره و مهارت&zwnj;های اجتماعی با چالش&zwnj;های متعددی روبرو هستند. از سوی دیگر، سلامت روان و باورهای انگیزشی والدین، به&zwnj;ویژه مادران به عنوان اصلی&zwnj;ترین مراقبان، نقش کلیدی در فرآیند توان&zwnj;بخشی این کودکان دارد. پژوهش حاضر با هدف پیش&zwnj;بینی رفتار سازشی دانش&zwnj;آموزان ناتوان هوشی-تحولی آموزش&zwnj;پذیر بر اساس میزان خودکارآمدی مادران انجام شد. این پژوهش توصیفی-همبستگی بود. جامعه آماری را کلیه مادران با فرزند دارای ناتوانی&zwnj;های هوشی-تحولی آموزش&zwnj;پذیر شهر تهران در سال 1404، تشکیل دادند که از این میان 315 نفر به شیوه نمونه&zwnj;گیری هدفمند انتخاب شدند. در این پژوهش از پرسشنامه&shy;های پرسشنامه رفتارسازشی وایلند دال (1953) و پرسشنامه سرمایه&zwnj;های روان&zwnj;شناختی لوتانز (2007) استفاده شد. برای تجزیه و تحلیل داده&zwnj;ها از آزمون همبستگی پیرسون و رگرسیون همزمان استفاده شد. نتایج نشان داد که بین خودکارآمدی مادران و رفتار سازشی دانش&zwnj;آموزان رابطه مثبت و معنی&zwnj;داری وجود دارد . نتایج تحلیل رگرسیون نیز نشان داد که خودکارآمدی مادران توانایی تبیین (28 درصد) از واریانس نمرات رفتار سازشی را دارد. به عبارتی، با افزایش باورهای خودکارآمدی در مادران، سطح رفتارهای سازشی در فرزندان آن&zwnj;ها نیز بهبود می&zwnj;یابد. بر اساس یافته&zwnj;های این پژوهش، خودکارآمدی مادران متغیر مهمی در پیش&zwnj;بینی توانمندی&zwnj;های عملکردی کودکان با ناتوانی هوشی است. پیشنهاد می&zwnj;شود مشاوران و متخصصان حوزه آموزش استثنایی، برنامه&zwnj;های مداخله&zwnj;ای جهت ارتقای خودباوری و مهارت&zwnj;های مقابله&zwnj;ای مادران طراحی کنند، چرا که توانمندسازی مادران مستقیماً منجر به بهبود کیفیت زندگی و مهارت&zwnj;های سازشی این دانش&zwnj;آموزان خواهد شد.</p> http://psycapability.ir/en/Article/Download/53754