مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری خردنامه صدرا 1560-0874 31 1 2025 12 14 Explaining the Motive and End of Human Acts from the Perspective of Mullā Ṣadrā’s Transcendent Philosophy تبیین انگیزه و غایت اعمال انسان از منظر حکمت متعالیه ملاصدرا 5 24 fa مهدي زماني دانشگاه پیام نور 2024 8 28 <p style="direction: ltr;">Following a descriptive-analytical method, the present paper explains Mullā Ṣadrā’s view on the end and motive of human acts and analyzes its fundamental principles. Psychological egoism, considered a consequentialist theory, introduces the motivation of all human actions as bringing benefit and pleasure to oneself. Although Mullā Ṣadrā emphasizes the influence of self-love over human behaviors, based on a virtue-oriented viewpoint, he believes that by cultivating certain virtues and good habits, the appropriate ground is prepared for benevolent incentives and transcendent intentions. Man possess various faculties and different existential levels, and each individual, depending on which of their faculties and levels of existence have been strengthened and now dominate their other faculties, acquires motives corresponding to that faculty. The motive for spiritual journey and the end of motion in the first and second journeys of the fourfold spiritual journeys is to attain God and contemplate His names and attributes; this motivation originates in human love for God. On the other hand, the third and fourth journeys reveal the role of attention to others in the spiritual journey. Accordingly, the motivation to pay attention to creation, help people, and provide spiritual support to them can be considered necessary for progressing through the stages of the spiritual journey. By developing certain virtues such as chastity, courage, wisdom, and justice, benevolent motives towards others are reinforced. Moreover, the growth of theological virtues, including faith, love of God, and reliance on Him, also provides the basis for the perfection and transcendence of the soul and facilitates the path of servitude to God and attaining His presence.</p> <p>مقالۀ پیش رو با روش توصیفی&zwnj;ـ&zwnj;تحلیلی به تبیین دیدگاه ملاصدرا دربارة غایت و انگیزة اعمال انسان و تحلیل مبانی آن میپردازد. خودگروی روانشناختی که از نظریه&zwnj;های پیامدگرایانه بشمار میآید، انگیزة همة اعمال انسان را رساندن سود و لذت به خویشتن معرفی میکند. اما ملاصدرا هر چند بر تأثیر انگیزة حب ذات در رفتارهای انسان تأکید کرده، بر اساس دیدگاهی فضیلتگرایانه، معتقد است با پرورش فضایل و ملکات نیکو، زمینة مناسب برای انگیزههای خیرخواهانه و نیات متعالی فراهم میگردد. انسان دارای قوای مختلف و مراتب وجودی گوناگون است و هر فرد برحسب آنچه کدامیک از قوا و مراتب وجودی وی تقویت شده و بر دیگر قوا مسلط و چیره گشته باشد، انگیزه&zwnj;هایی متناسب با آن قوه پیدا میکند. انگیزة سلوک و مقصود حرکت در سفر اول و دوم از سفرهای چهارگانۀ معنوی، رسیدن به خدا و سیر در اسماء و صفات اوست و این انگیزه از محبت انسان نسبت به خداوند نشئت میگیرد؛ از آن سو، سفر سوم و چهارم نقش توجه به دیگران را در سلوک آشکار میسازد. بدینترتیب، میتوان انگیزۀ التفات به خلق و دستگیری از مردم و امداد معنویِ آنان را لازمة پیمودنِ مراحل سیر و سلوک دانست. با استقرار فضایلی مانند عفت، شجاعت، حکمت و عدالت، انگیزههای نیکوکارانه نسبت به دیگران تقویت میشود. افزون بر این، رشد فضایل الهیاتی، یعنی ایمان، عشق به خداوند و توکل به او نیز زمینة کمال و تعالی نفس را مهیا نموده و پیمودن مسیر بندگی خداوند و رسیدن به دیدار او را هموار میسازد.</p>

http://kherad.mullasadra.org/en/Article/Download/47805