مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری خردنامه صدرا 1560-0874 29 4 2024 10 2 Sadrian Ethics-Based Models for Man’s Interactions with Environment الگوهای اخلاق‌بنیاد صدرایی درباب تعامل انسان با محیط‌زیست 51 70 fa هما یوسفی کوپایی دانشگاه اصفهان جنان ایزدی دانشگاه اصفهان 2023 5 7 <span style="font-size: 11.0pt; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-theme-font: major-bidi;">The present study was carried out to deduce the moral principles of Man’s encounter with environment from Mullā Ṣadrā’s philosophy and analyze them. To this end, the authors have initially provided some introductory points regarding Man, ethics, and place of environmental ethics in Mullā Ṣadrā’s philosophy. Next, given Man’s vicegerency, the different types and levels of this vicegerency and the arguments related to the ethical principles of Man’s encounter with environment in Mullā Ṣadrā’s view are explained. Man is God’s vicegerent on the Earth and the only world-making being after God, who uses the two tools of knowledge and power to construct the world. Mullā Ṣadrā believes that Man’s vicegerency is of certain types and levels. Knowledge and power are divided into external and internal types in line with the two types of exoteric and esoteric vicegerency. Man’s vicegerency and their quality of existence necessitate the construction of both the world and the hereafter. The development of the Earth with the least amount of crisis can only be realized in observing the related philosophical principles. In order to establish, maintain, and strengthen the station of divine vicegerency and the human identity, Man must benefit from the environment with utmost caution, observe justice, and appreciate nature. Moreover, based on Mullā Ṣadrā’s ontological approach, the principle of oneness and unity with nature attains a particular place in the field of environmental studies. تحقیق حاضر درصدد استخراج و تحلیل اصول اخلاقی مواجهه با محیط&zwnj;زیست بر مبنای اندیشۀ ملاصدراست. برای تحقق این هدف، مقدماتی درباب انسان، اخلاق و جایگاه اخلاق زیست&zwnj;محیطی در فلسفۀ ملاصدرا بیان شده است. پس از آن، با استناد به آموزه&zwnj;هایی مثل خلافت انسان، و انواع و مراتب این خلافت، حکمت متعالیه، اصول اخلاقی مواجهه با محیط&zwnj;&zwnj;ز&zwnj;یست از نگاه ملاصدرا تبیین&zwnj; گردیده &zwnj;&zwnj;است. انسان، خلیفۀ خدا بر روی زمین و تنها موجود عالم&zwnj;ساز پس از خداوند است و برای عالم&zwnj;سازی از دو ابزار علم و قدرت بهره میبرد. از نظر صدرالمتألهین، خلافت انسان، انواع و مراتبی دارد. علم و قدرت نیز بتناسب دو نوع خلافت ظاهری و باطنی، به دو نوع ظاهری و باطنی تقسیم &zwnj;میشوند. ازجمله &zwnj;اقتضائات &zwnj;خلافت انسان و نیز نحوۀ وجود وی، عمران دو نشئۀ دنیا و آخرت است. همراهی عمران زمین با بحران حداقلی، تنها در پرتو اصول حکمی میسر میگردد. انسان برای تحقق، حفظ و تشدید مقام خلافت اللهی و هویت انسانی خویش، باید بهره&zwnj;برداری از محیط&zwnj;زیست را در پرتوی از پروا و مراقبه انجام&zwnj; دهد و به رعایت عدالت و تکریم طبیعت پایبند باشد. همچنین، بر اساس رویکرد وجودی صدرالمتألهین، اصل یگانگی و اتحاد با طبیعت، در این حوزه جایگاهی خاص پیدا میکند.

http://kherad.mullasadra.org/en/Article/Download/42155