مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری خردنامه صدرا 1560-0874 28 3 2023 8 29 A Study of the Quality of Abstraction of Philosophical Concepts Based on the Principles of the Transcendent Philosophy واکاوی کیفیت انتزاع مفاهیم فلسفی بر اساس مبانی حکمت متعالیه 89 104 fa مجتبی رحمانیان کوشککی دانشگاه شیراز محسن حیدری دانشگاه علوم اسلامی رضوی سيدمحمد موسوي دانشگاه علوم اسلامي رضوي 2022 5 23 The common view is that philosophical concepts, such as existence, unity, causality, and necessity, have no objective existence and, even if they have, Man is not capable of perceiving them. This is because Man’s encounter with the world of sensibles is through the senses, which can only perceive sensible qualities of objects and are not even capable of perceiving all accidents. Based on these two points, the abstraction of philosophical concepts from external sensible realities seems to be totally impossible. Following a descriptive-analytic method and based on some of the principles of the Transcendent Philosophy, including the subsistence and affirmation of philosophical concepts in the outside and the quality of the existence of the soul and the quality of perceiving it, this study is intended to demonstrate that philosophical concepts are attained directly and without any intermediary from the heart of sensory perceptions. Although this theory does not exist in Mullā Ṣadrā’s works, his philosophical principles fittingly provide the context for such an explanation. دیدگاه مشهور اینست که مفاهیم فلسفی‌یی مانند وجود، وحدت، علیت و ضرورت، هیچگونه مابازائی در خارج ندارند و حتی بفرض اینکه این مفاهیم در خارج مابازاء داشته باشند نیز انسان توان درک آنها را ندارد، زیرا مواجهة انسانها با دنیای محسوسات از طریق حواس است و حواس نیز تنها توان درک کیفیات محسوس اشیاء را دارند و حتی قادر به درک تمام عوارض هم نیستند. با پذیرش این‌دو مطلب، راه انتزاع مفاهیم فلسفی از واقعیات محسوس خارجی بطورکلی بسته بنظر میرسد. این پژوهش با روش توصیفی‌ـ‌تحلیلی، بر اساس برخی از مبانی حکمت متعالیه ‌ـ‌ازجمله تقرر و ثبوت مفاهیم فلسفی در خارج، نحوۀ‌ وجود نفس و کیفیت ادراک آن‌ـ درصدد اثبات این مطلب است که مفاهیم فلسفی، مستقیم و بدون واسطه از خارج و از دل ادراکات حسی بدست می آیند. اگرچه این نظریه در آثار صدرالمتألهین وجود ندارد اما مبانی فلسفی وی، زمینه و بستر چنین تبیینی را بخوبی فراهم میکند. http://kherad.mullasadra.org/en/Article/Download/37461