مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری پژوهش‌های میان‌رشته‌ای قرآن کریم 3327-2383 1 1 2009 9 21 Prayer therapy (recitation of surah Al-Hamd and Towhid): its effects on quality of life in patients suffering from with multiple sclerosis (MS) .(دعا درماني (قرائت سوره فاتحه الكتاب و سوره توحيد) و كيفيت زندگي در بيماران مولتيپل اسكلروز (ام. اس 1 10 fa فرزانه مفتون 2016 1 11 Objectives: The study aims to examine the effect of intercessory prayer on the lives of MS patients. Methods: This before - and - after study was performed on 12 MS patients admitted to a health care clinic. The patients were told about the intervention and filled in the informed consent. Every week Hands – on and remote recitation of Hamd and Towhid surahs was performed for 8 consecutive weeks. Quality of life was measured before and after the trial with Multiple Sclerosis Quality of Life (MSQOL – 54). Wilcoxon signed ranks test through SPSS version 10 was used for non – parametric statistical analysis. Results: The results showed a significant enhancement in the area of "physical health", "energy", and "physical health composite", P=0.04, P=0.02 and p= 0.02 respectively. All of them also announced subjective improvement in their motivation and mood. Conclusion: This study shows the effectiveness of intercessory prayer on some aspects of the quality of life in a chronic disease such as Multiple Sclerosis. Controlled studies with larger sample size and longer follow-up period are recommended to support this effect. قرآن كتاب آسماني مسلمانان است كه كل ابعاد حيات انسان را در بر مي گيرد و طبيعتاً درمان بيماري ها مي‌تواند بْعدي از ابعاد بيشمار آثار آيات قدسي قرآن باشد. حكيمان مسلمان در درمان بيماران از آيات الهي استفاده مي‌كرده‌اند و در متون مذهبي و اعتقادي مسلمانان بر تأثیرات درماني فاتحه الكتاب و سوره توحيد، تأکید شده است. بر اساس اين مستندات مذهبي متقن و باور عميق به اين آيات الهي، تأثیر آيات فاتحه الكتاب و توحيد بر 12 بيمار مبتلا به بيماري مولتيپل اسكلروز(Multiple sclerosis) مطالعه شد. اين پژوهش از نوع مطالعات مداخله‌اي بوده و نتايج قبل و بعد از مداخله مقايسه شده است. مداخله شامل قرائت سوره هاي فاتحه الكتاب و توحيد براي بيماران و قراردادن دست هاي درمانگر بر سر بيمار و اعضاء درگير بيماران به هنگام قرائت آيات مذكور بوده است. ارزيابي تأثیر مداخله بر بيماران بر اساس پرسشنامه‌ استاندارد كيفيت زندگي ويژه اين بيماران(ms Qol-54)انجام شد. نتايج اين مطالعه نشان داد كه بعد از مداخله،‌ معيارهاي سلامت جسماني(P=0.04) ، نشاط و شادابی (P=0.02) و مجموعه (خلاصه شده) سلامت جسماني(P=0.01) در بيماران نسبت به قبل از مداخله داراي تفاوت معني دار است. به طور كلي در صورت فراهم شدن زمينه مساعد جهت انجام گسترده تر اين نوع پژوهش ها و بررسي كارايي اين روش هاي درماني، مي توان از كاربرد اين شيوه ها در قلمرو درمان هاي طب مكمل سود جست. http://jiqs.ir/en/Article/Download/36920