مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری دو فصلنامه فلسفه تربیت 2538-2802 2 12 2026 8 24 From the Minimal State to the Market-Oriented School: A Critical Analysis of the Relationship between the Political System and School Education in Hayekian Neoliberalism از دولت حداقلی تا مدرسة بازارمحور: تحلیل انتقادی نسبت نظام سیاسی و تربیت مدرسه‌ای در نئولیبرالیسم هايكي fa علیرضا حیدری سه ده دلنشگاه تهران معصومه مطور فرهنگیان محمد عباسی فرهنگیان مهدی رضایی فرهنگیان 2026 8 20 <p>&nbsp;The relationship between the political system and the school education system is one of the fundamental issues in the philosophy of education that has increased in recent decades, along with the global spread and influence of neoliberalism. In the meantime, Hayek's ideas, due to their roots in epistemological, anthropological, political and economic philosophy, have played an important role in redefining the state, the market and education. However, his independent works in the field of education have been less systematically examined. Therefore, the aim of the present study was to explain the relationship between the political system and the school education system from the perspective of neoliberalism using educational ideas and analyzing its consequences, which was done with conceptual understanding and philosophical inference. The research information sources included Hayek's original works as well as analytical and critical sources related to neoliberalism, philosophy of education, educational policy-making and political economy, which were selected as samples by purposive sampling from 6 Hayek's sources, 4 sources from commentators and 6 sources of critics. Data were collected through documentary study, systematic note-taking, and source analysis and analyzed based on criteria of scientific validity, relevance to the research problem, and capacity to infer educational implications. The findings showed that Hayek's thought, emphasizing the limitation of human rationality, spontaneous order and limited government, leads to the strengthening of market mechanisms, competition, freedom of choice and reducing government intervention in the organization of education. As a result, the school is shifting from a public and&nbsp;</p> <p>&nbsp;نسبت میان نظام سیاسی و نظام تربیت مدرسه&zwnj;ای از مسائل بنیادین فلسفه تعلیم&zwnj;وتربیت است که در دهه&zwnj;های اخیر، هم&zwnj;زمان با گسترش جهانی&zwnj;شدن و نفوذ نئولیبرالیسم، ابعاد تازه&zwnj;ای یافته است. در این میان، اندیشه&zwnj;های هایک، به&zwnj;دلیل ابتنا بر مبانی معرفت&zwnj;شناختی، انسان&zwnj;شناختی، فلسفه سیاسی و اقتصادی، نقش مهمی در بازتعریف نسبت دولت، بازار و آموزش ایفا کرده است. بااین&zwnj;حال، وی اثر مستقلی در حوزه تعلیم&zwnj;وتربیت تألیف نکرده و دلالت&zwnj;های تربیتی اندیشه او کمتر به&zwnj;صورت نظام&zwnj;مند بررسی شده است. ازاین&zwnj;رو، هدف پژوهش حاضر تبیین نسبت میان نظام سیاسی و نظام تربیت مدرسه&zwnj;ای از منظر نئولیبرالیسم با تأکید بر اندیشه&zwnj;های هایک و تحلیل دلالت&zwnj;های تربیتی آن بود که با رویکرد تحلیل مفهومی و استنتاج فلسفی انجام شد. منابع اطلاعاتی پژوهش را آثار اصلی هایک و همچنین منابع تحلیلی و انتقادی مرتبط با نئولیبرالیسم، فلسفه تعلیم&zwnj;وتربیت، سیاست&zwnj;گذاری آموزشی و اقتصاد سیاسی آموزش تشکیل می&zwnj;داد که به روش نمونه&zwnj;گیری هدفمند 6 منبع هایک، 4 منبع مفسران و 6 منبع منتقدان به عنوان نمونه انتخاب شدند. داده&zwnj;ها از طریق مطالعه اسنادی، فیش&zwnj;برداری نظام&zwnj;مند و تحلیل منابع گردآوری و براساس معیارهای اعتبار علمی، ارتباط با مسئله پژوهش و ظرفیت استنتاج دلالت&zwnj;های تربیتی تحلیل شدند. یافته&zwnj;ها نشان داد اندیشه هایک، با تأکید بر محدودیت عقلانیت انسانی، نظم خودانگیخته و دولت محدود، به تقویت سازوکارهای بازار، رقابت، آزادی انتخاب و کاهش مداخله دولت در سازمان&zwnj;دهی آموزش می&zwnj;انجامد. در نتیجه، مدرسه از نهادی عمومی و دولت&zwnj;محور به نهادی رقابتی و انتخاب&zwnj;محور گرایش می&zwnj;یابد.&nbsp;</p> http://pesi.saminatech.ir/ar/Article/Download/54513