واکاوی عوامل مؤثر بر کارآفرینی و نوآوری در زندگی روستایی: یک مطالعه کیفی
الموضوعات : فرهنگی
راضیه خسروانی
1
,
منصور وثوقی
2
,
علی بقایی سرابی
3
,
میثم موسائی
4
1 - دانشجوی دکترای جامعه شناسی اقتصاد و توسعه، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 - استاد جامعه شناسی، واحد علوم و تحقیقات تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، ایران.
3 - استادیار جامعه شناسی دانشکده علوم انسانی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
4 - استاد برنامه ریزی و توسعه اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
الکلمات المفتاحية: کارآفرینی, نوآوری, روستا.,
ملخص المقالة :
این مطالعه با هدف شناسایی عوامل مؤثر بر کارآفرینی و نوآوری در زندگی روستایی انجام شد. روش انجام پژوهش کیفی و رویکرد پدیدارشناسی بود. جامعه هدف شامل کلیه نوآوران و کارآفرینان روستایی بودند که بعد از انجام مصاحبه با 19 نفر از آن¬ها با روش نمونه¬گیری هدفمند، اشباع نظری حاصل شد. ابزار گردآوری داده¬ها، مصاحبه¬ها نیمه¬ساختاریافته بود و تحلیل مصاحبه¬ها بر اساس روش پدیدارشناختی توصیفی جورجیو (2009) انجام شد. نتایج نشان داد که تعامل پویا بین عوامل فردی و روانشناختی، اجتماعی و فرهنگی، سیاستی، اقتصادی و مالی، محیطی، زیرساختی و فناوری و آموزشی و ترویجی، کلید توسعه کارآفرینی و نوآوری در زندگی روستایی است. در این چارچوب، موفقیت کارآفرینان روستایی نهتنها به ویژگیهای شخصیتی مانند خلاقیت و انگیزه آنها وابسته است، بلکه پذیرش جامعه محلی، دسترسی به منابع مالی، فناوریهای مناسب، آموزشهای کاربردی و سیاستهای حمایتی دولت نیز بهعنوان عوامل تسهیلکننده یا بازدارنده عمل میکنند. بهعبارتی، تلفیق ظرفیتهای درونی روستاییان با امکانات بیرونی (مانند زیرساختها، بازارها و مشوقهای قانونی) میتواند اکوسیستمی پایدار برای نوآوری و کارآفرینی روستایی ایجاد کند، در غیر این صورت، نبود هر یک از این مؤلفهها میتواند بهعنوان مانع جدی در مسیر توسعه عمل نماید. با توجه به یافتههای مطالعه، پیشنهاد میشود مراکزی با مشارکت نهادهای دولتی، محلی و بخش خصوصی در مناطق روستایی راهاندازی شوند که بهصورت یکپارچه به تمامی ابعاد مؤثر بر کارآفرینی بپردازند. این مراکز میتوانند خدمات ترکیبی شامل: آموزش مهارتهای فنی و کارآفرینی (عامل آموزشی)، مشاوره روانشناختی و حمایت اجتماعی، تسهیل دسترسی به منابع مالی و فناوری، پیوند زدن تولیدکنندگان با بازارها و مراکز تحقیقاتی را ارائه دهند.
منابع
خنجری عالم، امیر؛ مهدوی، داوود؛ شیخی، داوود؛ طالشی، مصطفی. (1402). واکاوی عوامل پیش برنده و اثرگذار بر توسعه کارآفرینی روستایی (مورد مطالعه: شهر الشتر)، نشریه مطالعات جغرافیایی مناطق کوهستانی، 3(12)، 205-224.
دربان آستانه، محمدرضا؛ شایان، حمید؛ عنابستانی، علی اکبر؛ سجاسی قیداری، حمدالله. (1398). بررسی عوامل ساختاری موثر در نوآوری در کارآفرینی روستایی (نمونه موردمطالعه: شهرستان فاروج)، نشریه جغرافیا و توسعه ناحیه ای، 17(2)، 15-21.
فراهانی، حسین؛ جهانسوزی، مهری. (1398). تحلیل عوامل موثر بر توسعه کارآفرینی کشاورزی در مناطق روستایی (مطالعه موردی: دهستان دامنکوه شهرستان اسفراین)، مجله مطالعات برنامه ریزی سکونتگاه های انسانی، 14(49)، 833-845.
کریمی عمله، زهرا؛ فاطمی، مهسا. (1400). تعیین کننده های توسعه ی فعالیت های کارآفرینی زنان روستایی: مورد صندوق کارآفرینی امید شهرستان لارستان، نشریه راهبردهای کارآفرینی در کشاورزی، 8(16)، 97-112.
یاری بیگی، الهه. (1398). تحلیل عاملی عوامل موثر بر توسعه اکوسیستم کارآفرینی در تعاونی های زنان روستایی استان تهران، فصلنامه تعاون و روستا، 9(38)، 95.
Abeysinghe, D. U., & Malik, M. (2021). The role of digital technology in rural entrepreneurship and innovations. In Rural Entrepreneurship and Innovation in the Digital Era (pp. 20-38). IGI Global Scientific Publishing.
Aggarwal, M., & Johal, R. K. (2021). Rural women entrepreneurship: a systematic literature review and beyond. World Journal of Science, Technology and Sustainable Development, 18(4), 373-392.
Burlacu, S., Stoica, G. D., Giucă, D. A., & Sterie, M. C. (2022). Socio-economic implications of rural population migration. Administratie si Management Public, (39), 213-225.
Chaplitskaya, A., Tassinari, G., Heijman, W., & van Ophem, J. (2024). Rural-urban migration within Russia: Prospects and drivers. Regional Science Policy & Practice, 16(9), 100053.
Chen, Y., Tan, Y., & Gruschke, A. (2021). Rural vulnerability, migration, and relocation in mountain areas of Western China: An overview of key issues and policy interventions. Chinese Journal of Population, Resources and Environment, 19(1), 110-116.
Dauletova, V., & Al-Busaidi, A. S. (2024). Socio-cultural factors as driving forces of rural entrepreneurship in Oman. Journal of Small Business & Entrepreneurship, 36(5), 808-828.
del Olmo-García, F., Domínguez-Fabián, I., Crecente-Romero, F. J., & del Val-Núñez, M. T. (2023). Determinant factors for the development of rural entrepreneurship. Technological Forecasting and Social Change, 191, 122487.
Gamito, T. M., Madureira, L., & Santos, J. M. L. (2021). Unveiling and typifying rural resources underpinned by innovation dynamics in rural areas. Regional Science Policy & Practice, 13(3), 457-478.
Giorgio, G. (2009). Traumatic truths and the gift of telling; Practical Guide to Conducting a Qualitative Study. Qualitative Inquiry, 15(1), 149-167.
Giwa, A. H., & Babakatun, A. M. (2019). Effect of socio-cultural factors on women entrepreneurship development in Kaduna State. Journal of Human Resource Management, 7(3), 57-65.
Gyimah, P., & Lussier, R. N. (2021). Rural entrepreneurship success factors: An empirical investigation in an emerging market. Journal of Small Business Strategy, 31(4), 5-19.
Heinert, S. B., & Roberts, T. G. (2018). A Profile of Exemplary Rural Agricultural Entrepreneurship Education Programs. Journal of agricultural education, 59(3), 291-308.
Jiang, Q., Li, Y., & Si, H. (2022). Digital economy development and the urban–rural income gap: Intensifying or reducing. Land, 11(11), 1980.
Merrell, I., Phillipson, J., Gorton, M., & Cowie, P. (2022). Enterprise hubs as a mechanism for local economic development in rural areas. Journal of Rural Studies, 93, 81-91.
Mutafov, E., & Marinov, P. (2022). Population migration processes and digital coverage in rural areas of Bulgaria. Scientific Papers Series Management, Economic Engineering in Agriculture & Rural Development, 22(2).
Nasution, M. D. T. P., Harahap, R., Irawan, I., & Tanjung, A. R. (2024). Fueling Rural: The Unseen Forces of Family Background and Psychological Factors on Youth Entrepreneurship. Ekombis Review: Jurnal Ilmiah Ekonomi dan Bisnis, 12(4), 3557-3570.
Pan, Y., Zhang, S., & Zhang, M. (2024). The impact of entrepreneurship of farmers on agriculture and rural economic growth: Innovation-driven perspective. Innovation and Green Development, 3(1), 100093.
Qin, Q., Guo, H., Shi, X., & Chen, K. (2023). Rural E‐commerce and county economic development in China. China & World Economy, 31(5), 26-60.
Romero-Castro, N., López-Cabarcos, M. A., & Piñeiro-Chousa, J. (2023). Finance, technology, and values: A configurational approach to the analysis of rural entrepreneurship. Technological Forecasting and Social Change, 190, 122444.
Santos, G. M. C., Marques, C. S., Ferreira, J. J., Gerry, C., & Ratten, V. (2017). Women's entrepreneurship in Northern Portugal: psychological factors versus contextual influences in the economic downturn. World Review of Entrepreneurship, Management and Sustainable Development, 13(4), 418-440.
Selod, H., & Shilpi, F. (2021). Rural-urban migration in developing countries: Lessons from the literature. Regional Science and Urban Economics, 91, 103713.
Senou, M. M., & Manda, J. (2022). Access to finance and rural youth entrepreneurship in Benin: Is there a gender gap?. African Development Review, 34(1), 29-41.
Ubale, R. (2020). Rural entrepreneurship: Growth opportunities & challenges in Indian current scenarios. CLIO: An Annual Interdisciplinary Journal of History, 6(9): 356-369.
Yin, X., Chen, J., & Li, J. (2022). Rural innovation system: Revitalize the countryside for a sustainable development. Journal of Rural Studies, 93, 471-478.
Yu, Y., Appiah, D., Zulu, B., & Adu-Poku, K. A. (2024). Integrating rural development, education, and management: Challenges and strategies. Sustainability, 16(15), 6474.
Zhang, C.-H., Tang, J.-Y., & Wang, K.-Y. (2020). On ethnic village tourism and rural development. Social Science, Education and Human Science, 22(3), 211-234.
Zollet, S., Monsen, E., Chen, W. D., & Barber III, D. (2024). Rural Entrepreneurship Education. Entrepreneurship Education and Pedagogy, 7(3), 253-263.
