مبانی انسانشناختی تربیت اخلاقی براساس دیدگاه ترکیب و تبدیل استاد علی صفائی حائری
الموضوعات : اخلاق و تربیت اسلامیمحمد سلیمانی کیاسری 1 , رضا حاجی ابراهیم 2
1 - دکتری رشته مدرسی معارف اسلامی، گرایش اخلاق اسلامی، مدرس دانشگاه فرهنگیان
2 - دکتری، استادیار گروه فلسفه و کلام، دانشگاه صنعتی امیر کبیر، تهران، ایران
الکلمات المفتاحية: انسانشناختی, تربیت اخلاقی, ترکیب و تبدیل, تربیت, اخلاق.,
ملخص المقالة :
در بینش استاد صفائی، راز تبدیل و تحول اخلاقی در توجه به مفهوم ترکیب است. تربیت اخلاقی مبتنی بر این دیدگاه، وابسته به تشریح دقیق مبانی آن است. هدف این پژوهش، تبیین مبانی انسانشناختی نگرش ایشان است تا در فرآیند تربیت اخلاقی، مدّ نظر قرار گیرد. این نگرش، شروع، حرکت و غایتی را به تصویر میکشد که وجود انسانی را فراتر از محدوده اینجهانی و تا بینهایت مینگرد. از لحاظ جمعآوری اطلاعات، روش این تحقیق به صورت کتابخانهای بوده و در مقام تحلیل، از روش توصیفیتحلیلی استفاده شده است. نتیجه این تحقیق، استخراج و تحلیل مجموعه مبانی انسانشناختی براساس این بینش است که أهم آنها شامل ترکیب وجودی، خلقت تکاملی و ضرورت رشد است.
قرآن كريم.
ابن فارس، احمد. (بیتا). معجم مقائیس اللغة، عبدالسلام محمد هارون، قم، مکتب الأعلام الإسلامی، چ 1.
ابن مسکویه، احمد بن محمد. (1426). تهذیب الأخلاق و تطهیر الأعراق، بیجا، طلیعة النور.
ابن منظور، محمد بن مکرم. (بیتا). لسان العرب، 15 ج، بیروت، دار صادر، چ 3.
أزهری، محمد بن احمد. (بیتا). تهذیب اللغة، 15 ج، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، چ 1.
استیونسون، لزلی؛ هابرمن، دیوید؛ رایت، پیتر متیوز. (1398). دوازده نظریه درباره طبیعت بشر، میثم محمدامینی، تهران، فرهنگ نشر نو.
اُپارین، الکساندر. (1358). حیات: طبیعت، منشأ و تکامل آن، هاشم بنیطرفی، تهران، شرکت سهامی کتابهای جیبی، چ 6.
بستانی، فؤاد افرام. (1375). فرهنگ ابجدی، تهران، اسلامی، چ 2.
جوادی آملی، عبدالله. (1379). مبادی اخلاق در قرآن، قم، نشر إسراء، چ 1.
جهامی، جیرار. (2002). موسوعة المصطلحات الکندی و الفارابی، بیروت، مکتبة لبنان ناشرون.
راغب اصفهانی، حسین بن محمد. (1427). مفردات ألفاظ القرآن، قم، طلیعة النور، چ 2.
صفائی حائری، علی. (1399 الف). استاد و درس: ادبیات، هنر، نقد، قم، لیلة القدر، چ 4.
صفائی حائری، علی. (1399 ب). استاد و درس: روش آموزش، قم، لیلة القدر، چ 5.
صفائی حائری، علی. (1399 ج). انتظار؛ آمادهسازی جامعه برای دگرگونی بنیادین، قم، لیلة القدر، چ 6.
صفائی حائری، علی. (1391 الف). اندیشه من، قم، لیلة القدر، چ 4.
صفائی حائری، علی. (1391 ب). انسان در دو فصل، قم، لیلة القدر، چ 7.
صفائی حائری، علی. (1399 د). بررسی، قم، لیلة القدر، چ 4.
صفائی حائری، علی. (1400 الف). تطهیر با جاری قرآن: تفسیر جزء سیام، قم، لیلة القدر، چ5.
صفائی حائری، علی. (1400 ب). تطهیر با جاری قرآن: تفسیر سورههای آلعمران، مدثر و...، قم، لیلة القدر، چ 7.
صفائی حائری، علی. (1397 الف). حرکت، قم، لیلة القدر، چ 11.
صفائی حائری، علی. (1390). حیات برتر، قم، لیلة القدر، چ 1.
صفائی حائری، علی. (1389). رشد، قم، لیلة القدر، چ 12.
صفائی حائری، علی. (1399 و). روش نقد؛ نقد مکتبها: آرمان آزادی، قم، لیلة القدر، چ 7.
صفائی حائری، علی. (1397 ب). روش نقد؛ نقد مکتبها: آرمان تکامل (اگزیستانسیالیسم)، قم، لیلة القدر، چ 4.
صفائی حائری، علی. (1399 ه). روش نقد؛ نقد مکتبها: آرمان تکامل (مارکسیسم)، قم، لیلة القدر، چ 7.
صفائی حائری، علی. (1399 ی). روش نقد؛ نقد هدفها و مکتبها، قم، لیلة القدر، چ 6.
صفائی حائری، علی. (1396). صراط، قم، لیلة القدر، چ14.
صفائی حائری، علی. (1398). عوامل رشد، رکود، انحطاط، قم، لیلة القدر، چ1.
صفائی حائری، علی. (1399 ح). قیام؛ مبارزه مستقیم برای برپایی جامعه اسلامی، قم، لیلة القدر، چ6.
صفائی حائری، علی. (1386). مسؤولیت و سازندگی، قم، لیلة القدر، چ3.
صفائی حائری، علی. (1397 ج). نامههای بلوغ، قم، لیلة القدر، چ15.
صفائی حائری، علی. (1397 د). نظام اخلاقی اسلام، قم، لیلة القدر، چ6.
صفائی حائری، علی. (1399 ز). نقدی بر هرمنوتیک، قم، لیلة القدر، چ5.
طالقانی، محمود. (1362). پرتوی از قرآن، 6 ج، تهران، شرکت سهامی انتشار، چ4.
طباطبائی، محمد حسین. (1390). المیزان فی تفسیر القرآن، 20 ج، بیروت، مؤسسة الأعلمی للمطبوعات، چ2.
عمید، حسن. (1379). فرهنگ فارسی، تهران، انتشارات امیرکبیر، چ16.
فراهیدی، خلیل بن احمد. (بیتا). کتاب العین، 9 ج، قم، نشر هجرت، چ2.
مجلسی، محمد باقر. (1404). بحارالأنوار، 110 ج، لبنان، نشر مؤسسة الوفاء بیروت.
محمدی ریشهری، محمد؛ افقی، رسول. (1387). انسانشناسی از منظر قرآن و حدیث، حمید رضا شیخی، قم، مؤسسه علمی فرهنگی دارالحدیث.
مرکز فرهنگ و معارف قرآن. (1382). دائرة المعارف قرآن کریم، 10 ج، قم، بوستان کتاب قم، چ 3.
مصباح یزدی، محمد تقی. (1388). آموزش فلسفه، 2 ج، قم، شرکت چاپ و نشر بینالملل، چ8.
مصباح یزدی، محمد تقی. (1382). به سوی خودسازی، قم، مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، چ 3.
مصباح یزدی، محمد تقی. (1398). معارف قرآن: خداشناسی، کیهانشناسی، انسانشناسی، 3 ج، قم، مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
مصطفوی، حسن. (بیتا). التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، 14 ج، بیروت، دارالکتب العلمیة، چ 3.
مطهری، مرتضی. (1370). انسان کامل، تهران، صدرا، چ 5.
مطهری، مرتضی. (1382). مجموعه آثار شهید مطهری، ج 6؛ اصول فلسفه و روش رئالیسم، 30 ج، تهران، صدرا، چ 9.
مطهری، مرتضی. (1380). مجموعه آثار شهید مطهری، ج 3؛ مدیریت و رهبری در اسلام، 30 ج، تهران، نشر صدرا، چ 9.
معین، محمد. (1379). فرهنگ فارسی، 6 ج، تهران، نشر امیرکبیر، چ 16.
مکارم شیرازی، ناصر، و دیگران. (1385). اخلاق در قرآن، 3 ج، قم، مدرسه الإمام علی بن ابی طالب (ع)، چ 4.
مکارم شیرازی، ناصر، و دیگران. (1371). تفسیر نمونه، 27 ج، تهران، دارالکتب الإسلامیه، چ10.
یالجن، مقداد. (1397). تربیت اخلاقی در اسلام، بهروز رفیعی، قم، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، چ 2.
یالجن، مقداد. (1423). التربیة الإسلامیة و الطبیعة الإنسانیة، ریاض، دار عالم الکتب.
یالجن، مقداد. (1424). أهداف التربیة الإسلامیة و غایتها، ریاض، دار عالم الکتب.
دینانی، غلامحسین. (1391). فیلسوفیار: philosophyar.net/dinan
i.
