تحلیل نقش قوانین در حمایت از حقوق پرستاران ( چالش ها و راهکارها)
الموضوعات : حقوق پزشکیمریم لطف منش 1 , احمد پورابراهیم 2
1 - دانشجوکارشناس ارشد حقوق خصوصی، گروه حقوق، موسسه آموزش عالی احرار، رشت، ایران.
2 - استادیار حقوق جزا و جرم شناسی، گروه حقوق، دانشکده علوم نسانی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران.
الکلمات المفتاحية: حقوق پرستاران, قوانین و مقررات پرستاری, حمایت قانونی, نظام سالمت, عدالت شغلی, قانونکار, حرفه ی پرستاری, تحلیل قوانین. ,
ملخص المقالة :
پرستاران به عنوان یکی از ارکان اصلی نظام سلامت، نقش اساسی در ارائه خدمات درمانی دارند و حمایت قانونی از حقوق آنان تأثیر مستقیمی بر کیفیت خدمات سالمت و رضایت شغلی آن ها دارد. ماهیت حرفه پرستاری به گونه ای است که این گروه شغلی به طور مداوم با فشارهای جسمی ناشی از ساعات کاری طوالنی، شیفت های فشرده، کمبود نیروی انسانی و شرایط سخت محیط های درمانی مواجه است و هم زمان از نظر روانی و عاطفی نیز در معرض استرس، فرسودگی شغلی و مسئولیت های سنگین اخالقی و حرفه ای قرار دارد. در نظام حقوقی ایران، قوانین متعددی به صورت مستقیم یا غیر مستقیم به حمایت از حقوق پرستاران پرداخته اند. از جمله قانون کار، قانون مدیریت خدمات کشوری، قانون تعرفه گذاری خدمات پرستاری و آیین نامه ها و دستورالعمل های وزارت بهداشت. با وجود این، پراکندگی قوانین، ابهام در برخی مقررات، ضعف ضمانت اجرا و مشکالت اجرایی موجب شده است که بسیاری از حقوق قانونی پرستاران در عمل محقق نشود. تأخیر در پرداخت حقوق و اضافه کاری، تبعیض در نظام پرداخت نسبت به سایر گروه های درمانی، قراردادهای موقت و ناپایدار، کمبود حمایت قانونی در برابر خشونت شغلی و عدم اجرای کامل قوانین حمایتی از جمله این مصادیق محسوب می شوند این پژوهش با هدف تحلیل نقش قوانین و مقررات در حمایت از حقوق پرستاران انجام شده است. روش تحقیق از نوع توصیفی ـ تحلیلی بوده و با بررسی قوانین، مقررات، آییننامه ها و اسناد حقوقی مرتبط با .حقوق حرفهای و شغلی پرستاران صورت گرفته است یافته های پژوهش نشان میدهد که وجود قوانین حمایتی در حوزههایی مانند امنیت شغلی، ساعات کار، نظام پرداخت، ایمنی محیط کار و حمایتهای قضایی، نقش مؤثری در ارتقای جایگاه حرفهای پرستاران و کاهش مشکالت شغلی آنان دارد.بااین حال، ضعف در اجرای قوانین، ابهام برخی مقررات و ناهماهنگی نهادی از مهمترین چالشهای پیشروی حمایت قانونی از حقوق پرستاران محسوب میشود. در پایان، تقویت ضمانتهای اجرایی .قوانین و بازنگری مقررات موجود، بهعنوان راهکارهایی مؤثر پیشنهاد میگردد.
1. Abedini, F. (2023). Interprofessional communication challenges in nursing. [In Persian]
2. Abdi, M., et al. (n.d.). Examining deficiencies in the payment and salary system of nurses in public hospitals and proposing solutions. [In Persian]
3. Alirahmaei, N. (2002). Law and the nurse. Salemi Publishing. [In Persian]
4. Ayazi, Z., & Khosravi, N. (n.d.). Law and nursing reporting. [In Persian]
5. Constitution of the Islamic Republic of Iran. (1979). [In Persian]
6. Fallah, M. (n.d.). Nurses’ liability in Iranian law: Medical negligence, duties, and penalties. [In Persian]
7. Festa, J. (1998). Rights and responsibilities of nurses (M. Abbasi, Trans.). Tabib Publishing.
8. Goudarzi, M. (2017). The position and impact of the Nursing Organization in supporting nurses’ rights in public hospitals. [In Persian]
9. Haj Bagheri, M., et al. (n.d.). Nurses’ perception of the concept of professional support. [In Persian]
10. Jahanimoghadam, F. (n.d.). Legal challenges in Iran’s health system: Barriers and legal solutions. [In Persian]
11. Kharashadizadeh, F., Farahdel, M., & Pourbarat, S. (2024). Occupational stress in nursing: Challenges and management solutions. [In Persian]
12. Labor Law of the Islamic Republic of Iran. (1990). Islamic Consultative Assembly. [In Persian]
13. Law on Establishment of the Nursing Organization of the Islamic Republic of Iran. (2001). [In Persian]
14. Narimani, K. (2023). Nursing and its legal challenges. Islamic Azad University, Maragheh Branch. [In Persian]
15. Productivity Improvement Act for Clinical Staff of the Health System. (2009). Islamic Consultative Assembly. [In Persian]
16. Regulation for the Implementation of Nursing Services Tariff System. (2021). Ministry of Health and Medical Education. [In Persian]
17. Tavakoli, N., & Zafari, G. (n.d.). The nurse and the law. [In Persian]
18. Toughian Chaharsoughi, N., et al. (2010). The role of professional laws and regulations in improving the quality of nursing services. [In Persian]
19. Civil Service Management Law. (2007). Islamic Consultative Assembly. [In Persian]
20. Javanbakhtian, R. (n.d.). Comparison of strategies for improving the quality of nursing services from the perspective of nursing students and nurses working in teaching hospitals in Shahrekord. [In Persian]
