پیش بینی کیفیت خواب براساس رفتارهای خود مراقبتی و تبعیت از درمان در سالمندان مبتلا به درد مزمن
الموضوعات : روانشناسیشراره کرم بین 1 , خدیجه بای 2 , ماریا مقصودلو محلی 3
1 - گروه روانشناسی، واحد بندر گز، دانشگاه آزاد اسلامی، بندر گز ، ایران
2 - گروه علوم تربیتی ، واحد آزاد شهر ، دانشگاه آزاد اسلامی ، آزاد شهر ، ایران.
3 - گروه روانشناسی، واحد بندر گز، دانشگاه آزاد اسلامی، بندر گز ، ایران.
الکلمات المفتاحية: کیفیت خواب, رفتارهای خودمراقبتی, تبعیت از درمان, سالمندان, درد مزمن.,
ملخص المقالة :
هدف از پژوهش حاضر پیشبینی کیفیت خواب بر اساس رفتارهای خودمراقبتی و تبعیت از درمان در سالمندان مبتلا به درد مزمن بود. طرح پژوهش حاضر توصیفی و از نوع همبستگی بود. جامعه آماری پژوهش حاضر شامل کلیه سالمندان مرد مراجعه کننده به مراکز نگهداری سالمند شهرستان گنبد در سال 1403 بود که از بین آنها تعداد 140 نفر که مایل به شرکت در مطالعه بودند و ملاکهای ورود را داشتند، با روش نمونهگیری هدفمند انتخاب شدند. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه کیفیت خواب پیتزبورگ، رفتارهای خودمراقبتی سالمندان یونسی بروجنی و همکاران و تبعیت از درمان مدانلو بود. نتایج حاصل از آزمون همبستگی پیرسون نشان داد که بین رفتارهای خودمراقبتی و تبعیت از درمان با کیفیت خواب در سالمندان مبتلا به درد مزمن رابطه منفی و معناداری وجود دارد (05/0p< ). به این معنا که با افزایش نمرات در متغیرهای رفتارهای خودمراقبتی و تبعیت از درمان، نمرات کیفیت خواب کاهش پیدا میکند. همچنین نتایج تحلیل رگرسیون چند متغیره نشان داد که رفتارهای خودمراقبتی و تبعیت از درمان میتوانند کیفیت خواب را به صورت منفی و معنادار پیش بینی کنند (05/0p< ). این یافته ها اهمیت توجه به ارتقای خودمراقبتی و پایبندی به درمان را در بهبود کیفیت خواب و درنتیجه ارتقاء سلامت روانی و جسمانی سالمندان برجسته می سازد.
Alnawwar, M. A., Alraddadi, M. I., Algethmi, R. A., Salem, G. A., Salem, M. A., & Alharbi, A. A. (2023). The Effect of Physical Activity on Sleep Quality and Sleep Disorder: A Systematic Review. Cureus, 15 (8), e43595. https://doi.org/10.7759/cureus.43595.
Amato, L., Giannetta, N., Taborri, S., Dionisi, S., Panattoni, N., Di Simone, E., De Leo, A., Liquori, G., Orsi, G. B., Fabbian, F., & Di Muzio, M. (2024). Sleep Quality and Medication Adherence in Older Adults: A Systematic Review. Clocks & sleep, 6 (3), 488–498. https://doi.org/10.3390/clockssleep6030032
Bandyopadhyay, N., Das, T., Biswas, A., & Koley, A. (2023). Effects of yogic intervention on sleep quality of healthy elderly: A Systematic review. Universal Journal of Public Health, 11 (1), 78-88. https://doi.org/10.13189/ujph.2023.11 0109
Buysse, DJ., Reynolds, CF., Monk, TH., Berman, SR., Kupfer, DJ. (1989). The Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI): A new instrument for psychiatric research and practice. Psychiatry Research. 28: 193- 213. doi:10.1016/0165-1781(89)90047-4
Camacho, D. (2020). Loneliness And Chronic Pain among US Community-Dwelling US Older Adults: Is There A Relationship? Is there Variability by Race/Ethnicity?. (Doctoral Dissertation). Columbia University. Retrieved from https://doi.org/10.7916/d8-a672-4z15
Chew, S. M., Lee, J. H., Lim, S. F., Liew, M. J., Xu, Y., & Towle, R. M. (2021). Prevalence and predictors of medication non-adherence among older community-dwelling people with chronic disease in Singapore. Journal of advanced nursing, 77 (10), 4069–4080. https://doi.org/10.1111/jan.14913
Corbo, I., Forte, G., Favieri, F., & Casagrande, M. (2023). Poor Sleep Quality in Aging: The Association with Mental Health. International journal of environmental research and public health, 20 (3), 1661. https://doi.org/10.3390/ijerph20031661
Dagnino, A. P. A., & Campos, M. M. (2022). Chronic Pain in the Elderly: Mechanisms and Perspectives. Frontiers in human neuroscience, 16, 736688. https://doi.org/10.3389/fnhum.2022.736688.
Di Benedetto, M., Towt, C. J., & Jackson, M. L. (2019). A Cluster Analysis of Sleep Quality, Self-Care Behaviors, and Mental Health Risk in Australian University Students. Behavioral Sleep Medicine, 18 (3), 309–320. https://doi.org/10.1080/15402002.2019.1580194
Ismail, AMA. (2023). Complementary role of Benson's relaxation technique in post orgasmic illness syndrome. Aging Male, 26 (1): 2174511.
Kakazu, V. A., Pinto, R. Z., Dokkedal-Silva, V., Fernandes, G. L., Gobbi, C., Andersen, M. L., Tufik, S., Pires, G. N., & Morelhão, P. K. (2022). Does poor sleep quality and excessive daytime sleepiness influence fear of falling among older adults? A cross-sectional study. Sleep and biological rhythms, 20 (2), 287–295. https://doi.org/10.1007/s41105-021-00368-z.
Khazaeepool, M., & Naghibi, S. A. (2022). Correlates and barriers of social participation in elderly living in Mazandaran, Iran. Payesh (Health Monitor), 21 (2), 183-196.
Kim, M.; Opsasnick, L.; Batio, S.; Benavente, J.Y.; Bonham, M.; Zheng, P.; Lovett, R.M.; Bailey, S.C.; Kwasny, M.; Ladner, D.P.; et al. (2023). Trajectories of Sleep Disturbance and Self-Management of Chronic Conditions during COVID-19 among Middle-aged and Older Adults. Scientific Report, 15, 12324. https://doi.org/10.1038/s41598-025-96384-x
Lee, E., & Park, E. (2017). Self-care behavior and related factors in older patients with uncontrolled hypertension. Contemporary nurse, 53 (6), 607–621. https://doi.org/10.1080/10376178.2017.1368401
Lopez, A., Simburger, D., Zajacova, A., & Sheehan, C. (2024). Unraveling the link between chronic pain and sleep quality: Insights from a national study. Sleep Epidemiology, 4, 100079. doi:https://doi.org/10.1016/j.sleepe.2024.100079.
Lu, Y., Xu, J., Zhao, W., Han, HR. (2016). Measuring self-care in persons with type 2 diabetes: a systematic review. Evaluation & the health professions, 39 (2):131-84.
Midao, L., Giardini, A., Menditto, E., Kardas, P., & Costa, E. (2018). Adherence to Medication in Older Adults as a Way to Improve Health Outcomes and Reduce Healthcare System Spending. In G. D’Onofrio, D. Sancarlo, & A. Greco (Eds.), Gerontology (pp. 25–40). https://doi.org/10.5772/intechopen.72070
Nahin, RL., Feinberg, T., Kapos, FP., Terman, GW. (2023). Estimated rates of incident and persistent chronic pain among US adults, 2019-2020. JAMA Netw Open, 6 (5): e2313563. https://doi.org/10.1001/jamanetworkopen.2023.13563. –e2313563.
Nakakubo ,S., Doi, T., Makizako, H., Tsutsumimoto, K., Kurita, S., Kim, M., et al. (2019). Association of sleep condition and social frailty in communitydwelling older people. Geriatrics & Gerontology International,19 (9):885-9. https://doi.org/10.1111/ggi.13734
Reid, MC., Eccleston, Ch., Pillemer, K. (2015). Management of chronic pain in older adults. British Medical Journal, 350 (7995):1-10.
Rong, D. S. Z. (2025). The Social Stratification of Aging and Mental Health: A Cumulative Advantage Perspective. (Thesis). Monash University. Retrieved from https://doi.org/10.26180/28169468.v1
Ryou, C., Kang, S.-M., Jang, Y. (2021). Factors associated with self-care behaviours among Koreans with heart failure. European Journal of Cardiovascular Nursing, 20, 276–284.
Song, C., Zhang, R., Liao, J., Fu, R., Wang, C., Liu, Q., Song, W., Wang, H., & Dou, K. (2020). Sleep quality and risk of coronary heart disease - a prospective cohort study from the English longitudinal study of ageing. Aging, 12 (24), 25005–25019. https://doi.org/10.18632/aging.103866
Turner, L. J. (2024). Applying a self-regulation framework to an ageing context: The role of psychosocial mechanisms in relationships between self-perceptions of ageing and mental health. (Thesis). University of Wollongong. Retrieved from http://hdl.handle.net/10779/uow.27666267.v1
Wang, P., Song, L., Wang, K., Han, X., Cong, L., Wang, Y., Zhang, L., Yan, Z., Tang, S., & Du, Y. (2020). Prevalence and associated factors of poor sleep quality among Chinese older adults living in a rural area: a population-based study. Aging clinical and experimental research, 32 (1), 125–131. https://doi.org/10.1007/s40520-019-01171-0
Wei, M., Adler-Baeder, F., McGill, J. M., & Novak, J. R. (2024). Healthy couple, better sleep: Exploring connections and changes in couple relationship education participants. Family process, 63 (4), 1753–1774. https://doi.org/10.1111/famp.12987
Ye, J., Jia, X., Zhang, J., Guo, K. (2022). Effect of physical exercise on sleep quality of college students: chain intermediary effect of mindfulness and ruminative thinking. Frontiers in psychology. 13:987537. 10.3389/fpsyg. 9]87537
Zhang, G., Zhang, Q., & Li, F. (2024). The impact of spiritual care on the psychological health and quality of life of adults with heart failure: a systematic review of randomized trials. Frontiers in medicine, 11, 1334920. https://doi.org/10.3389/fmed.2024.1334920
