اثربخشی درمان شناختی-رفتاری مبتنی بر شفقت به خود بر کاهش آسیبپذیری روانی در دانش آموزان دختر مبتال به اضطراب امتحان
الموضوعات : روان درمانیمعصومه صیادی شهرکی 1 , سید محمدرضا صمصام شریعت 2
1 - کارشناس ارشد روانشناسی بالینی ،گروه روانشناسی ،واحد نجف آباد ،دانشگاه آزاد اسلامی،نجف آباد ،ایران
2 - گروه روانشناسی ،واحد نجف آباد ،دانشگاه آزاد اسلامی ،نجف آباد ،ایران
الکلمات المفتاحية: درمان شناختی-رفتاری, شفقت به خود, آسیب پذیری روانی, اضطراب امتحان, دانش آموزان ,
ملخص المقالة :
اضطراب امتحان از مشکلات شایع دوران دانشآموزی است که میتواند به آسیبپذیری روانی منجر شود. این پژوهش با هدف تعیین اثربخشی درمان شناختی-رفتاری مبتنی بر شفقت به خود بر کاهش آسیبپذیری روانی در دانشآموزان دختر مبتلا به اضطراب امتحان انجام شد. این مطالعه نیمهآزمایشی با طرح پیشآزمون-پسآزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کلیه دانشآموزان دختر ۱۵ تا ۱۷ ساله مبتلا به اضطراب امتحان شهر شهرکرد در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ بود. از میان آنان ۳۰ نفر به روش نمونهگیری هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (۱۵ نفر) و کنترل (۱۵ نفر) گمارش شدند. گروه آزمایش، ۱۰ جلسه ۹۰ دقیقهای مداخله ترکیبی شناختی-رفتاری و شفقت به خود را دریافت کرد. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامههای اضطراب امتحان و نشانههای اختلالات روانی بود. دادهها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیره تحلیل شد. پس از کنترل نمرات پیشآزمون، بین گروههای آزمایش و کنترل از لحاظ نمره کل آسیبپذیری روانی و خردهمقیاسهای شکایات جسمانی، وسواس-اجباری، افسردگی، اضطراب، ترس مرضی و افکار پارانوئیدی تفاوت معناداری وجود داشت. به این صورت که مداخله باعث کاهش معنادار این نشانهها در گروه آزمایش شد. بر اساس یافتهها میتوان نتیجه گرفت که درمان ترکیبی شناختی-رفتاری و شفقت به خود، مداخلهای مؤثر برای کاهش آسیبپذیری روانی در دانشآموزان مبتلا به اضطراب امتحان است.
Abolghasemi, A., Ghamrani, M., & Mousavizadeh, S. (1996). Construction and validation of the Test Anxiety Inventory. Journal of Psychology and Educational Sciences, University of Tehran, 26(3), 1–24. [In Persian]
Ahmadi, F., Hosseini, M., & Yousefi, N. (2024). The effect of compassion-based and cognitive-behavioral therapeutic interventions on reducing test anxiety and psychological vulnerability in students. Journal of Educational Psychology and Education, 30(2), 150–164. . [In Persian]
Amjadi Dan, F., Jafari, A., & Ghamari, H. (2023). Comparing the effectiveness of emotion-focused therapy and self-compassion training on resilience and reduction of psychosomatic vulnerability in mothers of children with learning disorders. Culture of Counseling and Psychotherapy, 14(65), 165–183. . [In Persian]
Amani, H., Habibi Kalibar, R., Farid, A., & Sheikh Alizadeh, S. (2023). Comparing the effectiveness of mindfulness techniques and cognitive-behavioral techniques on test anxiety symptoms in female students. Educational and School Studies, 12(2), 155–176. . [In Persian]
Bagheri Panah, M., Gol Afrouz, M., Boloursaz Mashhadi, H., Movahedi, M., & Gol Khoroushi, M. (2020). The mediating role of self-compassion in the relationship between psychological vulnerability and attachment to God in female students. Psychology of Religion, 12(2), 1–18. . [In Persian]
Beitollahi, A., Ahmadi, S., & Rahmani, P. (2024). The combined effect of self-compassion and cognitive approach on reducing anxiety and depression in adolescents. Journal of Educational Psychological Studies, 12(1), 45–67. . [In Persian]
Beck, J. (2016). Cognitive behavior therapy: Basics and beyond (G. R. Mansha, Trans.). Arjmand Pub. (Original work published 2011)
Gilbert, P. (2009). The compassionate mind. Robinson.
Guo, M., Liu, A., Wang, X., & Liu, Y. (2024). The efficacy of a group program integrating compassionate mind training with cognitive behavioral therapy for college students with test anxiety in Mainland China. Mindfulness, 15(4), 977–990.
Heidari, K., Alizadeh, M., & Rahimi, Y. (2024). A systematic review of the effects of compassion-based interventions on reducing psychological vulnerability. Research in Psychology and Educational Sciences, 34(3), 289–312. . [In Persian]
Karimpour, H., Jafari, N., & Ahmadi, M. (2023). The effectiveness of cognitive-behavioral therapy and self-compassion on reducing test anxiety: A literature review. Journal of Applied Psychology, 28(4), 101–115. . [In Persian]
Leonidou, C., Panayiotou, G., Bati, A., & Karekla, M. (2019). Coping with psychosomatic symptoms: The buffering role of psychological flexibility and impact on quality of life. Journal of Health Psychology, 24(2), 175–187.
Moghraber, S. (2021). Test anxiety and its effects on students' mental health. Mental Health Research, 45(1), 35–50.
Najarian, B., & Davoodi, A. (2001). Standardization of the 25-item Symptom Checklist (SCL-25) in Iran. Journal of Psychology and Educational Sciences, Kharazmi University, 31(1), 1–15. . [In Persian]
Neff, K. D. (2023). Self-compassion: Theory, method, research, and intervention. Annual Review of Psychology, 74(1), 1–30.
Rezaei, M., Ahmadi, F., & Abedini, R. (2023). Investigating factors affecting test anxiety in adolescents and interventional strategies. Educational and Psychological Research, 27(3), 143–159. . [In Persian]
Sajedi Nejad, T., Mousavi, F., & Abbasi, R. (2024). Novel approaches in mental health education in schools: Focusing on compassion and cognition. Journal of Education and Psychological Development, 18(2), 201–220. . [In Persian]
Sinha, D., Silva, R., Peris, S., Senaviratne, D., & Samaranayake, S. (2024). Effectiveness of a cognitive behavioural therapy (CBT)-based intervention for reducing anxiety among adolescents in Sri Lanka: A cluster randomized controlled trial. Child and Adolescent Psychiatry and Mental Health, 18(1), 25.
