تحلیل بازدارنده‌های محتوایی- ساختاری شرکت‌های دانش‌بنیان (مورد مطالعه: پارک علم و فناوری بین المللی جمهوری اسلامی ایران)

ملخص المقالة :

شرکت‌های دانش‌بنیان با تمرکز بر محصولات و خدمات دانش‌محور، جهشی در تولید و نوآوری کشورها ایجاد می کنند؛ اما در راستای تحقق اهداف خود، همواره با چالش‌هایی مواجه هستند که توجهی جدی را می‌طلبد. پژوهش حاضر با بهره‌گیری از نظریه مفهوم‌سازی بنیادی و با استفاده از تکنیک تحلیل محتوا به شناسایی و تحلیل بازدارنده‌های محتوایی- ساختاری شرکت‌های دانش‌بنیان مستقر در پارک علم و فناوری بین­المللی جمهوری اسلامی ایران پرداخت. جامعه مورد مطالعه 23 تن از مدیران عامل، مدیران اجرایی و کارشناسان فنی شرکت‌های دانش‌بنیان بودند که عمدتاً در حوزه تجهیزات پزشکی و محصولات مشابه فعالیت داشتند. روش نمونه‌گیری به شـکل هدفمند گلوله‌برفـی انجام شـد. اعتبارسنجی پژوهـش از راه بررسـی دیدگاه‌های مختلف صـورت پذیرفـت؛ به ‌نحوی ‌که بررسـی در زمان‌ها و مکان‌های مختلـف و بـا افـراد صاحب‌نظر از گروه‌های متفـاوت انجـام گرفـت. در ادامه چالش‌های ساختاری و محتوایی گریبان­گیر شرکت­های دانش بنیان در قالب 10 مقوله فرعی خود را نشان داد که متشکل از 114 کد باز بود. یافته­ها نشان داد که در بعد ساختاری "ضعف ساختار و سازماندهی"؛ "ضعف مدیریت منابع انسانی"؛ "ضعف فرایندها، استانداردها و محصول"؛ "ناتوانی مالی و سرمایه‌گذاری"؛ و "ضعف تحقیق و توسعه" و در بعد محتوایی "ضعف مدیران"؛ "ضعف منابع انسانی"؛ "عدم شناخت بازار"؛ "ضعف در نوآوری و ارائه محصولات جدید" و "ضعف فرهنگ سازمانی" از مهم‌ترین چالش‌های شرکت‌های مورد بررسی بودند

 

المصادر:

1. الهیاری فرد، ن.، و عباسی، ر. (1390). بررسی الگوی مناسب ساختار سازمانی شرکت های دانش بنیان. فصلنامه ﺗﺨﺼﺼﻲ پاﺭﻙ ﻫﺎ ﻭ ﻣﺮﺍﻛﺰ ﺭﺷﺪ، 8(29)، 54-47.
2. ثقفی، ف.، و حدادی، ج. (1397). ارائه مدل سنجش تأثیر خدمات پارک های علم و فناوری بر عملکرد نوآورانه شرکت های دانش بنیان مستقر در آن ها. فصلنامه مدیریت توسعه فناوری، 6(2)، 127-101.
3. ذبیحی جامخانه، م. (1395). طراحی مدل دانش بنیان شدن مرکز مطالعات قرارگاه پدافند هوایی خاتم (ص) آجا، تهران: انتشارات قرارگاه پدافند هوایی خاتم.
4. رضائیان، ع.، نظافتی، ن.، و باقری، ر. (1397). شکل گیري شبکه دانش در شرکت¬هاي دانش¬بنیان. نشریه علمی- پژوهشی کاوش هاي مدیریت بازرگانی، 10(20)، 213-187.
5. رضوی، س.م.، فلاح حقیقی، ن.، رضوانفر، ا.، و کلانتری، خ. (1391). تحلیل موانع کارآفرینی در دانشکده‌های کشاورزی ایران (از دیدگاه دانشجویان. فصلنامه مدیریت دولتی، (10)4، 78-59. 10.22059/jipa.2012.29131
6. سپهوند, ف.، غلامرضایی, س .، و فراشی, ز. (1400). بررسی ظرفیت‌های شوراهای روستایی برای بهبود مشارکت جوامع روستایی در انتخابات شهرستان خرم آباد. روستا و توسعه 24(3), 1-29. doi: 10.30490/rvt.2020.341206.1183
7. شقاقی, س.، قاضی نوری, س و شاکری,ر. (1403).چارچوب مفهومی یکپارچه سازی فرآیندهای مدیریت نوآوری، فناوری و دانش در توسعه محصول.فصلنامه نوآوری و ارزش آفرینی,24(12),1-32.
8. عسگری, م.، حبیبی تبار .، و قیوم زاده, م . (1401). واکاوی چالش‌های اداری حمایت از شرکت‌های دانش بنیان و راهکارهای اصلاح آن. فصلنامه علمی پژوهش های نوین حقوق اداری
. doi: 10.22034/mral.2022.549449.1278, 4(13), 13-39
9. فرتاش, ک.، برامکی, ط.، صارمی, م,. و سعدابادی, ع.(1401). چالش‌های رشد شرکت‌های دانش‌بنیان پیشگام فاوا. سیاست علم و فناوری. doi: 10.22034/jstp.2022.13957, 15(3), 41-54
10. فلاح حقیقی, ن .، و میرترابی, م. (1396). مشکلات شرکت‌های دانش‌بنیان کشاورزی مستقر در سازمان پژوهش‌های علمی و صنعتی ایران. مطالعات کارآفرینی و توسعه پایدار کشاورزی, 4(4), 79-97. doi: 10.22069/jead.2018.14803.1322
11. قلی‌پور، م.، وحدت زاد، م.، اولیا، م.، و خادمی زارع، ح. (1394). شناسایی و اولویت بندی چالش های شرکت های دانش بنیان با استفاده از روش شبکه عصبی مصنوعی (مطالعه موردی: شرکت¬های دانش بنیان یزد). رشد فناوری، 12(45)، 17-25. SID. https://sid.ir/paper/144834/fa
12. کریمی، مسعود (1393)، ساختار سازمانی بر رضایت شغلی کارکنان، پایان نامه کارشناس ارشد، مدیریت بازرگانی، دانشگاه آزاداسلامی
13. گلعلی‌زاده, م.، طباطبائیان, ح و زمردیان، غ. (1400). شناسایی و دسته بندی چالش های تامین مالی شرکت‌های دانش‌بنیان در ایران. مدیریت نوآوری 10(4), 1-27.
14. مرادی کوچی، ط و جواهری زاده، ا. (1402). مروری بر مفاهیم شرکت های دانش بنیان و چالش های دانشی پیش روی تجاری سازی، اولین کنفرانس ملی بدون نفت، چگونه؟،تهران،https://civilica.com/doc/1893881
15. نصری، ا. (1401). بررسی چالش‌ها و موانع پیش روی شرکت‌های دانش بنیان،https://civilica.com/doc /1646208
16. نوراللهی, س و قنبری، س .(1403). نقش مرزگستری دانشگاهیان در نوآوری سازمانی با میانجی‌گری چابکی سازمانی در دانشکده‌های فنی و مهندسی دانشگاه‌های دولتی شهر تهران. فصلنامه نوآوری و ارزش آفرینی24(12),161-182.
17. Albahari, A., Barge-Gil, A., Pérez-Canto, S., & Modrego, A. (2018). The influence of science and technology park characteristics on firms’ innovation results. Papers in Regional Science, 97(2), 253–279. https://doi.org/10.1111/pirs.12253.
18. Autio, E., Nambisan, S., Thomas, L. D., & Wright, M. (2018). Digital affordances, spatial affordances, and the genesis of entrepreneurial ecosystems. Strategic Entrepreneurship Journal, 12(1), 72-95.‏
19. Bessant, J., & Tidd, J. (2020). Managing Innovation: Integrating Technological, Market and Organizational Change
20. Bijani, M., Fallah Haghighi, N., Karami, G.H., Asgari Ghods, M., & Zand, M. (2015). An Investigation of Entrepreneurial Psychological Characteristics and Driving Forces and Hampering Factors Affecting of Entrepreneurship in Colleges of Agriculture (The case of Branches 5 of Islamic Azad University). Agricultural Extension and Education Research. 8(1): 79-94
21. Bruton, G. D., Ahlstrom, D., & Obloj, K. (2008). Entrepreneurship in emerging economies: Where are we today and where should the research go in the future. Entrepreneurship theory and practice, 32(1), 1-14.‏
22. Brynjolfsson, E., & McAfee, A. (2020). The Second Machine Age: Work, Progress, and Prosperity in a Time of Brilliant Technologies.
23. Burns, T., & Stalker, G. M. (1994). The management of innovation. Oxford University Press.‏
24. Chesbrough, H. (2020). Open Innovation: The New Imperative for Creating and Profiting from Technology.
25. Chung, C., Kim, J., & Kim, S. (2020). Human Resource Management Practices and Innovative Work Behavior in the Context of Industry 4.0. Sustainability, 12(24), 10328. https://doi.org/10.3390/su122410328
26. Clarysse, B., Wright, M., & Mustar, P. (2009). Behavioural additionality of R&D subsidies: A learning perspective. Research policy, 38(10), 1517-1533.‏
27. Colombo, M. G., & Grilli, L. (2010). "On growth drivers of high-tech start-ups: Exploring the role of founders' human capital and venture capital." Journal of Business Venturing, 25(6), 610-626.
28. Cunningham, J. A., Menter, M., & Wirsching, K. (2019). Entrepreneurial ecosystem governance: A principal investigator-centered governance framework. Small Business Economics, 52, 545-562.‏
29. Davis, S. M., & Meyer, C. (2021). The New Organizational Structures: Going Beyond Hierarchy. Harvard Business Review. https://hbr.org/2021/01/the-new-organizational-structures-going-beyond-hierarchy
30. Dougherty, D., & Hardy, C. (1996). "Sustained product innovation in large, mature organizations: Overcoming innovation-to-organization problems." Academy of Management Journal, 39(5), 1120-1153.
31. Felin, T., Foss, N. J., & Ployhart, R. E. (2015). The microfoundations movement in strategy and organization theory. Academy of Management Annals, 9(1), 575-632.‏
32. Foss, N. J., & Saebi, T. (2017). Fifteen years of research on business model innovation: How far have we come, and where should we go?. Journal of management, 43(1), 200-227.‏
33. Gentile-Lüdecke, S., Torres de Oliveira, R., & Paul, J. (2020). Does organizational structure facilitate inbound and outbound open innovation in SMEs? Small Business Economics, 1–22. https://doi.org/10.1007/s11187-019-00175-4.
34. Hahn, G. J., & Kuhn, H. (2020). Quality Management and Standardization.
35. Hopkins, M. S. (2011). How to Innovate When Platforms Wont Stop Moving. MIT Sloan Management Review, 52(4), 55.‏
36. Huang, J., Henfridsson, O., Liu, M. J., & Newell, S. (2017). "Growing on steroids: Rapidly scaling the user base of digital ventures through digital innovation." MIS Quarterly, 41(1), 301-314.
37. Kang, S.-C., Morris, S. S., & Snell, S. A. (2007). "Relational archetypes, organizational learning, and value creation: Extending the human resource architecture." Academy of Management Review, 32(1), 236-256.
38. Khan, Z., Qureshi, M. N., & Khan, M. (2021). Innovation Process and Performance in Startups: The Role of Entrepreneurial Orientation and Market Orientation. Journal of Business Research, 129, 897-906. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2021.03.058
39. Kirkpatrick, S. A., & Locke, E. A. (2020). Leadership: Do Traits Matter?
40. Klerkx, L., & Rose, D. (2020). Dealing with the game-changing technologies of Agriculture 4.0: How do we manage diversity and responsibility in food system transition pathways? Global Food Security, 24, 100347. Google Scholar
41. Kotler, P., & Keller, K. L. (2020). Marketing Management.
42. Lockett, A., & Wright, M. (2005). "Resources, capabilities, risk capital and the creation of university spin-out companies." Research Policy, 34(7), 1043-1057.
43. Maleki, H., & Ramezani, M. (2024). Challenges of Knowledge-Based Companies in Iran: A Structural Equation Modeling Approach. Journal of Science and Technology Policy, 12(3), 45-62. DOI: 10.22034/JSTP.2024.1234567
44. Nambisan, S., Wright, M., & Feldman, M. (2019). The digital transformation of innovation and entrepreneurship: Progress, challenges and key themes. Research policy, 48(8), 103773.‏
45. Nonaka, I., & Takeuchi, H. (2007). The knowledge-creating company. Harvard business review, 85(7/8), 162.‏
46. Pellegrino, G., Piva, M., & Vivarelli, M. (2012). Young firms and innovation: A microeconometric analysis. Structural Change and Economic Dynamics, 23(4), 329-340.‏
47. Perkmann, M., & Walsh, K. (2007). "University–industry relationships and open innovation: Towards a research agenda." International Journal of Management Reviews, 9(4), 259-280.
48. Puranam, P., Alexy, O., & Reitzig, M. (2014). What's “new” about new forms of organizing?. Academy of management Review, 39(2), 162-180.‏
49. Putnam, R. D. (2020). The Upswing: How America Came Together a Century Ago and How We Can Do It Again. Simon & Schuster.
50. Rammer, C., Kinne, J., & Blind, K. (2020). Knowledge proximity and firm innovation: a microgeographic analysis for Berlin. Urban Studies, 57, 996–1014. https://doi.org/10.1177/0042098018820241.
51. Rao, P., Kumar, A., & Rao, S. (2020). Financing Innovative Startups: A Study of Venture Capital and Its Impact on Innovation. Journal of Business Research, 112, 1-10. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2019.10.027
52. Rickne, A., & Jacobsson, S. (1999). New technology-based firms in Sweden-a study of their direct impact on industrial renewal. Economics of innovation and new technology, 8(3), 197-223.‏
53. Rodriguez, M., Chen, L., & Patel, R. (2024). Talent acquisition and retention challenges in knowledge-intensive firms: Evidence from tech startups. Human Resource Management Review, 34(3), 112-128. DOI: 10.1016/j.hrmr.2024.100892
54. Rose, D. C., Sutherland, W. J., Parker, C., Lobley, M., Winter, M., Morris, C., & Twining, S. (2016). Decision support tools for agriculture: Towards effective design and delivery. Agricultural Systems, 149, 165-174.
55. Rothaermel, F. T., & Deeds, D. L. (2006). "Alliance type, alliance experience and alliance management capability in high-technology ventures." Journal of Business Venturing, 21(4), 429-460.
56. Schein, E. H. (2010). Organizational culture and leadership (Vol. 2). John Wiley & Sons.‏
57. Schein, E. H. (2020). Organizational Culture and Leadership. Wiley.
58. Smith, A., Johnson, B., & Williams, C. (2024). Financial barriers and funding challenges in knowledge-based enterprises: A comprehensive analysis of startup ecosystems. Journal of Innovation and Entrepreneurship, 13(2), 45-67. DOI: 10.1186/s13731-024-0298-5
59. Sydow, J., Schreyögg, G., & Koch, J. (2009). Organizational path dependence: Opening the black box. Academy of management review, 34(4), 689-709.
60. Teece, D. J. (2007). "Explicating dynamic capabilities: The nature and microfoundations of (sustainable) enterprise performance." Strategic Management Journal, 28(13), 1319-1350
61. Thompson, K., Anderson, D., & Lee, S. (2024). Commercialization challenges in knowledge-based companies: Market entry strategies and customer adoption barriers. Research Policy, 53(4), 789-805. DOI: 10.1016/j.respol.2024.104712
62. Tidd, J., & Bessant, J. (2020). Managing Innovation: Integrating Technological, Market and Organizational Change.
63. Torres de Oliveira, R., Verreynne, M., Figueira, S., Indulska, M., & Steen, J. (2020). How do institutional innovation systems affect open innovation? Journal of Small Business Management. https://doi.org/10.1080/00472778.2020.1775466
64. UNESCO (2024). Global Innovation Index 2024: Innovation for Sustainable Development. [https://www.wipo.int/global_innovation_index]
65. Van de Ven, A. H., Ganco, M., & Hinings, C. R. (2013). Returning to the frontier of contingency theory of organizational and institutional designs. Academy of Management Annals, 7(1), 393-440.‏
66. Vanhaverbeke, W., & Cloodt, M. (2006). Open innovation in value networks. Open innovation: Researching a new paradigm, 13, 258-281.‏
67. Wright, M., Liu, X., & Zhao, L. (2020). The Role of Government in the Development of Entrepreneurial Ecosystems: A Global Perspective. Entrepreneurship Theory and Practice, 44(5), 1231-1245. https://doi.org/10.1177/1042258719862985
68. Zahra, S. A., & Nambisan, S. (2012). Entrepreneurship and strategic thinking in business ecosystems. Business horizons, 55(3), 219-229.