مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری فصلنامه پژوهش‌های اخلاقی (انجمن معارف اسلامی ایران) 2383-3279 16 4 2026 5 28 "The Process of Cultivating Self-Confidence in the Life and Conduct of the Infallibles (peace be upon them)" فرآیندشناسی خلق روحیه خودباوری در سیره معصومان(ع) 245 267 fa امیرعباس مهدوی فرد دانشیار گروه معارف اسلامی، دانشگاه قم، قم، ایران محمد مرادی دانشجوی دکتری مدرسی مبانی نظری اسلام، دانشگاه قم، قم، ایران 2025 9 2 <p>Self-belief is one of the fundamental components of psychological well-being, social dynamism and personal empowerment in the Islamic educational system. In Islamic sources, particularly in the conduct (Sīrah) of the Infallible Imams, it is deeply rooted in epistemic, ethical and behavioral foundations. Despite the existence of studies on self-efficacy, the process of generating and strengthening self-belief based on authentic Islamic sources, especially in a developmental and integrative manner, has remained largely unexplored. The present study aims to extract and analyze the process-oriented mechanisms of cultivating self-belief in the Sīrah of the Infallible Imams and to present an integrative educational model based on primary Islamic sources and Bandura&rsquo;s self-efficacy theory. This research was conducted using descriptive-analytical and thematic analysis methods, and the data were collected from the Holy Qur&rsquo;an, Nahj al-Balaghah, al-Kāfī, Biḥār al-Anwār and classical Sīrah literature. Findings indicate that self-belief in the Sīrah of the Imams develops through five interconnected components: epistemic formation, emotional reinforcement, practical experience and responsibility assignment, social dignity consolidation, and spiritual reliance and meaning-making. The novelty of this study lies in offering a process-based and ethics-oriented model that, beyond theoretical explanation, possesses practical applicability in educational, cultural and training systems. The results demonstrate that the combination of practical engagement and spiritual support is the most effective mechanism for transforming self-belief from a mental attitude into a sustainable and empowered behavioral capability.</p> <p>روحیه خودباوری یکی از مؤلفه&zwnj;های بنیادین سلامت روان، پویایی اجتماعی و توانمند&zwnj;سازی فردی در نظام تربیتی اسلام است و در متون دینی، به&zwnj;ویژه در سیره معصومان علیهم&zwnj;السلام، ریشه&zwnj;های عمیق معرفتی، اخلاقی و رفتاری دارد. با وجود پژوهش&zwnj;هایی در حوزه خودکارآمدی، همچنان چگونگی خلق و تقویت این روحیه در منابع اصیل اسلامی، به&zwnj;ویژه به&zwnj;صورت فرآیندی و تلفیقی، کمتر تبیین شده است. هدف پژوهش حاضر، استخراج و تحلیل سازوکارهای فرآیندی خلق خودباوری در سیره معصومان و ارائه الگویی تلفیقی مبتنی بر منابع دست&zwnj;اول و نظریه خودکارآمدی است. این پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی و تحلیل مضمون انجام شد و داده&zwnj;ها از قرآن کریم، نهج&zwnj;البلاغه، الکافی، بحارالانوار و متون سیره&zwnj;ای گردآوری شدند. یافته&zwnj;ها نشان می&zwnj;دهد خودباوری در سیره معصومان از طریق پنج مؤلفه به&zwnj;هم&zwnj;پیوسته شکل می&zwnj;گیرد: تکوین معرفتی، تقویت عاطفی، تجربه عملی و واگذاری مسئولیت، تثبیت کرامت اجتماعی، و توکل و معناپردازی. بداعت این پژوهش در ارائه الگویی فرآیندی و اخلاق&zwnj;محور است که علاوه بر تبیین نظری، قابلیت به&zwnj;کارگیری در نظام&zwnj;های تربیتی، آموزشی و فرهنگی را دارد. نتیجه نشان داد ترکیب تجربه عملی با پشتیبانی معنوی، مهم&zwnj;ترین سازوکار انتقال خودباوری از سطح باور ذهنی به توانمندی عملی پایدار است.</p> http://akhlagh.saminatech.ir/fa/Article/Download/53702