مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری فصلنامه فناوری اطلاعات و ارتباطات ایران 2717-0411 18 68 2026 9 11 Proposing an entrepreneurial model based on ICT components (study and review: selected OPEC member countries) ارائه یک مدل کارآفرینی مبتنی بر مولفه‌های فناوری اطلاعات و ارتباطات (مورد مطالعه و بررسی: کشور‌های منتخب عضو اوپک پلاس) 1 21 fa امیر حسین پور غلامرضا رضایی nhka'hi hwtihk علی بدیع زاده دانشگاه 2025 11 29 <p style="direction: ltr;">This research investigates how Information and Communication Technology (ICT) and its components affect entrepreneurship in countries reliant on natural resources and facing institutional and economic challenges in diversifying their economic structure. Initially, a conceptual model was designed using the meta-synthesis method. Subsequently, using panel data for the years 2008 to 2023 and the Structural Equation Modeling (SEM) approach via path analysis, the effects of key ICT components on entrepreneurial activity, mediated by the facilitation of the business environment and innovation, were evaluated. The results demonstrated that ICT infrastructure and individual ICT usage have a direct and significant positive impact on entrepreneurship. Conversely, although government and business ICT usage do not have a direct effect, they exert a significant positive indirect effect on entrepreneurship through the channel of business environment facilitation. A significant finding, contrary to theoretical assumptions, was that innovation has no significant effect on entrepreneurial activity. This suggests a serious challenge in commercializing innovative achievements and a failure in knowledge transfer to the entrepreneurial ecosystem (Small and Medium Enterprises) in these nations. Furthermore, ICT skills showed no significant direct or indirect pathway to entrepreneurship. The findings emphasize that investment in ICT alone is insufficient. Policy-making in OPEC+ countries must focus on institutional reforms aimed at facilitating the business environment, as well as addressing deficiencies related to skills and innovation commercialization to achieve economic diversification goals.</p> <p>این پژوهش نشان می&zwnj;دهد که فناوری اطلاعات و ارتباطات و مولفه&zwnj;های آن چگونه بر کارآفرینی کشورهای که متکی بر منابع طبیعی بوده و با چالش&zwnj;های نهادی و اقتصادی در تنوع&zwnj;بخشی ساختار اقتصادی خود مواجه هستند، می&zwnj;تواند اثرگذار باشد. لذا، ابتدا با استفاده از روش فراترکیب به طراحی مدل و سپس با استفاده از داده&zwnj;های پانل مربوط به سال&zwnj;های 2008 تا 2023 و روش مدل&zwnj;سازی معادلات ساختاری در قالب تحلیل مسیر، اثرات مؤلفه&zwnj;های مهم فناوری اطلاعات و ارتباطات بر فعالیت کارآفرینی با میانجی&zwnj;گری تسهیل فضای کسب&zwnj;وکار و نوآوری مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد که زیرساخت فناوری اطلاعات و ارتباطات و استفاده فردی از فناوری اطلاعات و ارتباطات تأثیر مستقیم و معناداری بر کارآفرینی دارند. در مقابل، اگرچه استفاده دولتی و استفاده کسب&zwnj;وکارها تأثیر مستقیمی ندارند، اما از طریق کانال تسهیل فضای کسب&zwnj;وکار، اثر غیرمستقیم مثبت و معناداری بر کارآفرینی می&zwnj;گذارند. یافته&zwnj;ای حائز اهمیت و خلاف مبانی تئوریک این بود که نوآوری تأثیر معناداری بر فعالیت کارآفرینانه ندارد، که نشان&zwnj;دهنده چالش جدی در تجاری&zwnj;سازی دستاوردهای نوآورانه و نارسایی در انتقال دانش به اکوسیستم کارآفرینی (بنگاه&zwnj;های کوچک و متوسط) در این کشورها است. همچنین، مهارت&zwnj;های فناوری اطلاعات و ارتباطات هیچ مسیر مستقیم یا غیرمستقیم معناداری بر کارآفرینی از خود نشان نداد. یافته&zwnj;ها تأکید می&zwnj;کنند که سرمایه&zwnj;گذاری در فناوری اطلاعات و ارتباطات به تنهایی کافی نیست و سیاست&zwnj;گذاری در اوپک پلاس باید بر اصلاحات نهادی در جهت تسهیل فضای کسب&zwnj;وکار و همچنین رفع نارسایی&zwnj;های مربوط به مهارت و تجاری&zwnj;سازی نوآوری تمرکز کند تا به اهداف تنوع&zwnj;بخشی اقتصادی دست یابد.</p> http://jour.aicti.ir/fa/Article/Download/52221