تحلیل فراروانشناسانۀ ظهور سوژه سودجو در دولت دهم

چکیده مقاله :

امروزه در کشور میان وضعیت کنونی و دهۀ 60 چنان تفاوتی وجود دارد که مردم با حسرت از آن  یاد می کنند. در واقع احساس مشترک تمام مردم  کشور این است که تغییری، آنها را از زندگی بی تکلف گذشته دور و وارد دنیای پر اضطراب رقابت برای کسب موقعیت برتر نموده است. بر اساس تحلیل این مقاله، بازۀ دولت دهم  نقطۀ عطف این تغییر بود. دولتی که تصمیمات آن موجب ظهور سوژه سودجو شد. سوال این است که چه شرایطی آشکار شدن سوژۀ سودجو در دولت دهم  را تسهیل نمود؟ این مقاله بر اساس چارچوب نظری روانکاوی سیاسی لاکان و با روش توصیفی-تحلیلی به این سوال پاسخ می دهد. در این نظریه مرزهای مرسوم میان فرد/ جمع  به کناری نهاده شده و هویت سوژه انسانی امری برآمده از زندگی جمعی و ناپایدار می باشد. خلاصه اینکه هویت به منزلۀ "شدن" به جای  "بودن" تعریف می شود. دولت به مثابۀ دیگری بزرگ از طریق کنترل زنجیرۀ دالها، عامل اصلی شکل دادن هویت سوژه است. نتیجه اینکه  سیاست های دولت دهم از یک سو به تضعیف جامعه مدنی و از سوی دیگر به تعبیر جدید امر سیاسی انجامید. این دو امر زمینۀ را برای ظهور سوژه سودجو درکشور مهیا نمود. پیشنهاد این نوشتار برای  حکم- روانی بر سوژه سودجو، تقویت جامعه مدنی است تا سوژه بتواند به شرط رعایت ضوابط حقوقی-قانونی و نه کسب سود ، به عنوان بازیگری مهم از سوی دیگری بزرگ شناسایی گردد. در غیر اینصورت این سوژه اقدام به تخریب جامعه و طغیان خواهد نمود

 

چکیده انگلیسی :

 The common sentiment among the public is that they have moved away from the simple and kind-hearted lifestyle of the 1980s and 1990s and entered a competitive and ruthless world. According to the analysis presented in this article, the period of the tenth administration marked a turning point in this transformation.  The question is, how did the self-interested subject emerge as a result of the policies of the tenth administration? This article within the framework of Lacan's political psychoanalytic theories and using a descriptive-analytical method, will answer . In this approach, which combines psychology with linguistic and political science, the belief in a fixed essence in humans and the conventional boundaries between individual and collective are set aside, and the identity of the human subject is considered something arising from collective life and inherently unstable. In other words, identity is defined as "becoming" rather than "being." Therefore, the state, as the Other, plays a central role in shaping the identity of its subjects through the control of the chain of signifiers. The conclusion  is that the tenth administration, by intensifying the antagonistic relationship of power and weakening the civil society, paved the way for the emergence of the self-interested subject in Iran. The self-interested subject is an individual whose rational calculation of profit and loss outweighs their emotions and affections. The paper suggests, in order to govern-mentalize  this one-dimensional subject, conditions for the creation of civil society should be provided.

منابع و مأخذ:

_ استاوراکاکیس یانیس ، (۱۳۹۲) ، لاکان و امر سیاسی،ترجمه جعفری محمد علی ، نشر ققنوس.
-اشمیت کارل،(1392)، الهیات سیاسی، ترجمه لیلا چمن خواه. انتشاراتی نگاه معاصر.
_ بروس فینک ، (۱۳۹۷) ، سوژه لکانی بین زبان و ژوئیسانس،ترجمه جعفری محمد علی، نشر ققنوس.
- باقری محمد ، مختاری علی ، اکوانی حمداله ، حقیقت صادق (‍۱۴۰۰) « رابطه سوژه لکانی و شکل گیری نظریه های شکست جنبش مشروطه » نشریه پژوهش سیاست نظری ، دوره جدید شماره ۲۹ .
_ تربتی سروناز ، (۱۳۹۶) « برساخت فانتزی و تحلیل سوژه ی هیستریک درگفتمان فیسبوک با تاکید بر ابژه ی نگاه خیره»، شناخت شماره۷۷.
- رضا نصیری حامد ، سارویه مذهبی ، ( 1401 ) « دوگانه انقلابی گری و دولت سازی با تاکید بر دولت های نهم و دهم » فصلنامه دولت پژوهی ، سال هشتم، شماره ،32
_ ژیژک اسلاوی ، (۱۳۹۵) ، لاکان به روایت ژیژک، ترجمه فتاح محمدی ، نشر هزاره سوم.
_ سردارنیا خلیل اله ، البرزی هنگامه، (۱۴۰۱) « تحلیل اعتراضات صنفی – اجتماعی اخیر در ایران (۱۳۹۶-۱۴۰۰) از منظر سیاست خیابان» فصلنامه علمی پژوهش های راهبردی سیاست، دور ۱۱ شماره۴۴
_ سهرابی مه سیما ، تاجیک محمدرضا ، میر احمدی منصور ، (۱۴۰۰) « روان‌کاوی سیاسی و گفتمان: گزاره‌های تروماتیک و سوژه‌های هیستریک درگفتمان نواصلاح‌طلبی (۱۳۹۲ – ۱۳۹۸) » پژوهشهای سیاست نظری ،شماره ۲۹ دوره۱۵.
-شولتز.(1378) تاریخ روانشناسی نوین.ترجمه علی اکبر سیف و همکاران. نشر دوران.تهران
- شومپیتر ،جوزف. کاپیتالیسم،سوسیالیسم، دموکراسی. ترجمه حسن منصور.نشر مرکز
- شیرزادی رضا ، ( 1388 ) « برنامه های توسعه در ایران بعد از انقلاب اسلامی » فصلنامه تخصصی علوم سیاسی ،شماره 11 .
- خدابخشی لیلا ، خالدی احسان،آسوده رضا ، ( ۱۳۹۷ ) ، « مقایسه شاخصهای عملکرد اقتصادی دولت ایران در زمان ریاست جمهوری محمود احمدی نژاد با حسن روحانی » فصلنامه راهبرد سیاست ، دوره ۲ شماره ۷ .
_ جاست جان تی و جیم سیدانیوس،(1397)، روان شناسی سیاسی، مترجمان محمد رضا جلالی و محمد سعدی،ناشر پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات،تهران
_ چراغی حسین ، مقصودی مجتبی،نظری، علی اشرف ، (۱۴۰۰) « رویکرد جنبش های اجتماعی و سندیکاهای کارگری پس از انقلاب اسلامی ایران » پژوهشهای سیاسی جهان اسلام ، شماره ۴۱.
_حسین پور روح اله ،رشیدی احمد ، (۱۴۰۰) « اعتراضات دی ماه ۹۶ از من ر تئوری جامعه شبکه ای » فصلنامه علمی پژوهش های راهبردی سیاست، دور ۱۰ شماره ۳۹
-فروید زیگموند (1379)، آسیب شناسی روانی زندگی روزمره، ترجمه محمد حسین وقار، انتشارات اطلاعات، تهران
-فروید زیگموند (1393).روانکاوی لئوناردو داوینچی، ترجمه پدرام راستی، انتشارات ناهید.
-فروید زیگموند(1383). تمدن و ناخوشی های آن.ترجمه امید مهرگان.گام نو.تهران
-فوکو میشل،(1389). تولد زیست سیاست، ترجمه رضا نجف زاده، نشر نی.
-فوکو میشل،(1389)، باید از جامعه دفاع کرد، ترجمه رضا نجف زاده، نشر رخ داد نو،
-کالویانف رادوستین(1398). هگل. کوژو. لاکان دگردیسی های دیالکتیک، ترجمه احسان کریمخانی، نشر علمی-فرهنگی
لاکان ژاک،(1395).اضطراب، ترجمه صبا راستکار، انتشارات پندار تابان
- مسعود غفاری ، ترجمان فریبا ، (1394 ) « بروکراسی دولتی و خروج برخی نیروهای متخصص ایران : در آمدی مقایسه ای » فصلنامه دولت پژوهی ، سال اول شماره 2
-محرمخانی فریبرز ، برقی محسن ، (1402) «واکاوی هیستریک شدن سوژه ایرانی در دهه گذشته بر اساس نظریۀ لاکان» فصلنامه علمی پژوهش های راهبردی سیاست ، مهر 1402
_ نیکونهاد ایوب،فتحی محمدجواد ، (۱۳۹۹) « بررسی کارکردها و تأثیرات رسانه های نوین برمعنا وکنش جنبش‌های اجتماعی جدید » جامعه فرهنگ و رسانه، شماره ۳۶.
_ نوروزپور، مرتضی ، (۱۳۹۸) « تحلیل اعتراض‌های سیاسی دی‌ماه۱۳۹۶» پژوهشنامه علوم سیاسی، شماره۵۶.
_ هومر شون ، (۱۳۹۸) ، ژاک لاکان ،ترجمه جعفری محمد علی، طاهائی سید محمد ابراهیم ، نشر ققنوس .

.-Cvetkovich, Ann, (2012) Depression a public feeling... Duke Univrcity prss Durhan & London -Euken. W.(1950) The Foundations of Economics: History and theory in the analysis of economic reality. Trans by T.W Hutchison. London. William Hodge
- Hiro, D, (1985), Iran under the Ayatollahs, London: Routledge & Kegan Paul plc.
-Jahanbegloo, R, (2013), Democracy in Iran, London and New York: Palgrave MacMillan.
-Katouzian, H, (2003), Iranian History and Politics: The Dialectic of State and Society. London and New York: Routledge Curzon. - Rajbar, Simon, (2018) “, Iran as a Symptom: A Psychoanalytic Critique of the Ideological Structure in the Islamic Republic”: Cardiff University
-Lacan.J.(1964/2006). Presentation on Psychical Causality. In Ecrits: the first complete edition in English; transB.Fink. New York: W.W. Norton

-Lacan. J. (1977) The Four Fundamental Concept of Psycho-Analysis. Trans. A. Sheridan. New York. Norton. - Lacan. J. The seminar of Jacob Lacan. Trans J.A. Miller (ED), Book VII : The ethics of Psychoanalusis . trans. D. Porter. New York: Norton. 1959.
- Lacan.J.(1988). Logical time and the Assertion of Anticipated Certainty: A new Sophism. Trans B. Fink and M. Silver, in E. Ragland-Sullivan, ed. Newsletter of the Freudian Field, vol 2.
-
Migue. Jean Loc(1977) review of political economy
_ Nowrozpour, Morteza, (2019)” Analysis of political protests of January 1396” Journal of Political Science, No. 56. [In Persian]
-Suares M. Raudelio(2021). New Waves in social Psychology. Palgrave Macmillian. Santiago Chilie
-.Ropke.Wilhelm,(1948) Civitas Humana.A human order of society. Trans by Cyril Spencer. London.William Hodge
-Turkle Sherry (1981). Psychoanalytic Politics Freud`s French Revolution . The MIT press Cambridge. Massachusett -
Žižek , S, (1987) why Lacan is not a post-structuralist? Newsletter of the Freudian field. .